դիպումը, բայց ավելի ք ան սբտաոուչ էբ, եբբ ես Ագււյի խբճիթի շեմից ներս
մտա։
Ագոն, այդ աոնաևազմ ալաշկերտցին ժամանակից շուտ ծերացել էր ար­
դեն, կոտրվել էր և իր կողակիցը՝ Զմոն։ Երբ վերջինս իմացավ իմ գալուստը,
մի կողմ նետելով հայ գեղջկուհու նահապետական ամոթխածությունը, վազեց
և փարվեց վզովս, ասես մայրը գտած լիներ իր կորած զավակին։
—
Լւսո, Արտաշես... բացագանչեց նա Ա ուրախության հուզմունքը խեղ­
դեց նրան, նա լոեց։ Բայց լուո արտահայտվեց ավելին, ք ան կարող էր լեզ­
վով ասել։
Եվ հորդում էին Զմոյի բարի աչքերից բերկրանքի ու դառնության ար­
ցունքներ, ասես Անիի անցյալ կյանքի քաղցր օրերի կարոտն էր առնում
ինձանից։
Ագոն տեղում քարացած, հենված իր գավազանին, լուռ նայում էր մեզ.
նրա սիրտը փոթորկում էր նույն ջերմ զգացմունքներով,
ինչ համակել էր
Զմոյի ն։ Մենք
երեքս էլ արտասվում էինք։
^՝|Ջք*
Ագո Ա Զմո, ահա նվիրական անուններ, որոնք վերստին մարմնացնում
են հիշողությանս մեջ նվիրական Անին իր շրջապատով ու իր առօրյա քաղցր
կյանքով։
Պատմական կյանքի հորձանուտի մեջ ընկած՝ ալիքները բերել, շպրտել
էին Ալաշկերտի հովիտներից հեռու, ուրիշ տարագիրների հետ և դրանց՝ այդ
երկու հայ շինականներին։
Եվ բնավեր ու տնավեր տարագիրներին գորովագութ մոր նման իր գիրկն
էբ առել իրենց բախտակից Ավերակների քաղաքը - նրանք ծվարել էին Անիի
Իգաձորի ժայռափորերում որպես վերջի ն հանգրվան։ Սակայն դարձյալ իրենց
վերջին թվացած բույնն էլ քանդվեց։ Եվ նորից պանդխտության ցուպը ձեռ–
ներին ահաբեկ ու տրտում լքեցին Իգաձորի այրերը և բույն դրին Խարկով
գյուղում։ Նրանց դեմքերը ակոսել էին տառապանքն ու վիշտը և անջնջելի
հետքեր թողել Ագոյի ու Զմոյի տանջված դեմքերին։ Տարաբախտ շինական­
ների վրա կյանքը դրոշմել էր իր դաժան կնիքը։
Կարոտի, ուրախության ու վշտի արցունքները դառն ու քաղցր ի մի շա­
ղախված հորդում էին մեր փոթորկող սրտերից։ Անպատմելի, աննկարագրելի
վայրկյաններ էին դրանք, կյանքի մեջ հազվադեպ, ուր Ավերակների քաղաքի
պապակ կարոտը ու իր գեղեցիկ՝ մեր փոքրիկ կյանքով, իր ջերմ շնչով, մագ­
նիսական հոսանքների նման գալիս, անցնում էին մեր մարմինների միջով
ու դուրեկան զգացողությամբ համակում մեր ամբողջ էությունը։ Այդ ան­
պատում վերապրումները զգում էինք մենք իր ամբողջ մեծությամբ ու քաղց­
րությամբ։
107
Fonds A.R.A.M