Ա Ն Ա Հ Ի Տ
117
ղին սէ լ՛ր 1 եւ Հայաստանի
գիւ ղաս
ի ին ալ ա
ր–
ււա
գիտակցութիւնը
իը սեւիական
երաժշտու­
թեան եւ անոր
ներկայացուցած
արժէքէն։
Սք֊սնչելի՛
գործ
է
անՀունասլէս
բեղմնաւոր
:
5 •
կոմիաաս
եղած է թանդավաո
ող
ուսու­
ցիչ մը եւ արտակարգ
խումը
կազմող ու վարող
մը։ (Լյ" կէաէն
վրայ
աւելորդ
է
ծանրանալ*
ամէն ոք գիտէ այն պաշտումը
՛
լոր
ունէին ի–
րեն
Համ ա ր քանի
մ ր սաները
որոնցմ ով
մ աս–
նաւո րապէս
զբաղած է
էջմիածին
ել
Պոլի"՝
որպէս գի իր գ ործին
շարունակողներն
րԼԼան *
ամ էն ոք գիտէ ա յն անղիմ ադրե լէ ձդո
ղութիլ–
նր
ղո ը "՛ն կը "եր
շն չէր
ուր որ երթար
Հ այ
երիտասարդութեան
,
ա
յ
ս
ճարտար ու
Հմայիչ
կերպր
որով իրշուրջ եւ Հայ երգին
Լ
ռ լ
֊
չ ՚ ջ կը
Համ ախմ րէ ր Հարիւրաւոր
պատանիներ
ու պա–
տանուՀիներ
,
կր մարղէր
շարունակ
, 1
լ ընտե­
լացնէ ր գա րմ անալի
արագութեամբ՝
Հ այ ե–
ր աժ շտ ա կան
ոճին
,
ու անոնցմ ով կը կաղմ
էր
խում բեր
ինչպէս
իրմէ աոա^ մեր մէջ էէ
լ
1
տեսնուած
երբեք, եւ կուտար
անոնցմով Հա­
մերգներ
ինչպէս մեր ժոոովուրդր
չէր ունե­
ցած
իրմէ սա ա՛ջ :
8 •
կոմ իտասի ճոխ անձնաւորութեան
մ է ջ
ամենակարեւոր
տեղերէն
մին կր բոն է
գիտուն
ուսումնասիրողը
։
Հ այ ժողով
բղա կան եւ եկե­
ղեցական
երաժշտութեան
կաղմութեան
,
յատ­
կանիշներուն
,
ճիւղաւորումներուն
անոր պատ–
մ ութեան ել ա յլ յարակից
Հարցե բու վ ր ա յ ան
երկար
տարիներէ
ի վեր Հետաղօտութ
իւննե
ր
կը կատարէ ր : Ատիկա
մեծասլէս
շաՀեկան
քրն–
նութեան
մարղ
մ ըն էր, ուր գրեթէ
ո
էէ
ս
ւ
^՚~~
ղած էր իրմէ առա^։ Ան կը ջանար
որոշ
ո ո
յ °
ա ա լ փուլեր
ը որոնոմէ
անցած
էր Հին ատեն
Հայ
եկեղեցական
եբաժշաութիւն
ր ,
1
լ
ուզէր
^ Հ Գ ^ ՚ Լ Գ^՚ՐՐ
՚/՚՚
Ր
Կ՛""""(՛աս էէ" Խաչատուր
Տա–
րօնեցի մր, Ներսէս
Հյ՜նորՀալի
մը, եւ
ասոնց
պէս
ուրիշ
մ եծ
Հա
յ երաժիշտներ
,
կարդացած
ու նօթադբած
էր ինչ որ
Ա
՛
յ ղ մասին
կարելի է
գտնել մեր պաամագիրնեբուն
,
քրոնիկագիր­
ներուն ու այլ Հեգինակնեըու
մէջ, Հին ճեռու­
զի րնե
րո
լ անտիպ
գրուածքներուն
մ էջ
անվերջ
սլրպտումներ
բրած էր եւ Հաւաքած
էր է"չ "Ր
կր
վերաբերի
երաժշտութեան
։
Ան մ ասն ա
լո­
րտ պէս կը ճգնէր
բանալին
գտնելու
մ եր Հին
խազագրութեան
,
որուն
բազմաթիւ
նմոյէեեբը
կբ տեսնենք
Հին ձեոագիր
շարականներէ
ել
տաղարաններէ
ոմանց մէջ, —յաճախ
եզանա–
կին է ական կէ տե րր
յէ Լեցնող
,
շեշտե ր ր
ւ\ ատ–
Աա
Ս"յ$
րնող
նշաններ , բայց
մերթ
ալ
մէկէ
տւե լի աողե ր բռնող
մ ան
րամ
ասն
ե ր աժ շտ ա–
կան
նօ թ ա գր ո ւթ ի ւն , որ Հաւանօրէն
եզանա
կր
ամ բարութեամբ
կը ցուցադրէ
։
Ա յդ
ըան
ալիին
գիւտը
մեզի
թ ո յ լ պիտի տար որոշ գիտնալ թէ
(
հ՛)՛ * եւ (հԵ • դարերուն
(
ու աւելի իսկ առաջ)
ի՚նչսլէս
էլերդոլէին
այսինչ
շարականն ու այն–
ինչ տագր
է
Այս ա շ իւ ա տ անքն եր ո ւն
արդի
ւնք ր
փոքր
մասով
ւ1 ր ւ1 իա յն
՝*
րատարտկած
Էր իր **«/ յե
րէն
ու գերմաներէն
յօդուածներուն
մէջ։ Թէ իր
Հ ի ւան դան ալ էն ասա
ո ւր
•֊
> ա ս ց ո ւ ց ա ծ՜
էր իը ո ւս ո ւս նասիըութիւնը
խաւլա
դրութեան
մասին , յա ան
ի չէ ։ իր ձե/ւագրաց
ծրարներուն
մէջ,
կցկտուր
նօթեր
միայն գտանք այդ
նիւ­
թին
վրայ •
ո
չի"Լ՝
շարադրուած
: 1908
^
իր
ուրուագծած
ինքնա կենս ագ.րութեան
մ*էջ Է"Ք
իբր
Հան տիպ դո րծդ կր
յ I՛ լ՛"
,
ո
"՚
կ^>
Հուսում—
ն ա սիրո ւթ ի ւն Հայ ժ՜ողովրդական
երաժշտու­
թեանդ , ^ուսումնասիրութիւն
Հա
յ
եկեղեցա­
կան
ե ր աժ՜ շտ
ո լ թ ե անդ ,
Հիէազաբանս
ւթիլնդ
,
Հզանազան
դասագրքեր
երաժշտութեանդ
*.
Ա՛­
սոնցմէ
միայն
Տ
այ ժողովրդական
երաժշտու­
թեան վրա ք իր ուսումնասիրութիւնը
դիտեմ
որ, որ , ինչպէս
լ՛սի արդէն, մեծ մասամբ շա­
րադրուած
էր՛ է՛ր ւ1՚Լ
աս
՜
միւս Հանտիպ
զոր–
ծերԴը
գր՚^ած
Էր ամբողջապէս
,
թէ ծ՜րագրած՜
լոկ
,
նօթեր
Հաւաքած
ու մասամբ
դրած
, -
յայտնի չէ ինծի :
կոմ իտաս յատուկ
ուշադրութիւն
դարձու–
ցած էր նաեւ բառե բոլ շեշաաւո
րմ ան
վ ր
ա
յ ՚*
Ե" չեմ լսած
եկեղեցական
մը որ իրեն պէս Ա—
ւետարան
կարդար * վանկերը
,
յստակ
,
որոշ
կ անջատուէին
իր անթերի
առոգանութեան
" "
Օ . *
Ժք՚ՒսԼՀ
^Է
Հ
.
Գ Կւ" Հնչէի" "*–ր ՛՛ր պէտՀ Կր *
Նո
յն
Հ ոգածութ
իւնը
ցո յց կուտար եւ
երգեցո–
զութեան
մէջ , կր ծագ րէ ր ա յն
տիրացուները
որ շեշտ կբ գնեն այն վանկերուն
վրայ ուր շեշ­
տի պէտք ու կարե լիոլթիւնբ
չկա
յ
(
զոր
օրի–
նակ՝
Տէր ողորմեա//*/
Ոէն վրայ կր կոխեն ու
կանգ
կ՚առնեն
երկար,
"
° է՛՛ է
Հ
Տ Է՛ ր»ն Է
Լեշ–֊
տուած
վանկը ել Հոզորմեադին
ան ։ \քեր
երգին
զ՛ոմ ան
աշխատանքին
մ Էջ , ե զ
ա ՛ հ ա
կ Էն
ելեւէջ֊֊
մանց ել բառեբու
բուն
շեշտուելէք
վանկերուն
նե ըգա շԳւա կմ ան
ը մեծ տեգ տուած
է ր , ել ա–
մենայն
էըաւամբ :
Fonds A.R.A.M