կեաց ո ւ բ եղմնա ւ ո ր իդ է ալ, որ յարա տ եւաբար, պ ա տմութե ան
խ ո ր ա գ ոյն խ ո րհր էն, դ արեր անընդհա տ ո ւ դ արեր յա ջորդ աբար,
ս տհզծ ա գ որ ծ ելո վ , կը պահէ միշտ ց եզա յնօ բ է ն իր ինքնատիպ
Տ1ԵՒԸ , միշտ, ժամանակի ո գ իին ո ւ պայմաններուն ո ւնկնդ իր , իր
ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹԻՒՆԸ Փ ո խ ե լ ո վ » » )
։
Այս գաղափարն
եր լլ
ԱգԳ
ոէ
–
Հ
ա
յրենիք
-
Էրենց
արմ՜անէ
ձե ւա լոր ումր
չունեն
մեր գաւանագրերի
մէչ\։
Մասնաւորարար
անդրանիկ
դաշնակցականները
,
որոնք
Հիմ­
նադրեցին
մեր կուսակցութիւնը,
գրեթէ
ԼՌՈՒԹԵԱՄԲ
են անց­
նում ա յս գաղափարների
վրա
յից
յ
Եւ ինչո՞ւ
խօսել,
քանի
որ
պարզ չէ" միթէ - նրանք ա շ–
խարՀ եկահ՜ էին
Հ ա յ ո ւ թ ե ա ՛ ն
հ՜առայելու
եւ նրա Համար
Հ ա յ ր ե ­
նի՛ք
վերա գրաւելու
է
Ազգ ո ւթե ան
ու
Հ ա յր ե նի ք ի
մասին
խօսք չկայ,
սակայն
եր–
կարօրէն
խօսք կայ. . .
ընկերվարՈԼթեան
մասին : ՈրովՀետեւ
մի­
այն
ընկերվար
չխնելով՝
կարելի
էր ճշմարտօրէն
ձ՜առա
յել Հա բա–
ղաա
ժողովրդին
Հ Պէաք չէ մոռանալ,
որ տակաւին
երէկ՝
1890–/
սեմին՝
մեր Հիմնադիրներից
՝
Բրիստափորն
ու Աիմոնը
«
կոսմո–
աո լիացներ
էին, բառին
ազնուագոյն
առումով
աշխարհաքաղա­
քացի,
իսկ քիոստոմը՝
մարքսիստ
էր, խորքին
մէջնոյնպէս
«
կոս­
մոպոլիտ»,
այս «աշխարՀաքաղաքացի»ները
Հայութեան
եւ
Հայ­
րենիքին
ղարձահ–
էին՝
իրենց ընկերվար
դաւանանքի
մէջ
միշտ
անխախտ
մնալով,
եթէ
ուրիշ՝
ա յլ ազ գ ի
«
կոսմոպոլիտ»ներ
մե՛ղ
գային՝
Հայ ժողովրդին
հ՜առայելու
Համար
,
մեր
Հիմնադիրները
թերեւս
շարունակէ
ին իրենց կեանքը
միջազգային
կազմակեր­
պութեանց
մէջ՝
ընգՀանուր
մարդկութեան
ընկերվար
դատին
հ՜առա յելու
Համար։
Այդպէս
չեղաւ
սակայն,
լքոլահ՜
տեսնելով
իրենց
ժողովուրդին՝
մեր առաքեալները
մեզ դարձան
:
Եւ դարձան՝
հ՜առա յութեան
ոլխաո վ՝
գրկուածի՛ն,
ընդդէմ
ամէն կարգի
հարս տ ահարիչների։
Այս է տիրակալող
զաղափար
ը
մեր
անդրանիկ
գաւանագրի
մէջ՛. Այսքան
ձախ
էր նա.
այսքան
անպաՀանջ՝
հ ա յր ե նիքի
եւ
ազգ ո ւթե ան
գաղափարների
անգամ
թեթեւակի
Հիմնաւորս
ւմին
մէջ–.
Մարդկային
պատմութեան
ուրուագիհ՜ը
տալով՝
վաղնջական
օրերից
մինչեւ
Ծրագրի
կազմութեան
օրերը՝
մեր անդրանիկ
դա–
ւանագիրը
իր ներածական
բաժնում՝
«
ԿԱԶՄԱԾ 1892 Թ– ԸՆ Դ ­
ՀԱՆՈՒՐ ԺՈՂՈ Վ ՈՒՄ»
խորագրի տակ՝
գրում
է.
«
Ա յն ժամանակից, երբ մ ա ր դ կ ո ւթի ւ նը ոտ է դրել քազաքա–
• )
Տե՛ս
մեր
«
Բ Ո ԼՇ Ե ՒԻԶՄԸ ԵՒ ԴԱՇՆԱ ԿՑՈՒԹԻՒՆԸ» ,1949,
Գահիրէ , էջ 1 0 3 ։
205
Fonds A.R.A.M