ԱԿԹ
106
ԱԿՆ
մահութեան
ժամանակ
յն.
^՝ՀտXՅ^().^
ձևից
է
տառադարձուած։
Ուղիղ
մեկնեց
ՆՀԲ։
ԱԿԹԵՆ
«
թերադարձ».
ունի
միայն Բառ.
երեմ, էշ
9,
որիհետ նոյն է
ադդեն
«
թիւրա֊
դարձ»՝ անդ, էշ
5։
Անստոյգ և անյայտ
բառ։
*
ԱԿԻԴԱՍ
«
ճճի
մանր»
Գաղիան. անիմի
այն Բառ. երեմ,
յաւել.
573։
= յն.
0/1(07
^,7,;
«
մանր
որդ» բառից
այլա–
ւիոխեալ
տառադարձոլթեամբ.
պէտք է կար
դալ
սկիփաս։—
Աճ.
*
ԱԿԻՇ, ի-ա
հլ. «կեռ,
երկաթի
ճանկ՝
կրակ
խառնելու
համար ևն» Վստկ.
213.
Յկ. գրիմ. Յայսմ. սեպտ.
25
(
գրծ.
աքշու|յ.
բոլորն էլ
յետին։
= պրս.
<
յ ~ – ^ \
3
§1§ ,
որ և
Հ
Հ
\
ձճԱ(
կամ
ՀլՀ\
Յ
ՃԱ)
«
ակիշ»,
որից փոխառեալ
է
նաև
թրք. ՝
Հ
Հկձ\
Շ§\
Նախ
Լտւ§.
(
Յօտ. ճեհճ.
204
պրս-ձ
^Ա),
Ձ է Ձ Ո յ
ձևերի հետ, որ
Ճա1. Տէսճ.
§ 6
սխալ է գտնում։
Ուղիղ մեկնեց
Թիրեա–
քեան, Պատկեր աշխ, գր. Ա.
192,
որից
նաև
Մէնէվիշ. ՀԱ
1896, 183
և
1897,
244։
Այս համեմատութիւնը
մերժում է
Հիւբշ. էշ XX ծան. չվստահելով
պարսիկ
ձևի ստուգութեան
վրայ։
Ս խալւում են
Գազանճեան,
Պալեան և Մ՝ խիթարեան,
երբ
ենթադրում
են թէ թրք.
6
^ . § ,
հոմանիշ
ձևերը հայերէնից
են փոխա
ռեալ
(
տե՛ս
Բիւրակն
1898,
էշ
450, 712,
789
և Յոլշարձ,
328
).
այս ձևերը ծա
գում են ուղղակի
պարսկերէնից,
նոյն֊
իսկ
թերևս մեր բառը
թոլրքերէնից
լի
նի։ Սագրզեան
ՀԱ
1909, 335
(՛
օղակ
բառի հետ) և
ր^Յքտէ,
Յաշարձ.
402
(
ա–
դ ոյց ք
բառի հետ) կցում են սումեր.
3
§ ՚ , Յ է
«
օղակ, կեռ»
բառին։
ԳԻՌ
Ախց. Երև. Ղրբ.
ակիշ,
Ալշ. Ասլ. Զթ.
Խրբ. Կր. Հճ.
Մշ. Ռ. Սեբ.
ադիշ,
Ակն.
ադիշ,
Ագլ.
ա՚կուշ,
Նբ.
ակիչ,
Ատն.
Էղիշ։
Նոր բա
ռեր են
ակիշթաթ
կամ
ակշաթաթ, թաթակիշ
(
Ջղ.
թաթակիշ, թաթակիժ), կեոակիշ, ա–
կիշնոց, ակիշօոնիչ, ակիշերես։
*
ԱԿԻՐ
«
բաղշտակ
խոտը»
Բժշ. ունին
մ ի ֊
այն ՀՀԲ և ՀԲուս. § 41. կայ նաև
Էդիր, էկիր
ՀԲուս. §
733։
= պ ր ս .
6
^ 1 Ր
կամ
3
^ 1 Ո
տճկ.
6
§1Ր «՜ՅՕՕ֊
աա,
ՕՅ1ՅՈ1ԱՏ ՅՐօաՅէւօստյ>
(
Տ ^ ^ Ձ Ր Օ Տ Ն ,
Շթ38,
Օ108.
I.
է ջ 74)։
Ուղիղ
մեկնեց
ՀԲ
ուս։
Ակիր տե՛ս
Սակուր։
ԱԿԻԻՐՐԱՓՕՌ.
նորագիւտ
անստոյգ
բառ,
որ մէկ անգամ
գտնում եմ գործածուած
Մագ.
թղ. 204 «Որք
զկնի նառեանն
լիգոնի
(
պսակ)
ակիլրրափաւռեացն
սփողեն»։
Այս
մասին տե՛ս իմ Հայ. նոր բառեր,
հտ. Բ։ Թուի
յն. բառ ...
ՕՕՕՕ;
«...
կրող»
ձևով։
ԱԿՂԹԵԼ,
անստոյգ
բառ՝ առանց
վկայու
թեան. ՀՀԲ մեկնում է «սկրդել,
սահիլ», ՆՀԲ,
ՋԲ և ԱԲ «կրթել» ըստ Հին բռ. նոյնպէս և
Բառ. երեմ, էջ9 «կրթել»։
Բոլորի
աղբիւրն էլ
նոյն է և տարբերութիւնր
յառաջացած
էնա
խաձայն
ս
աւելացնելովկամ
պա՛կասեցնելով։
ԱԿՃԻՌ
տե՛ս
ԱՅԹԻՌ։
+ ԱԿՆ, ն
հլ. սեռ.
ական,
գրծ.
ա կ ամբն
յետնաբար
նաև
ակին,
հոլովուած
է
յակին
Մանգ, էջ 191. «Ծբարս
բժժանաց
ի ձեռին և ի
յակին և ի պարանոցի
կապել». — «աչք» ի–
մաստով
հների մօտ գործաւծւում է միայն ե֊
զակի. յոգնակին
է աչք. երկրորդական
նշա
նակութիւներով
յոգնակին
լինում է
ակունք
(
յետնաբար
նաև
ականք), ականց, ակունս,
(–
ականս, յականց, ա կ ամբք) »
Առաջին և հիմ
նական
նշանակութիւնն
է 1. «աչք»
ՍԳր. Ա֊
գաթ. Եղն, մտնում է բազմաթիւ
ոճերի մէշ,
ինչ.
յակն անկանել
«
երևալ»
Սերեր. Ոսկ.
մտթ.
յակն արկանել
«
ցոյց տար,Ս. մակ. է.
3.
զակն արկանել
«
երես
դարձնել»
Ես, ծը.
7.
յակն աոնուլ
«
սիրել»
Սեթեր. Ադաթ. Բուղ.
ակն ածել
«
պատկառի
լ» ՍԳր. Ոսկ. մտթ. «հոգ
տանիլ»
ՍԳր.
ակն աոնուլ
«
աչառել»
ՍԳր.
ակն դնել
«
աչք տնկել, ցանկանալ»
ՍԳր. Բոլզ.
յակն դալ
«
երևալ»
Բուղ. դ.
58.
ակն տալ
«
նայիլ,
դիտել»
Եղիշ. յես. Լմբ.
սղ.
ոնդ ակն
խոցել
«
սիրտը կոտրել»
Ոսկ. եփես,
ըստ ակն
անկանել
«
աչքից
անտես
լինել»
Բուղ,
դա–
կամբ դալ
«
աչքը
մթնել» Ագաթ. Բուղ,
աո ա–
կան դիպել
«
աչքին
զարնել»
Ագաթ,
ընդ
Fonds A.R.A.M