124
Ա Ն Ա Հ Ի Տ
Հայ
նոր երաժշտութեան
մր զարգացումր
արտասահմանէ
Հայութեան
մ է Փ եւս կր տես­
նուէ , րա յո նո լագ
ծաւալուն ու նուագ ու–
ժեգ կերպով : ք\ւնինք մեր գաղութներուն
մէջ
մ ե ծա ա ա ղանգ
երգիչներ ու երգչուՀ
էներ
(
ա յգ
մարղին
մ էշ՝ գագութաՀա
յութիւն
ր
նո յն ի"կ
ա ւ ե էէ Հա րո ւս ա է քան Հա յաստ ան
) :
Ունինք
Համակրելէ
ե րգչա խումբեր
*
Փարիզ
«
Աիւիան»
եւ «Կոմ է ա աս»
Լսում րերր , կոմէտասէ
երկու
աշակերտներու
Պ ՛Պ *Աաքօ
Յակորեանէ
եւ
\,
շան Աերգօեանէ
զե կավա րութեամր
,
երկուքն
աչ անՀատական
ղոՀսղութեանս
ու մեծ խան–
գավ ա ււ ա թե ան մր շնորՀէւ
կաղմուած ու սլաՀ–
սլան ո ւ ած , եւ որոնց աո աջին ր աարէներէ է
վեր
գաղութին
ագգայէն
Հանգէսներէ
ոմանց
կր մասնակցէ եւ երկրորգր
եկեղեցւոյն
մէջ Կո–
մ է ա ա ս ի կամ է) կմ ա լեան է սլատարագր
կ^երգէ *
ասոնց
վրայ
աւելցան
վերջերս
՚
Ր֊սլր ո ց աս է ր է
Տ է կնանց վարժարանէ
եւ Սէվրէ
Մ
ոլրաաեան
վարժարանէ
աշակերտական
սէրուն
խում րերր •
\
թէւ Ե"րք՝
երկու
խում ր , մ էն տարիներէ ի վեր
գո յութիւն
ունեցող ել կոմէտասէ
աշակերտ
քՒում աճան է դեկավ ա րութեամ
ր
ստեղծուած
ու սլա Հ սլան ո ւած , մ էւս ր
վերջերս
կազմ ուած
արժէքաւոր
երաժէշա
ԱեՀրապեանի
նախա­
ձեռնութեամբ֊
եւ որոնց
երկուքն ալ մէկէ ա–
ւելէ Համերգներ
տուած
ենքաղաքէն
Հայ ել
ամ երէկեան
Հ ա ս ա ր ա կո ւթ ե ան
ծանօթացնելով
մեր
ժողովրգական
,
եկեղեցական
ել արգէ ե–
րաժշաութէւնր
•
թերեւս գեռ կան այլուր
եւս՝
Ոէ
~րէշ
խում րե ր , ղո ր Հոս կր մ ոռնամ
յիշատա–
կել : ք*այց երաժշտական
էն քնատ էպ
արւոա–
գրութիւնր
,
Հակառակ
արեւմաեան
մեծ կե­
դրոններու
րարձր
մ ի2յսվ ա յ ր էն
րնձեռած ա–
ռաւե էութեանց ու գէլրութեանց
,
ելՀա յ երա­
ժշտութեան
մ աս էն
ո ւս ո ւմն ա ս է ր ո ւթ է ւձւն ե ր ր ,
սաՀմ անաւէակ
են ։
ուսումնաս
է բութ
իւն ,
ուր էշ
"
չէն
չ կր յէ շեմ
կոմ էտ աս
Վարգասլետէ
լսելէն է վեր, րա յց եթէ Պ՛ Նոււղար
Ալեքսան–
ե՜անէ կարեւոր ա շխաաութ
էւն ր
(
ո ր
երեւցաւ
Անահիտ/,
մ էք) եւ Պ •Պատմագրեանի
ա ն ա է սլ
րնգարձակ
երկաս է ր ո ւթեան
շաՀեկան մէկ գր–
լուէւր
Լոր նոյնպէս
այստեղ
լոյս տեսաւ) :
Կոմէտաս
Պոլէս
ունէր վեց սաներ,
որոնց
ՒաաւՕաՇ^
ղասեր կատար էր տան մէջ՝ զա­
նոնք ոչ մէայն էբր երգիչ
այլ ել իբր
երաժրշ–
աագէտ
պատրաստելու
Համար
,
ո րպէս դէ օր
մր էր գործր
շարունակենք
1) •
ատոնցմէ մէն,
Արտաշէս Ապա ճ եան որ Կալաթայէ
եկեղեցւոյն
մէջ գսլրապեա էր, վախճանած
է
պատերազմի
շրջանին
Պոլսոյ
մէջ–. Հայկ
Աեմերճեան,
Վար–
գան
Աարգսեան եւ Վաւլարշ՛
Արուանձտեանց
,
պատերազմէն
յետոյ
Փարիզ
գա էով
,
Ա+—
տեն
մ ր իրենց
սուղ
մ իջոցնե րով
ջանացած
են
իրենց
եբաժշաական
ուսում ր
շարունակել
ֆրանսացի
ծերունի
յայտնի
երաժիշտ ել Հա­
յոց
ջերմ բարեկամ
(\՝
րնէ
Լլւնօրմանի մօտ,
բայց
յետոյ
Աեմերճեան
իր ապրուստ
ր
ճարելու
Համար ստիպուած
է ե րաժ շտութ
իւն ր ձգել եւ
լուսափորագրութեան
գործին
ն ո լիր ուի է , թէեւ.
<ձԿոմ իտասի
ք՝ ա ր ե կամն ե ր ո ւ Տ անձն աժ ո ղովտէն
սկէղրէն է վեր անգամ
անոր
մ էշա կր գոր–
ծակցէ
ամ ենա
յն
անձն ո ւի ր ո ւթ եամ ր : // ԷՀ րան
քծ՝ում աճան
\
ւէւ Եորք Հաստատուած
է ,
ե րա–
ժ շաական
Հ եզինա կո ւթիւննե
ր չեմկարծեր որ
ունենա
յ , բա յց խում ր մ ր
կազմ ած է եւ
Հ՛այ
երգր մեր ՛էյէւ Եորքէ գա գութ
էն մէջ տարա­
ծելու
1
լ աշիւատի
տարիներէ ի վեր ՚. Սրուանձ–
տեանց Պ * Ա * Համբարձում
եանէ
օգնոլթեամ
ր
կրցաւ
երերման իա
երթալ ել շարունակել
էր
ուսում ր, ույետոյ
էյգէպտոս եւ այժմ
Ամերիկա
սկսած է աշխատիլ
,
կոմ իտասի բացած
ճամ
բէն
րն թան ա լո վ , ժողովրղ ական երգեր
գաշԳւակելոլ
եւ իր ա շխաաութ
իւննե րէն
մ աս
մ ր Հ րատարա–
կած է քանի
մր տետրերով;
կանաչեան, ո–
րուն Համար
լսած եմթէ օժտուած է
երաժրշ–
տա կան
ձիրքերով
,
քանի
մր տարիներէ ի վե՜ր
Կիպրոս Ա ե լգոնե ան
ո ր րան ո ղն ե րո ւն մէջ ու­
սուցիչ
է–, բայց չեմդիտեր թէ ունի՛* արտա­
գրութիւնն
ե ր , ամ են սլա ր ա գա յի մէջ չեմ յ ի–
շեր որ ո եւէ գործ հրատարակած
րէէ
ա
յ
*
ք
ա
րգ :
1
Լարղան
Աարգսեան, որ ամենէն
Հմուտն ու
տագանգաւսրն
Հ
այւլ վեց սաներուն, եւ որ թէ՛
Փարխլ եւթէ՛ Պրիւսկլ՝ Պ֊ Վահան
քՍ էէր ա ս ան–
ճեանի
օգնութեամր
տարիներով
շարունակեց
իր ուսումը–
գիւոեմ
ււբ ունի ա բ ա ա գ բւ՛է ւթ ի ւն–
ներ,
բ
ա
յց դեռ ււչինչ կրցած կ
Հրատարակել։
Տարիներ աոաչ*, Պ՛ Խ որասանճե
ան ի
աՀակցու–
թեամբ ան սլելճիքացի ել Հայ ււիլաղ
երգիչ­
ներով
խումր
մր կազմած կր ել Պրիւսկլի
մկք
տուաւ
Հայ երաժշտութեան
քանի
մր
Համերգ­
ներ
ինչսլկս եւ Համերգ
մ ր
Փարիզի
մկք, ո–
րոնք
մեհ֊
յաքոգութիլն
գտան,
րայց
վերքերս,
գրասենեակի
քա րտոլգա
րութե ան
աշխատանքի
(1)
Տեսնել «Անահիտ»ի ներկայ ր֊խփն մէջ
այդ վեցին լուսանկարը՝
իրենց Վարպետին
հետ, այս վերջնոյն 1915ի գարնան աքսոր ղրր–
կուելէն քիչ աաոջ Պոլսոյ մէջ հանուած:
Fonds A.R.A.M