116
Ա Ն Ա Հ Ի Տ
վանէր՝
՚
^Հայերր
սքանչելի
ժողովրգական
ե–
րաժշտութիւն
մր ունին՛^ :
Արգէն ("՛կ Պերլին
ի ր ուսումն
աւարաե
լէ
յետոյ
արտասանած
աո ա թին
Հրապարակային
գասա խօսո ւթեան
ա ո թի՛–
յ
Պե րլին ի
Համ ա լսա­
րան
ի երաժշտութեան
ուս ուս ի չ փրօֆ • () ս քա
ր
՝
հլ
ա
յ11ԼՐ
Կ
.
Ր ԳՐԷՐ՝
«1899/՛*՛
Պերլին
ի
Երաժշ*
Ընկերուիժեան
Ա՛իջ * սրա հին մ
Է
լ կոմի տասի
կա ր գ ա սահ
ղա սա խօսութիւն
ր Հայ Հոգեւոր ե–
րաժշաութեան
մաս
ին պիտի
մնա
յ անմ ոոանա–
Հ/՛»
՚
Տարիներ
յետս
յ ,
1
Լիէննա
յի
Համ
ալսարա–
նի երաժշտութեան
գասախօս
փրօֆ
•
^ԼԷ
Է
Է
Լ
էէ"
տօն կր գրէր • <(.Կր ղարմանամ
կոմիտասի ար­
տակարգ
րնղունա կո ւթեան
վրայ : ա ա լաւ
ր մ բռնելով
ժողովրգական
երգր , ան գ ա շնա–
կահ է երգերր
Հաղուագէպ
ճաշակով եւ ճշգրր–
տոլթեամ
ր : Այն բոլոր
երգերր
ղո բ
անձ
ամ
ր
լսած
ե մ կոմիաասէն
ե ւ կամ
ուսումնասիրած
ե մ , կ՚ապացուցանեն
ոբ կոմիաաս
եղական
գէմ
ք է՝ իբր գաշնակոգ եւ իբր փոլիֆօնիսթ՚ձ
;
/* //
կ գերման
յայտնի
երաժշտագէտ
ե լ խմբա­
պետ
Ալօիս
$ելիշտբ,
կոմիտասեան
հանձնա­
ժողովի
Հրատարակած
Հինգերորգ
տետրր
րս—
ա ան ա յ է յետո
յ , Օբիորգ
Մ
•
(՝
ա բա յեանին
ուղ­
ղուած
նամ ակի
մ ր մէջ 1լբսէբ
ճ
« . .
՚
կոմիտաս
աննման վարպետ է՛ անոր գաշնակումր
(1
ւՁ
.1*–
աօաշ)
աներեւակայելի
գժուար
ու
գունաւոր
է֊ անոր
մեներգի
ո ւ խմբերգներու
շաբաՀիւ–
սումնե
ր ր ան կա րե լի է գ ե բտւլանց ե լ » :
՝
Կրնայի
գ ե ռ երկարել
Հեղինակաւս
ր
օաար ն1.
րու
կողմ է
Հիացման
այսպիսի
արատ–
յայտութե
անց Հ^աբքր
։
իսկ
ի ր գերբ
Հայ երգր
Հայոց մէջ իսկ
տարածելու
ե ւ
սիրցնելու
Համար,
ամբողջ
յեղափոխութիւն
մրն է մեր բարքերուն
մ է ^ Հ
յ*րմ է
՛
ա ռ ա
ջ
,
Հա
յ ժողովրգական
երգր
անծա­
նօթ էր Հա քութեան մէկ ստուար
մասին, ե ւ
կամ
աբՀամաբՀուած
:
Հայաստանի
գիլղացին
որ գ ա յն աւան գ ա բա
ր կր սլա Հ պան է ր ե լ ի ր նո–
բա՛հ որ աշուղներով
այգ Հինաւուրց
գանձարա–
նբ կր 1\ո իւացնէ բ
,
կր սիրէ բ ղա
յն անշուշտ
իբր
ի ր կեանքին
ղարգր,
իբր ի ր Հոգւոյն
սփոփան–
ք ր , ի բ ր ի ր ուրախ ու տիւոլր
օրերուն
քաղցր
րնկերր,
բայց
անոր
աբժէքր
իր
ամբողջ
չ ա ­
փով
Հեռու էր գիտնալէ
Հ
Հայաստանէն
գուբս,
գաղութնե
բու մէջ , նո յն իսկ Հայ մ աաւո
բտ­
կան կեանքի
կեգբոն
Հ ան գի ս ա ց ո գ քաղա քներս
լ
մէք
(
Պոչիս,
Թիֆլիս,
Իզմիր,
Վենետիկ, Վի–
ևննա, Մռսկուա,
Իաղու , եւայլն)
Հ այ
ժողո՛­
վրգական
երզր
(
կւԱ1Նսկ/–1#
ակս քանի
մր տա­
րատուած֊
կտորներկ ղատ) շատ քիչ ծ՛անօթ
կր. կ՝երղուէին
«
ազգային»
եբզեր,
որոնց
բառերն ու ղղացումնեբր
հայկական
կին
(
րնդ–
հանրապկս
հայրենասիրական)
՝,
բայց
որոնց
եղանակ/։
գրեթէ
միշտ (րաց ի
Տէր կեցոի
մր ,
Հայաստան երկիր դրախտավայրի
մր կամ
Ո՜վ
մեծասքանչ դու լհզոՆ^
մր, որոնց
եղանակր
ղարձեալ
եւրոպաձեւ
է,
ք՚տյց
հայկական
շեշտ
ունի)
արեւմտեան
օփերայի
կտորներէ
կամ
հ-անօթ եւրոպական
երգերէ փոխ ասնուած՜
էր պարզապէս եւ կամ հետեւողութիւն
էր ա—
նոնց . ՛Բամ առ - •Բաթիպայի
Արի իմ սոխակդ
եղանակր
ռուսական է
,
Ծիծեռնակ//^/
եղանակր
օտարէ,
խօսքերն
այ թարգ։։
անածոյ
,
Մեր հ ա յ­
րենիք
ին
եղանակր
Հաւանօրէն
իտալական
,
ք՝
ամ՛ փորոաաս/՛*/
եղանակր
իտալական
օփե­
րայի երգե բու
նմանողութիւն
է, եւայլն
,
եւն^ ;
Ատոնցմէ
գուբս մեր ե բ իա ա ս ա րգո ւթիւն
ր
մ եծ՜
քագաքնեբու
մէջ ^երգէբ
կա՛մ թրքական
,
վր–
բացական
,
յունական
,
ռուսական
երգեր , ել
կա՛մ եւրոպական
երաժշտութեան
անձնատուր
1
լ րլլա ր * <&Հայկականֆ
ե րաժշաութեան
գո յ ո ւ–
թիւնն իսկ անգիտանալով
:
է՛ր անձին ու գոր­
ծին
Հմայքով
,
իր Հբատաբակութիւննեբով
,
իր կաղմած
խում բերով,
եւրոպական
մեծ կ
Աա
՜
գբոննեբու
մէջ իր տուած
•
Համերգներով
ել
արտասանած
բանախօսութիւսնե
րով ել ատոնց
գտած
քաջողութեան
Հա քոց
1
էր
ա
յ
գործած՜
աղգեցոլթեամ
բ Կ՚ոմիտաս
վաբգապետ
$՚^եց
Հայ
ժողովրգի
այգ անգիտութիւնն
ու անտար–
րե րո ւթ իւն ր իր սեփական
երգին
Հանգէպ : Ա յ–
սօր մեր գաղութնե
րուն մէ$ հանդէս մր տեղի
չ՛ունենար
,
որուն
յայտադրին
ղլխաւոր
գար–
դերկն
մին չկաղմկ հայմ ո ղո վր ղա կան երգր՛.
Պատերաղմկն
յետոյ ես եղայ \)գիպտոս
,
Աու—
րիա , Պաղեստին
,
Ամերիկա,
ամէն տեղ
լսեցի,
հայ
որբանոցին
,
հայ դպրոցին
,
հայ տան, հայ
ամէն տեսակի
հաւաքման
մէք, հայ երգր, ու
մասնաւռրապէս
կոմ իտասի
հաւաքած՝ ու գ աշ­
տ՛։ կա ծ հայ երգր, երիտասարդ
Հայերու
բեր­
նին վրայ
թրթռուն։
Ան Հայաստանք։
իր կեն­
դանի
ղոյնովն ու բոլրմոլնքովր
տարածեց
Օ–
տար
երկինքներու
տակ
ձնաձ եւ
հայրենիքի
մասին
վե բացական
ղազաւիար մրմ իա յն ու­
նեցող նոր սերունդներուն
,
հայրենիքէն շա­
տոնց հեռացած՝ ել օտարամոլ
դառնալ
սկսաձ–
զաղթականներոլ
հոգւոյն մէք տոհմային եր­
դին
մոգութեամբ
վերանորոգեց
հայրենի հո–
Fonds A.R.A.M