I I ՝
հւԻԹԱՐևԱ՚Ն
Միաբանութիւնն
ալ ունեցաւ
իր զոՀերր։
Մխի­
թար Աբբան՝ Հեռատես եւ մտացի՝ իր վանրր Հիմ՜նեց Եւրո–
պայի մէջ, գիտնալով
մտ այն ու թիւնն
այն կառավարութեան,
որուն
երկաթ
լուծին տակ
կր ճմլուէր դարերէ Հետէ
էայութիւնր : ՛Բանի՛
քանի վանքեր Հիմնուած՝
բայց քանդուած
առեւասլուռ,
կապուտ կո­
ղոպուտ, բայց կործանած
Հիմււ իվեր : Չուզեց ան որ քանդուէր իր
Հիմնածր, եւ չքանդուեցաւ։
Բայց Իր աշակերտները
Եւրոսլան
չէ՛ր որ
պիտի լուսաւորէին,
այլ իր ազգին զաւակները։
Ուստի
նոյն
Հեռատես
խոՀականութեամբ
չորրորդ
ուխտ մըն ալ դրաւ իր
աշակերտներուն
առջեւ,
«
մինչեւ
ցՀեղուեՂ։ արեան» , այսինքն երթալ
ո՛ւր որ ալ ղրկէ
զիրենք Հնազանդութիւնր,
նոյն իսկ եթէ Հարկ րլլար արիւննին թա­
փել : Եւ այդ դժնդակ
Հարկր
Հիմււարկութենէն
213
տարի
վերջ
(1701-1914)
եկաւ ու սաւառնեցաւ
իր սեւ թեւերով՝
ինչպէս
ամբողջ
գաւառի
Հայութեան՝
նոյնպէս եւ Հոն գտնուող
Մխիթարեան
Հայրե­
րուն վրայ :
Մխիթարեաններր
դպրոցներ
ունէին
Մ ուշի , Տրապիզոնի
, 1'
զմիտի
եւ Պարտիզակի
մէջ։ Մերտին եւս նոր դպրոց մը Հիմ1ւելու
նախօրեա­
կին մէջ կր գտնուէին :
1'
զմիտի Հայրերը երկամեայ տառապանքներէ
վերջ՝
շնորՀիւ ազ­
դեցիկ եւ պատուական
Հայու մը միջամտութեան՝
վերադարձան
իրենց
աքսորանքէն։
Պարտիզակի
Հայրերը
մինչեւ 1'զմիտ աքսորուած՝
Հրաշ­
քով մր կարծես՝ Հոն սՂւացին, ուրկէ յետոյ
Պոլիս եկան ուրիշ
միջնոր­
դութեամբ : Բարեբախտաբար
Մուշի մէջ Մխիթարեան
Հայր չէր
գտնուեր
աքսորանքի կամ մանաւանդ
ջարդի պաՀուն։
Իսկ
Տրապիզոն
գտնուող
երեք Հայրերր, ինչպէս նաեւ Մերտին գտնուող
Հայրր, նա–
Հատակուեցան
ղժոխասիրտ
դաՀիճներոլ
եաթաղաններէն
:
Այդ տարաժամ
շիջուցուած
արե՛ւ կեանքերուն գրական
Համառօտ
գործունէութեան
պատկերն է որ պիտի ջանամ
դծել Հոս քանի մը
տողով: Առաջին
զոՀն է՝
Հ. ՍՏԵՓԱՆ Վ. ՍԱՐԵԱՆ. - Տեսուչ
Տրապիզոնի
Մխիթ.
Հարժա–
-
ա -
Fonds A.R.A.M