՛
զէ տ որին
աննըղունակ
էին ԱաՀմանաղրութեան
Հեղինակները;
Սէրվյիչէ՛"ը
,
ա
յ
ս
Հոսանքի
ամենէն
փայլուն
դէմքերից
–՝
էկը,
մտաՀոգուաձ– էր
հ ա յ ո ց ազգ ային եւ համապետական շահերի հա­
մ աձա յնո ւթ ե ա ն խնդրով. «Մե նք պաշտօն ունինք ,
ասում էր նա,
ոչ մի ա յն ի նախնեաց մեզի աւանդ ա ծ կրօնքս պաշտպանել, ա յ լ ե ւ
ամէն պարա գ այի մէ ջ բ ո լ ո ր խնդիրները մի ե ւ ն ո յն նպատակին
ծ ա ռ այել տալ , ա յն է ՝ ազգ ային ո գ ու զար գ ա ցումը • • • , հ ա մ ա ձ ա յ­
նեցնել մե ր գ ո ր ծը բարեխնամ տ է րո ւթե ան հանդ էպ ունե ց ա ծ ազ­
գ ա յին պ ա ր տ ա ւոբութիւններուս հետ՝ օտար միջ ա մ տ ո ւթիւն չ ը ն ­
դ ո ւնե լո վ » ...
Սէրվիչէնը
եւ իր գործակիցները
զդում
էին
իրենց
Օսմանեան քաղաքացի, «ամենահաւատարիմ ե ւ հանդարտ ու օգ­
տակար հպատակներն է ին Օսմանեան տ է րո ւթե ան » :
Աւելի
մեհ
պաՀան^ներ
,
քան ազգային—
եկեղեցական
ինքնավարութիլնը
,
կարող էր վտանգաւոր
լի*1ւ Լ Լ պոլսաՀայ
մտաւո րական
ոլթեան
գիրքի^
1
մանաւանդ
~է()—ական թոլերից
սկսած՛ , երր կառավարու­
թիւնը
խանում էր յո յներին եւ Հայերին
Հեռացնել պետական պա
Լ—
տօններից
եւ փոխարինել
թուրքերով
:
«
Օտար մի ջ ա մ տ ո ւթիւնը »
շատ աւելի
պարզ եւ շօշափելի է
դառնում
10—15
տարի
յետոյ, երր կուսաստանը
Հարուածում
է
Օսմանեան պետ ո ւթեան
սաՀմանները;
Այղ օրերին
է լ թէ՛
Ազգա­
յ ի ն ժ ո զ ո վ ը
եւ թէ՛
Օսմանեան պառլամենտի
Հայ
ներկայացու­
ցիչները
իրարու Հետ մրցման
էին ելել
Հայերի
Հաւատարմ՛ութիւ—
նը ցուցաՀանելոլ
Համար :
«
Ե թ է այս օր Թո ւրք իոյ մէջ կը տես­
նենք հ ա յ ազգը , որ կը պահէ իր կրօնը , իր հկհզհցին , իր լեզուն ,
իր պ ա տ մո ւթիւնը ե ւ ա ւ ա ն դ ո ւթիւնը– • • նոյն բարեխնամ տ էրու­
թե ա ն շնորհաց ա ր դիւնքն է » :
ՀարստաՀարութիւններ
կան, այո՛ ,
րայց նրանք կատարւում
են
«
բ արեխնամ տ է ր ո ւթե ան կամաց հա­
կառակ» ,
շեշտում էր ՛Ներսէս Վարժապետեանը
:
Ուստի եւ Հա­
յութեան
յոյսը
Օսմանեան
իշխանութիւնն
Է, Հայոլթիւնը
ոչ մէկ
միջամտութեան,
ղրոից
որեւէ երաշխաւորութեան
կարիք
չունի :
«
Հ ա յ ը նոյնիսկ իր ազգ ային շահերը պաշտպանած կ ՚ ը լ լ ա յ , վա–
սընզի Օսմանեան երկիրը պաշտպանել՝ Հայաս տ անը պաշտպանել
ըսել է, նոյնիսկ հ ա յ ո ւ ն կրօնր, դ պրոցը, ին չ ք ը , տունը, ընտա­
նիքը, պատիւն ու կեանքը պաշտպանել ըսել է » ։
Եւ այս
բոլորը
ասլում էր այն ժամանակ,
երր Հայ ժողովրդի
ողնաշարը
խոր­
ոաւ կլում էր իր դարաւոր
Հայրենիքում
,
երր Հայաստանի
ժողո–
վ
ոլ
ՐԴ1լ
կորցնում էր իր տունն ու տեղը,
Հողը, պատիւն ու կեան–
ք ը ։
ՊոլսաՀայ
քաղքենիի
այս մտայնութիւնը
մի քիչ
փոխոլեց
դէպքերի
ազղեցութեան
տակ,
րայց,
մանաւանդ,
Հայաստանի
կացութեան
ծանօթանալու
Հետեւանքով,
թէեւ նրա
ղեկավարու–
43
Fonds A.R.A.M