112
ԱՆԱՀԻՏ
ր ա չ ա ր գործածած
ըլլալուն
Համար. վ>իէ *ՀԼՀ
խոպոաած
էր, բայց իր էական
յա ակութ
իւն­
ները
պաՀած։
Իսկ ի՚նչպէս
արաայայաել
աէաաեմութիւնն իր երգեոողութեան,
երր կրօ­
նական
ու ա ւլ եր կամ շարականներ
կ
երգէր։
Բարեկամական
շրջանակի
մէջ
կաաակասէր,
աղու
՛
գէս
զուարթ*
մ ի մոսութիւննե
ր
ընող
ա յ դ
զմա
յլելի
Ըն՛կերը,
զ" ր կարճաաես
դի՜
աողները
եւ. զինք
մօաէն
չճանչցոզնեբբ
սկեպ–
աիկ մըկը կարծէին,
Հասւաաացեալ
մրն էր,
իր
Հոգիին մէջ միսաիկ
խորութիւն
մը կար.
Տաճարիս
մ էջ, երր՝
խորանին
ղի աքաց ը, գ ա ֊
սին
մէ^աեզր
կ երգէր ան՝ իր սեւասքող
վե֊
գարին աակ
գլուխ՝ ը թ ասքուն . իսկա սլէս
ինք–
Դէ^*՝Լ
։
ԼԼ Ա
ԱԱդ
ուծ
ո յ Հեա մինակ
կը զգար, աշ­
խարՀ անՀեաացած,
եւ ինք դարձած
Արար­
եին
աքէկ սերովբէն
ք
անոր գա
Հ ո յ ք ի ն
առջեւ
ս*ի եգերքի
գեզեց կութ իւնը փ ա ոա բանո
ալ կա
աք
մարդկութեան
ագեբաաանքնեբը,
երագները,
արա ունջն երր Անւար թ ասրդ մա նոգ. օ՛ Հ. իր
$ի -
րաւքա՜յո/»,
իր
տէր ւււլոուքեա՚՚ն,
իր ՝\\
վե՜րին է–
բՈԼԱ աոէ՜ԱՀՀւ //
՜
նչ
ազնուական
քաղցրութիւն,
ի՚նէ
անՀուն
խորութիւն
ո
զբի,
իր
2*
Ո ւի՜1|/^,
Ա^քն
ծ՜ուԼը,
Սայլն այնք,
աստուածային
էջեր
մ եր
Հին քերթութեան՝
ա ս ա ու ահ ա յին
երա֊
ժըշտութեա
է1՚բ մը լուսաւոր
ու աս ծ
ք
Ասաուծմ
Է
ուղղակի
ներ շնչուած
երգիչէ
մը Հո գեղ ա
յ լ ա յ ֊
ա ո լաս ծ, Գե ղարուեսաական
շ ա ա քիչ
զգայու­
թիւն կը յիշեմ
կրած
ԼՀԷԼ
ա
է
կեանքիս
մ
էջ
—
ուր սակայն
շ ա ա մեծ արուեսա ագէան
եր
լսած
ր լլ ս՛լ "
1
–
Բ
ա
ԴԴ** ուն եց ա ծ եմ— այնք
ան
բարձր
օր էն
յ ո ւ զ ի չ որքան
ա յ դ միսաիկ
///
ա -
զերաււ
կոմ իա ա սեան
ե բդեց
աա ալութ ե ան սլա Հուն
գգացաաւած
Հոգեկան
սանՀուն ու
ցաւագինօբէն
երանասւէա
սարսուոր։
ԱնՀնար էր
չաբաոասուել։
Եւ ես Փարիզի
եկեզեցւո
յն
մ էջ ա Լ ս եր եմ
նոյն իսկ Ս անթաշեանի.
Համբարձուաք
Մե–
լիքեանի
՛
գէս գրական
//՛
աքով ու
Հուժկու
կազմով
մարզիկ որ գաս յն
լսելու
աաեն
կա ֊
լային։
Ան
մի շ ա Հաւասար
չ էր ինք գ ինքին
՝
իբր
երգիչէ
ԻնքիրմԷ
վար էր, ուրիշ էր, ա յն
օրե­
րը երբ յանկարծ
իր եւրոպական
կրթութիւնր
կը
յիշէր,
օփերաներու
երգեցոզութիւնր
միա֊
քը կուգար, ու ձայնը
կուրծքէն
Հանելով
եւ
ուռեցնելով
կր գոռար,
ինէազէաա
թատերաբե–
աքի մը վրայ.
շաՀեկան
էր նորէն, ու
^ 7 ° / * »
բայց
ասյ դ
օրերու
հ՛ոա/՛ի ա ա ս ը
Համեէքաաու–
թեան
Հէր մաներ
բուն
Կոմիաաս
երգչին
Հետ, երբ Եւրոպան
եւ իր
երաժշտութիւնը
մոռնալով,
զուա
Արեւելքցի
ու Հասյ կը ա՚Ոաա
Րյ
ու կ՚երգէր
ԺԽդմՀ
դլխաւորաագէս
կոկոբզովը,
ամբողջ
քա ղց բութ
իւն,
ա մբ ո/վ
Հ մայք ու
սի
րա։
Օր մը,
ԱՈ
անաւ
մ
է1,
զԻ"Ք11
Հրաւիրեր
էի
նախաճաշի՝
քանի մր եւրոպացի
ու Հայ բա.
րեկաՕՆերու
Հետ,
որոնց մէչ\ զային
Ան֊
տրէոթթի
իտալացի
տաղանդաւոր
արձանա­
գործը եւ մեր Տիրան
Ալեքսանեանր։
Կոմի,
տաս
երգեց իմէ1 այլոց
«
Արի արի քե մա­
տաղ»
կալի
երգը,
աննման
կատարելու­
թեամբ։
Անտբէոթթի
ինքիրմէն
ելած էր,
«
Դուք
Հա յերդ, կր գ"Հէր,
այսպիսի
երաժըշ–
տութիւն
ունիք
եւ մայրաքաղաքէ
մայրա­
քաղաք
չէ՛ք
երթար
ամբողք
մարդկութեան
զայն
յայտնելու,,,»։
— «
Ես այս երդը բագ­
մաձա
յն դաշնակած
եմ, ըսաւ Կոմիաաս, եթէ
զայն
խումբէ
մը իմանաք,
աւելի խոր տպա­
ւորութիւն
կը կրէք»։
— «
Ո՝է, ըսաւ
Անտբէոթ­
թի, պէտք
չկայ ոչ դաշնակումի,
ոչ
խումբի,
կր բաւէ որ դուք
մինակ
բեմ ելլէք
եւ ա յ դ
Հրա
շալի
երգը ձեր ա յ դ
Հրաշալի
կերպովը
երզէք»։
Իսկ Ալեքսանեան
օր մը յետոյ
կ՚ը­
սէր
ինծի. «Աշխարհի
աոաջին
երգիչն է այս
մարզը, այս տեսակ
երգիչ ես գեռ չեմ լսած,
կենդանի
նուազաբան
մըն է»։ Եւ արդա­
րեւ,
Կոմիաաս,
երգած
ատեն՝
բերանը
որոշ
ձեւուէ մը՝ քիչ մըծուռ կէս կը բանար, եւ
երգին
ելեւէջներուս
Համեմատ
բերնին
բաց­
ուածքը
կը լա յնցնէր
կամ
նեզցնէր։
Իսկա­
պէս՝ Փասքալի
«
մտածող
եղէգ»ն էր ան, ճո­
խացած,
—
մտածող,
զգացող,
երգող
եղէգ։
՜
>. Կ ու.՝ ի տաս
եղաւ Հայ
երաժշտութեան
մեծ
վւրովւականտիսթ
ը, աո աքեալր
ռտարնե–
րուն մօտ եւ Հայոց
իսկ Համար։
Պերլին,
թիֆլիս,
Փարիզ,
Ժբնէվ, Լոգան,
Զիլրիխ, Պո­
լիս,
Իզմիր,
ԳաՀիրէ,
Աղեք ս անդրի ա ,
՚՚
Իիլի–
պէ, ան աոաջին
անգամ
օտար
ագգերու
ճանչցուց
Հայերդը ու յաղթանակներ
տանիլ
տուաւ
անոր։
Փարիզի
իր մէհ
Համերգր
\
ա ՚ ) ի ն , ուր ինքն իսկ առաԼին
անգամ իր
բազմալար
տաղանդին
ամբողԼ
մեծութեամբն
ու
ընղարձակութեամբը
յայտնուեցաւ
աշ­
խարՀ ի, պատմական
իրիկուն
մրն էր Հայ
մշակոյթին
Համար,
Փարիզի
երաժշտական
թերթերը
խանդավառ
ներբողներով
գնաՀա–
տեցին Հայերգը եւ անոր ,1եծ ներկա
յացու–
Fonds A.R.A.M