տուած էր զօրաւոր
ներ գիտակցութեամբ
եւ ունէր քաղաքական բա–
ցառիկ
զգայնութիւն
եւ անսովոր
Հեռատեսութիւն
%
րէպքերը շիտակ
գնահատելն
ո Լ գ
ա
էիք
գէ
ա
քերը
բնազդօրէն
նախատեսելը
բնատուր
ձիրքերէն
մէկն էր Հայոց
դիւցազնին։
Հոս աւելորդ պիտի
ք ր / /
ա
յ տալ քանի մը օրինակ
Անդրանիկի
մարգարէութեան
Հասնող նախազգացումներէն,
քաղաքական
գալիք
դէպքերու
«
Հոտառութեան»
զգա յն ութ են էն եւ առասպելական
ներ–
գիտակցութենէն
(
տէԱ1է10Ո)*–
ա • -
Ա • Համաշխարհային
Պատերազմին
կան չուած՝ էր Պուլկա­
րի այ էն որպէս զի ղեկավարէ կամաւորական
գունդերը
կ ո վկաս եան
ճակատին
վր
ա
յ
1
բ
ա
յ
ռ
ս
^էէդԲԼՂ Հակառակած՛ էր կամաւորական
շար–
ժումին,
որովՀետեւ
ունեցած էր մարգարէական
նախազգացումը
թէ կամաւորական
շարժումէն պիտի զնպաստաւորուի
Հայութիւնն
ու իր
դատը
։
ր • - Յարական
բանակներ ո ւն դէպի
Թուրքիոյ
արեւելեան նա­
հանգները
յաղթ՛ական արշաւի օրերուն,
Անդրանիկ
ունեցած
էր զար­
մանալի նախագիտութիւնը
թէ ռուսական
զօրքերուն
առֆեւ խուճա–
պա Հար նահանջող
թուրքերը,
պատերազմը չվերկացած, պիտի ար­
շաւեն դէպի Կ ո վկաս եւ պիտի մտնեն • • • Պաքու: Այդպէս
պատմած
էր ամէն տեղ, եւ այդպէս ալպատահած
ու իրականացած
էրիր մար­
գարէութիւնը
։
գ • - կամաւորական
գունդերու
վաշտապետն
եր էն
Մարտիրոս
Աբրահամեան իր յուշերուն
մէջ կ՚ըսէ թէ Անդրանիկը իր արծիւի
Հայեացքով եւ «սրատեսութեամբ»
կը կռահէր
թշնամիին
մտադրու­
թիւնը* ան իր բնատուր
ռազմ տգիտութեամբ
եւ «փորձուած
բնազ­
դով» րոպէապէս
կրնար տեսնել ռազմադաշտին
առաւել կամ թերի
կողմերը եւ «բնազդօրէն
կը կռահէր»
թշնամիին
մտադրութիւնը
եւ
«
ապագային
առնելիք
քայլը» ։
Գ*՜ Հր
ա
1
Զարգար եան վերջերս կը գրէր թէ Անդրանիկի
«
խո­
րին, զանգուածային համոզումն Էր»
թէ թուրքերը
սաՀմանադրու­
թիւն Հռչակելով կը կեղծէին։ Ան «ոչ միայն
նախագիտութիւնը
ու­
նէր ոսոխին անկեղծութեան
աՀա սարսուռ,
վիթխ
ա
րի
ծ՛ուղակ
մը
ըլ­
լալուն , այլ
կըտեսնէր գալիք դէպքերը,
ճշմարտապէս
տեսնողի
մերկպարանոց
պայծառ
իրականութեամբ»**
(
ընդգծումները
ինձ–
մէ, Ա. Ձ*)ւ
42
Կ* Սաս ունի,
Պատմութիւն Տարօնի Աշխարհի,
էջ
1003-1004
(
քաղուած
Մ արա/էրոս ԱբրաՀամեանի
«8
ուշեր»Էն)
:
43
ՀՐ–է Ջարգարեան,
Անդրանիկը Պոլիս
(
Տես, «կաբեր»
Շաբաթաթերթ,
Լ
ոս
Անճելրս, Դեկա.
13, 1980,
Էջ
2) :
- 248 -
Fonds A.R.A.M