ոա կորդին ոչնչացնում
էր։ Խնայել
չկար։ Պատերազմական
օրէնքները
չէին
յարգւում:
Մարգը մարդուն իսկական մտքով դարձել էր գազան։
Փետր • 11—ին Երզնկայի
զօրքն ուժողովուրդը
Հա սա
լ էրզրում : թ՝իւր–
քերը աւելի
եւ
աւելի զարգացնում
էին իրենց գործոզոլթիլնները
եւ տարածե­
լում ուրիշ ճակատների վրա :
Նոյն փետր՛
\
Ն–ին
թի՚֊րքհրը
մտան Տրապիզոն
ել
գրաւեցին
ռուսների
թողած անհաշիւ
ապրանքները
,
ռազմամթերքը
,
պարէնը , նա լա Հանգս տի
գոյքերը,
երկաթուղային
նիւթեր ը - տասնեակ
միլիոններ ի
արժոզութեամբ
Հարստութիւններ
:
Փետր՛
ւՏ—ին Հայկ՛
կորպուսի
սպայակոյտի պետ
զ°ր
•
Վէլէ՚ոոկէո
Հեռագրում էր գլխաւոր Հրամանատարութեան
՚ «
կորչմայի
զօրամասը
Հա–
սալ Ւլի^ա • ժամը 10—ի մօտերը , կորչմայի
կողմից, երելացին
ձիաւոր
քիւր–
գեր , որոնք, մեր առաջապահներ ի Հետ Հրացանաձգութիւն
ունենալուց
յե­
տս յ , շուտով քա շլեցին։
Խնուս ի ուզղոլթեամր
,
Մուլուխի
կամ
ուրոյի
մօտ,
թիւրք ներկայացուցիչը
կանչեց մեր սպային եւ Հարցրեց , թէ ինչո^լ
էհնք
Հեռանում
թիկունք։
Թիւրք նե ր կա յա ցուց չի ասելով՝
թիլրքերն
արդէն
բո լ–
շեւիկների հետ կնքել են Հաշտութիւն
,
որով մենք պէտք է քաշւենք
մինչեւ
Մարըղամիշ՝
յանձնելով
թիւրքերին
ամբողջ պա չարն ու
զէնքը»։
*
**
Երզնկայի
անկումը, լախտի Հարւածի պէս, ցնցեց ամենքին : Վերա–
Հաս վտանգը բացայայտ
էր։ Այնքա՜ն ճիգով եւ արիւն-քրտինքով
բնակեցւած
թիւրքաՀայաստանր
նորից ղատարկւոլմ
էր : Երզնկայից
մինչեւ Վան տեղա­
հան եղած ժողովուրդը՝
գաղթում
էր. փախստականների
շարանը սկսել էր
Հասնել Երեւան ու Թիֆլի»
1
Նորից՝ աւեր ու թշւառութիւն
ամէն կողմ։
Թիւր–
քահայաստանը
մահացու
վտանգի
աՎեւ։
Աւելին.
թշնամին
մօտենում
էր ՌուսաՀայաստանի
դռներին։
&
ւ
ամենքի աչքերը յառած
էին էրզրոլմին
:
էրզրոլմը դարձել էր Հայութեան
յոյսի փարոսը։
Ազգային
ԽորՀրղի
ել Ապա­
հովութեան
ԽորՀրզի խանքերը ամբողջապէս
ուղղւած
էին այղ
կողմը։
Բայց իրապէս
ի՛նչ էր ներկայացնում
այղ ժամանակ
էրզրումը։
Այն­
տեղ Համախմբւած
էին Հայկական
կորպուսի առաջին բրիգադի
Հետեւեալ
զօրամասերը,
–
էրզրումի
գունդ՝ 2 գոլմարտա
կ ,
600
ուին , Երզնկայի
գունդ
3
գումարտակ
,
1400
սւին , 2 լեռնային մարտկոց
8
թնդանօթով,
առաջին
Հրացանաձիգ գունդը՝ 2 ղում արատ կ,
500
սւին, կղ Հրացանաձիգ
գնդի
մէկ
գումարտակը
300
սւինով, էրզրոլմի գումարտակը
300
սւին,
3
խումբ կամա­
ւորն եր՝
400
ձիաւոր։
Ընդամենը,
ուրեմն,
9
գումարտակ,
3
խումբ՝
3100
սւինով ու
400
ձիաւորով
ել 2 մարտկոցով՝
8
թնդանօթով։
Բացի այս ուժերից,
էրզրոլմի
ամրութիւնները
ունէին բաւական
ու­
ժեղ Հրետանի
400
բերդային եւ զա չտա
յին
թնդանօթներով,
որոնց մեծա­
գոյն մասը, սակայն, անգործածելի
վիճակի մէջ էր՝ լքւած
ու թաղւած
խո­
րունկ ձիւնի տակ . Հազիւ մի-երկոլ տասնեակ թնդանօթներ
պաՀել էին իրենց
ոազմունակութիւնը։
էրզրումի
Հրետանին վարում
էին
40
ռուս սպաներ եւ
Fonds A.R.A.M