նելու հանր ային ււսւս՚կավարական սահմանադրական կարգե–
րով. • • » * ) :
Այս
պահանջը
վերաբերում
կ բովանդակ
Թուրքէս
յ . ահա
բացառաբար
Հայաստանի
վերաբերող
պահանշկլ.
2 • — «
Հ ա յ ժողո վ ր դ ի ո ւ Հայա ս տ անի ճակա տ ա գիրը միանդ ա ­
մից ընդմիշ տ պէ տք է զա տ ուէ թիւրք ա կ ան կ այս ր ո ւթե ա ն ճակա­
տ ա գրից , ըստ ո ր ո ւմ պատմական պահանջ ո ւ ա նհր աժե շ տ ո ւթիւն
է նե ր կ այա ցնո ւմ — Հ ա յ ազգ ային ան կ ա խ ո ւթիւնը, որն է լ ա յ դ –
պիսով կ ա գ մո ւմ է մօտ ա կ այ նպատակի մի հիմնական մասն ո ւ ա–
աոջին պ ա յմ ա նը » * * ) :
Ահա
նաեւ
«
Արս ՛Լ լք՛» Էն վերաբերող
պահանշկլ»
3 — «
Հնչ ա կ ե ան կ ուս ա կ ցութե ան ամենաջերմ իղձն է — Ըն դ ­
հանուր անկախ Դ ա շնա կ ց ո ւթիւն, նման Շ ո ւ է յ ց ա ր ի ա յի գ ր ո ւ ­
թե ա ն , ր ո լ ո բ վաք ր ազգ ե րի Արեւելք ում, ե րբ դ ր անցից մնա ց ա ծ ­
ներն էլ ազա տ ուա ծ կը լինեն թիւրք ա կ ան լ ծ ի ց » * * * ) :
ՒնչպԷս
տեսնում
Էք, հակասոլթէլննեըով
լէ այս
դաւանագրի
մէջ միաժամանակ
ամէ՛ն բան կայ
• 1888
թ ո լ ի
«
սոցիալիստ—ռամ–
կավարական»ը
ե՛լ միապետական
կարգեր է տապալում
(
^ուր­
ոյ մէջ (այնտեղ
ռամկավարական—սահմանադրական
կարգեր
հաստատելու
համար)
,
ե՛լ դատում է այս երկրից
Հայաստանը
(
այնտեղ
«
հայ
ազգային
անկախութիւնդ
հիմնադրելու
համար) ,
ե՛լ
միացնում է Արեւելքի
բոլոր
ազգերին
(«
ընդհանուր
անկախ
դաշնակցութիւն»
կերտելու
առաջադրութեամբ)
• • *
Եւ ուշագրաւն
այն է, որ երկու
կուսակցութեանց
՜
ք՛աշ–
նակցական ել Հնչակեան -- այն բոլոր
բանակցութիլնների
մէջ,
որ նրանք
մղել են իրենց դո րծունէութեան
սկզբնական
տարինե­
րին
,
երբեք վէճ շկայ քաղաքական
այս տարբեր
պահանջների
Լուրջ*
կողմերը
դիտէին, որ իրենք
տ արբեր
բառեր
գործածե­
լով -
«
ինքնավարութիւն»
, «
ազատութիւն»
,
«
անկախութիւնդ
եւ
այլն
խորքին մէջ նոյն
բանն ենաս
ում։
Հանրածանօթ
է այն բացառիկ
գերը Հայ
Ազատագրական
Հյարժման մէջ - թէ՛ ընդհարնապէս
հայ կեանքում ելթէ մասնա­
ւորաբար
մեր կուսակցութեան
մէջ - որ վիճակուեց
՝
ք՝րէստափոր
Ա՝էքայէլեանէն
:
Նոյն
գերը վէճակուեց
նաեւ էր մ էակ
գրքոյկէն
«
ՅԵՂԱ­
ՓՈԽԱԿԱՆԻ
ՄՏՔԵՐԸ» - որ եղաւ ու մնաց մեր վերըն
60-
ամեա–
* ) «
Ծ Ր ԱԳԻՐ ՀՆ2ԱԿԻԱՆ ԿՈՒՍԱԿՑՈՒԹԵԱՆ», 3-րդ հրատ–,
Լոնդոն, 1897, է ջ 5 ։
* * )
Անդ, է ջ 9 ։
* * * )
Անդ, էջ 1 2 ։
189
Fonds A.R.A.M