4 3
Տ0հո6ւձ6ւ֊/»
հաւաքածոյի
մէշ՝
12,
1 0 — 1 1 ) ։
*
Հ Ա Շ ԻԻ (ո
հլ. ըստ
ՆՀԲ,
բայց
կայ
միայն
սեռ.
–
ի )
«
հաշիւ,
համար»
ՍԳր.
Ոսկ.
յհ.
Կոչ.
«
կռիւ,
վէճ»
Վկ.
գողթ.
52,
79.
որից
հաշուել
«
համարել,
հաշիւ
անել»
՚
Լևտ.
իէ.
23,
Ոսկ.
ես. և մ. ր.
18.
«
համարել,
կար֊
ծել»
Ոսկ.
մ. ա.
7, 25.
Բ. տիմ.
Եւս.
քր.
հաշուընկեր
էմբ. մատ.
321.
հաշուակից
Մա֊
զաք. ար.
անհաշիւ
Պտմ. աղէքս.
հեշտահա
շիւ
Գէ.
ես.
նոր բառեր
են՝
հաշուաաահ,
հաշուապահական, հաշուապաճութիւն, հաշ–
ուակալ, հաշուայարդար, հաշուայ արդարու
թիւն, հաշուեցուցակ, հաշուետումար, հա
շուետետր, հաշուեգիր, հաշուեկշիռ, հաշուա
գէտ,
հաշուեցոյց, հաշուեփայտ, հանրահա
շիւ, գրահաշիւ, օրհաշիւ
են։
= Ասոր.
֊ , /
>
| ք
զ չ ւ
Ճ Յ տ ա
«
կարծուած,
համարուած,
հաշուած»,
–
ռ*
Ճ Յ - յ Յ ա
«
հա
մարեց,
համրեց»,
Ճ Ձ Տ Տ շ ա
«
կարծեց,
են֊
թադրեց»։
—
Այս արմատը
բնիկ
սեմական
է.
հմմտ.
եբր.
շ-ջ–,
Ճ Յ Տ Յ Ե ,
արամ.
ՃՏՅ՜ե,
արաբ.
գյԱ^տ.
>;1Տ՝3՜ե,
եթովպ.
^\ք\(\
էյՅՏՅեՅ,
բոլորն
էլ «հաշուել.
2.
համարել,
վարկանել»
նշանակութեամբ։
Սեմականից
փոխառեալ
է շատ
հ ի ն ժամանակ
եգիպտ.
կտն
«
հաշուել»։—Հիւբշ–
308։
ՆՀԲ լծ. թրք.
հիսապ։ ա § § Տ ,
Քերակ.
1856,
էշ
60
եբր.
Ճ&ՏՏ.\։
Հիւնք.
վաշխ
բառից
կամ
արաբ,
հէսապ։
ԳԻՌ
Ագլ.
Ախց.
Ալշ. Երև.
Կր. Ջղ. Սլմ.
հաշիվ,
Մրղ. Տիգ.
հ ա շ ի վ ,
Ոզմ.
հաշէ՚վ<
Հ Ա Շ Մ , ի
հլ. «խեղ,
կոտրած
անդամով,
պակասաւոր»
Բ. թագ.
դ.
4,
թ.
3.
Ոսկ.
մ.
գ.
16.
որից
հաշմիլ
Սիր. լ.
14.
հաշմութիւն
Ելագր.
Կիլրղ.
ել.
հաշմոտ
Կիւրղ.
ել.
հաշ
մանդ ամ
Սարդ,
ոգեհւսշմ
Յհ. իմ.
պալլ.
գրուած
է նաև
խաշմ. խաշմանդամ, խաշմու–
թիւն
Ելագր.
152,
որոնց
հետ
հմմտ.
տակր
վրաց.
ձևերը։
ՆՀԲ
հաշիլ
«
մաշիլ»
բայից։
Մառ
147
ա
1919, 404
վրաց.
խաշմ
«
մ
ալա֊
րիա»
և
եշմակ
«
սատանայ»
բառերին
է
կցում։
Պատահական
նմանութիւն
ունին
արաբ.
է<է
ձյ.
Ո Յ Տ 1 Ո
«
կոտրել,
շար֊
դել,
մանրել»,
1
Ո հ 1 հ Յ ա
«
ն ի ֊
հարիլ.
գործելու
անընդունակ
դառնալ»
(
Կամուս,
թրք. թրգմ.
Գ.
572)։
ՓՈԽ.-Վրաց.
(
Տ - ՚ Յ ը օ
խաշմի
«
վատառողշ
կլիմայ»,
հ.՚99օ.6օ
խաշմիանի
«
վատա
ռողշ»,
եօհ-՚ՅՅյյ սիխաշմե
«
արատ,
թերու
թիւն,
պակասութիւն»։
*
Հ Ա Շ Տ (ի
հլ. րստ
ՆՀԲ,
բայց
առանց
վը֊
կայութեան)
«
խաղաղասէր,
հեզ,
բարեսիրտ,
ներող»
Բ. մակ.
ր.
29,
ժ.
26,
Ոսկ.
եբր.
ժդ.
և յհ. ա.
7.
որից
հաշւոել
«
հաշտեցնել»
ՍԳր.
Ոսկ. եբր. լա.
հաշւոիլ, հաշտեցուցանել
ՍԳր.
հաշտեցուցիչ
Ագաթ,
հաշտութիւն
ՍԳր.
Եզն.
հաշտարան
Փիլ. ել.
հաշտարար
Յհ. իմ. Յճխ.
արագահաշտ
3
այսմ.
դիւրահաշտ
Պղատ. օ ֊
րին.
ընկերհաշտիք
Ոսկ.
փիլիպ–
(
իսկ
հաշ–
տիլ արևու
տես
հ ա շ ) ։
= Պհլ.
*3՝
տէ
«
հաշտ,
խաղաղ»
բառից,
որ
թէկ. չէ աւանդուած,
բայց
ունինք
զնդ. ՏւճՏճ–,
պհլ.
ՅտէւՈ,
պրս.
0
Լ ձ , |
Յտէւ,
բոլորն
էլ
«
հաշտութիւն,
խաղաղութիւն»
նշանակու
թեամբ,
սրանց
հետ
ն ո յ ն են նաև
քրդ.
3
§ 1(1–
1"1
Ո
«
բարկացած
մէկին
խաղաղել,
բարկու
թիւնը
իշեցնել»,
ՅՏ 6
«
խաղաղած
է»,
Ո6
Յ Տ
6
«
խաղաղած
չէ»։
Հայերէնի
մէշ
հ
յաւելուած
Էւ—Հիւբշ.
179,
513,
Ուղիղ
մեկնեց
նախ
ԳԴ,
ՆՀԲ
դնում
է
հաշտ՝
լծ. պրս.
ասուտէ,
իսկ
հաշտու
թիւն՝
պրս.
աշդի, էշդի։
Լ յ § . & > ա ա ւ շ է տ
104,
18
զնդ.
աճ––.
ա ւ ւ 6 ւ –
տ ա
8, 282
պրս.
՜
ճտէն
Սագըզեան
ՀԱ
1909,
336
և
ՃԼճՀտէ,
Յուշարձան
407
սումեր.
ՏԱՍ,
եԱՏ
«
մայր
մտնել
արևու»
ձևերի
հետ
դնում
են հյ.
խշտի, հաշտել արևու
(
որ
սակայն
սխալ
գրչութիւն
Է),։
ԳՒՌ.-Ա
ռանձին
ունինք
Ալշ–
Մշ.
հաշտ
(
յատկապէս
հաշտ ու ըարիշ
դարձուածի
մէշ,
ուր
քԱ1Ր^շ֊.թրք.
է31՜ՅՏ–1ՈՅգ
կրկնութիւնն
է
հյ. հոմանիշի),
բայական
ձևով
Կր. Տփ.
հաշ–
տվիլ,
երև.
հաշտվէլ,
Սչ.
հաշդրվել,
Սեբ.
հաշդիլ,
Ղրբ–
ն-Ոշտրվիլ,
Սվեդ.
հիշտըվիլ,
Ջղ.
խաշտել, խաշտվել,
Սլմ.
խ աշաըվ ե լ։
*
ՀՄՇՏՍ.Դ1՚ԱՄ
«
ութը
դրամանոց
(
գոհարի.
Խոր,
աշխ.
614.
ուրիշ
վկայութիւն
չկայ։
Fonds A.R.A.M