2
Ս
Ր
6
1
ՆՀԲ վրաց.
խ ա րհ ա »
Տէրվ. Լեզու 156
նոյն ընդ
հ ա ր ս ն , հ ա մ - հ ա ր զ
և
ապա
հ ա րզ ա ն ,
ծագում են
զա , զ ա ն
«
ծնանիլ»
արմատից,
հ ա ր հ
փոխառեալ
է
պահ֊
լաւերէնից, իսկ
հ ա ր ս ն
բնիկ է։ Նոյն,
Նախալ. 94 կցում է
հ ա ր ս ն
բառին;
Հիւնք. արաբ.
յ Ձ ՜ ւ ՜ ւ
^ Յ
«
աղախին»
ձևից
(
որ և նշանակում է «հարճ»)։
Լ
^,՝9/ձ\ճ
2 1
ա Օ
13, 344
կցում է յն.
1
Հ
&
ՃՃ&Հ
^է^XX^՝Հ^(;]
հոմանիշին,
որից և
եբրայեցե֊
քէ"
բ ւ 1 Ձ Տ
6
5
«
հարճ»,
՝\\/
Յ
1–
(16
553
յն.
աճճօՀ
և լտ.
բ Ձ 6 1 6 ճ
ձևերի
հետ
միասին
փոխառեալ է դնում երր.
խՈՀքք
&՚
ից։
ՓՈԽ.֊Վրաց.
6 *
^ ^ խ ա րհա ,
հտ6§օ
խ ա ր հ ի
«
հարճ»,
հմմտ. նաև լագ.
\31՜1
<ւ5
ե շ –
ք6
«
հարճորդի»
(
Մառ, Լագ. քերակ. էջ
229)։
Տ Ա Ր Մ Ա Լ
«
սպանդ
բոյսր,
փեգենայ» Ա֊
միրտ. ունին
միայն
Բռ. երեմ,
յաւել. 569 և
ՀԲուս. § 2815։
= Արաբ.
ձ – *
յ – –
՚
| Յ Ո Ո 3 1
նոյն
նշ.
(
Կամուս,
թրք. թրգմ. Գ.176)։
Ուղիղ
մեկնեց նախ նորայր, Բառ,
ֆրանս, էջ 631ա։
Հ1Մ11ԻԱՆՑ
«
ահեկան
ամսի
հին
անունր»
Տոմար,։
Ըստ
Ալիշան,
Հին հաւ. 141
հ ա ր ե լ
բայից,
հմմտ.
խ ո տ հ ա ր ե լ ։
–
քՀԱ1՚11ԻՍՏ, ի- ա
հլ. «զօրեղ,
ուժով, գէր.
2.
աւագ,
իշխանաւոր,
ազնուական»
ՍԳր.
Ոսկ. Եզն. Սերեր. Եւս. քր. «երկար,
երկա
րատև»
Գ. մակ. բ. 15. Կիւրղ. թգ, «շատ,
առատ,
բազմաթիւ»
Պրպմ, Յհ. կթ. Լաստ.
Արծր, «մեծատուն,
հարուստ,
րնչեղ», այս
նշանակութիւնր՝
որ արդի
դրականի
միակ
րնդունածն է, յառաջացած
է
առաջիններից՝
փոխաբերաբար,
իշխաններր
նաև րնչեղ
էին.
Ոսկե գարե ան գրականութեան
մէջ գործա
ծուած է քիչ անգամ, այսպէս՝
Բուղ.
Ղ՝. 4,
Եփր. մատ. Բ. 20. Ոսկ. սղ.և ապաշխ. 539.
Ոսկ. ես. 430(Մեծատունն
րստ
հարստու
թեանն
իմն գնայ),
իմաստի
նոյնպիսի
զար
գացում են ցոյց տալիս նաև լտ.
Օ թ 6 Տ
«
ուժ,
իշխանութիւն,
պետութիւն,
զօրութիւն ևհա֊
րրստութիւն,
ինչք»,
գերմ.
\
Ղճշ\\
«
թագաւո–
ՀԱՐ
բութիւն.
2.
հ
ԼԱ ԱՀ
յ
ֆրանս.
Ո01՜16
«
հա
րուստ», նախապէս
«
թագաւորական,
իշխա
նական», արաբ.
(
ձՍԼօ
ասա
և
օ
.
յ յ ^
ճօ\ք1Ձէ
«
իշխանութիւն.
2,
հարստութիւն»,
հմմտ. նաև յն.
ւօ՜ՀՕբՕՀ
«
ուժեղ,
զօրեղ,
բուռն»,
13
^0(5(5;;
«
շատ,
յոյժ»։
Հ ա ր ո ւ ս տ
«
հետևակ»
նշանակությամբ
ունի Կալիսթ, էջ
109 (
այս մասին տես Տաշեան,
Ուսումն.
Ստոյն֊Կալիսթ.
192
և Մանանդեան,
Խորե–
նացու առեղծվածր, էջ 106)։ Այս արմատից
են յառաջացած
հ ա ր ո ւ ս տ մ ի
«
բաւական
հե
ռու» Բ. մակ. ժ. 27. Ագաթ,
հ ա ր ս տ ա հ ա ր ե լ
Ա. մն.
ժզ. 21, Բ. մն. իա. 17.
հ ա ր ս տ ե լ
«
գե
տին
զարնել,
հողի մէջ գամել»
IIսկ. մ. ա.
9,
ա. տիմ. և ես. «հիմնեի
հաստատել»
Տի–
մոթ.
կուզ, էջ 241, 266.
հ ա ր ս տ ա ն ա լ
Եւս.
քր,
(«
րնչեղ
դառնալ»
իմաստով
մէկ անգամ
ունի
Բուղ.),
հ ա ր ս տ ա բ ո ւ ռ ն
Եւս. քր.
հ ս ւ ր ը ս –
տ ա զ ո յ ն
Վեցօր.
Եզն.
հ ա ր ս տ ո ւ թ ի ւ ն
ՍԳր.
հ ա ր ս տ ա հ ա ր
Բուղ,
հ ա ր ս տ ի
կամ
խ ա ր ս տ ի
«
հաստամարմին,
վիթխարի»
Փիլ.
ժ. բան. էջ
279
և Խոր. բ. 37.
հ ա ս տ ա հ ա ր ո ւ ս տ
Օզեկ.
լդ.
4,
Մծբ. Վեցօր.
194.
հ ո գ ե հ ա ր ո ւ ս տ
ճառ–
րնտ.
բ ա զմ ա հ ա ր ո ւ ս տ
Յհ. կթ.
հ ա ր ս տ ա տ ո ւ ր
«
առատաձեռն»
(
նորագիւտ
բառ) Ագապ.
180.
մ ե ծ ա հ ա ր ո ւ ս տ
(
նոր բառ) ևն։
––
Ծագում է
հ ա ր
բնիկ հայ արմատից,
որի
առաջին և հիմնական
նշանակութիւնն
է
«
զարնել,
խփել»,
կազմուած է
–
ստ
մասնի
կով՝
հ ա ր ո ւ
բնից
(
բայր
հ ա ր ո ւ լ ) ,
ինչպէս
ու–
նինք
զ գ ա ս տ ՝ զ գ ա լ
բայի
զ գ ա –
բնից։
նախ
նական
իմ աստր պահում է
հ ա ր ս տ ե լ
«
գետի֊
նր զարնել,
հողի մէջ
գամել»։
ՆՀԲ
հ ա ր ո ւ լ
«
զարնել»
բայից։
1\1
ս1–
1
€ք Տ ա ճ ա 66, 272
զանազան
նշանա
կութիւներով
համեմատում
է հյ.
հ ա
ր ի ս ՝ ,
դոթ.
ք
«
հեռու»,
ք Ձ1ՐՈ1էհձ
«
հնագոյն»,
սանս.
բւՄՅ
՚
ՈՁ,
յն. ԱՕ.
ՃԱ1
«
հնուց»
բառերի
հետ։
Հիւնք.
յն.
0.010֊
1
Տ01
«
գերազանց,
առաւելեալ,
աւագ»։
Ր Ձ է ւ - ս ե Ձ Ո յ ՛
Տ ճ
1,
196
հնխ.
բօ1ս–
«
շատ» + Տ
,
շձ
«
նստիլ», իսկ ՀԱ 1908, 153
հնխ.
Տ61՚0
«
հոսիլ»
արմատից՝
֊
ո ւ ս տ
մասնիկով,
իյ^ ե Շ Ր Տ ,
աքտե. 2. 21
պհլ.
31-
ԱՏէ
«
լալ աճած
(
ծառ)»
բառի հետ
Fonds A.R.A.M