Ասոնցմէ յետոյ, Հայկական
Խնդրի
րնդհ անուր
կացութիւնը
ա՛յնքան
վատթարացած
էր արդէն, որ մեր սնուցած վախերէն
զերծ մնալն իս լիա­
պէս բաւական
կը համարէինք,
ինքզինքնիս բախտէն
նպաստաւորուած
նկատելու
համար, եւ որքան ալ յանդուգն
բացատրութիւն
մը պիտի
ըլլար ըսելը
(.(.
չէինք յուսար»,
բայց ես մեր հոգեբանութիւնը
ներկա­
յացուցած
պիտի րլլամ երբ յայտնեմ
թէ ատեն մը եկաւ ուր ա՛լ էէինք
յուսար
Պոլիս վերադառնալ
:
Ուրեմն (Ուչ եղան մօտ այն հարիւր քսան հոգիներր , որոնք
մեր
խումբէն
Պոլիս չվերադարձան
:
Ատոնցմէ
հազիւ տասն եւ հինգ
հոգիի
չափ վերապրած
են այսօր : Ուրեմն բախտր
ուզեց որ սՂւացած
շուրջ
հարիւրր
Եղեռնին
յանձնուին :
Բախտը քմահաճ նկատուած
է րնդհանրապէս
:
Մարդիկ
այնպէս
կարծած
են թէ ան իրենց նկատմամբ
միշտ դիմագծութիւն
կը փոխէ։
Ես մօտէն վերահասու
եղայ անոր հաստատակամէս թեան, անոր հետե–
ւողականութեան
:
ՄենԷ , երկու անգամով,
երկու կարաւաններ
բաժնեցին, առա­
ջինը յիսուն
երկու հոգի եւ երկրորդը քսանեւչորս
:
Երկու
կարաւան­
ներն ալ Տէր-Զօրի
համար ճամբայ
հանուեցան
:
Այն ատեն, դեռ. ըն­
տանի չէինք այս անունին : Առաջին կարաւանէն
,
եղած
դիմումներու
հետեւանքով
վար դրուելով, բողոքական դրածախ
Պարոնեան
միայն
Պոլիս վերադարձած
է : Միւս բոլոր
ընկերները , մէջն ըլլալով
նաեւ
խոստսԴւաչից , համակրելին
Արմէն
Տորեան , ղացած
են
II լպիստանի
ճամբաներուն
դժխեմ
զոհերը ըլլալ : Երկրորդ կարաւանէն
վերապրած
է միայն Արամ Անտոնեան. որուն՝ Չանւլըրըէն էնկիւրի գացած
պահուն,
արկածով ոտքը կոտրելով, վերջին քաղաքին
մէջ հիւանդանոց
մը նետ–
ուած է, որովհետեւ
անկարելի էր զինքր քալեցնել, եւ միւս
ընկերներր,
հետիոտն տարած
են քաղաքէն
երեք
ժամ հեռու,
էլմա Տաղի ստո­
րոտը , ել առանց բացառ ու թեան
ամէնքն
ալ խողխողած
են :
Ամէն անգամ; երբ կր վսորհիմ թէ ի՚նչպէս կազմուած
են այս եր­
կու կարաւաններու
ցանկերր , բնազդական
մղումով
մը
բախտին
կը վերագրեմ
այղ բանը :
Առաջին կարաւանին
մաս կազմողները
գլխաւորաբար
,
մեր մ կա­
նալ որ բախտակիցներն
էին . բայց ասոնցմէ
զատ , իրենց հետ
առ­
նուեցան
նաեւ
ուրիշներ : Կեդրոնէն՝ շատ
քիչերու
մասին
ցուցմունք­
ներէ զատ , մնացեալներուն
ցանկը
Ջանղըրըի մէջ կը
պատրաստուէր։
Ցանցապարտութեան
կամ անմեղութեան
մասին
ամենքս ալ
իրարու
հաւասար
էինք : Ուրեմն
ի՛՛նչ բան կար որ կ՛առաջնորդէր
Զանղրրրի
վատշոլէրները
,
իրենց ցանկերը
պատրաստելու
ատեննին :
Արմէն
Տորեան մաս կազմեց առաջին
կարաւանին
,
որովհետեւ
,
իբր ֆրան­
սական
զուարթախոհութիւնը
իւրացուցած
մէկը , շէնշող էր եւ երգի
մը մռլտուքին
թրթռումները
միշտ շրթունքին
վրայ։
Ես
հրաւիրուե­
ցայ մաս կազմել
նոյն այս առաջին
կարաւանին
,
որովհետեւ
մեր
մկանաւոր
ընկերներէն
մէկուն հետ, աւազանի
անուան
նոյնութիւն
Fonds A.R.A.M