Որքան որ անբաժանելի ու դուրեկան վայրկյաններ էին, բայց այնուա­
մենայնիվ ստիպված էի հրաժեշտ տալ աճեցի հարազատներիս։
Զմոն, որ զբաղված էր լավաշ թխելով և տեսնելով ինձ՝ ձգել Էր իր աշ­
խատանքը, իր պատրաստած լավաշներից տվավ ինձ ճանապարհի հասար,
ես չմերժեցի։
Որքան որ ջերմ ու քաղցր Էր մեր հանդիպումը, այնքան էլ ծանր ու դաոն
էր մեր բաժանումը։
Իմ արվեստակից ընկերները վաղուց արդեն հեոացել էին, եսպետք է
հասնեի նրանց։
Զմոն ձեոները ծալած կրծքին, դուսն շեմին կանգնած, թաց աչքերով
ճանապարհ էր դնում ինձ, ասես ես այդ ընտանիքի հարազատ զավակն էի
և հարկադրված գնում էի պանդխտության ա մայրը վշտաբեկ սրտով ճանա­
պարհում է նրան։
Ագոն, զրուցելով ինձ հետ՝ քայլեց բավական երկար։
Անիի պեղումներում փորձված խարկովցի բանվորներին՝ Տիգրանին,
Դաբրիելին, Մուքայելին և ուրիշներին չկարողացա տեսնել, ոմանք բացա­
կայում էին, ոմանք էլ արդեն չկային։ Լսեցի, որ Տիգրանի տղան Անի-Պեմ–
զա կապի բաժանմունքի պետն է ։
8
Անի — չորս ձորերով պարփակված դյութական մի աշխարհ՝ արգասիք
հայ հանճարեղ մտքի։
Անի — ուսուցիչ ուսուցանելու համար։
Անի — արվեստի վարդպետ՝ վարդպետելու համար։
Եվ Անին պատմական հայ արվեստի զարգացման ուղիներում բարգա­
վաճած իր աննախընթաց արվեստով գալիս է ուսուցանելու, վարդապետելու
իր հետագա սերունդներին։
Անիի բեղմնավոր արգանդը ծնում է, եոանդ ու ավյուն է տալիս շատերին;
Հետագա սերունդները սկսեցին ուսումնասիրել նրան, սովորել նրանից,
ներշնչվել նրանով, վերցնելով նրանից այն լավն ու օրինակելին, որոնք հե­
տագայում հիմք ծառայեցին հայկական նոր ճարտարապետական ոճին ու կա­
ռուցման եղանակներին և տվին ժամանակի շունչը խտացրած ուրույն, գե­
ղեցիկ մի արվեստ։
Եվ սկսում է խոյանալ «Նոր-Անին» երիտասարդ մայրաքաղաքի տարա­
ծության վրա, հիացմունք պատ ճառելով աշխարհի տարրեր ծայրերից մեր
երկիրը այցելած ամեն մի մարդու։
108
Fonds A.R.A.M