թէ՛
Բիւրոյի եւ թէ Միջազգային
սոցիալիստական
կոնկրէների
մ
էի
9
։
Երբ աչքէ կ՝անցընենք Չորրորդ
Ընգհ .ժողովի
ՈՐՈՇՈՒՄՆԵՐ
գրքոյկին
որոշումներու
չարքը , առ Հասարակ անոնք կր վերաբե­
րին Կովկասի մէ1 տարուելիք
սոցիալիստական
աշխատանքին եւ
գրեթէ ոչինչ կը գտնենք Հոն սուլթանի դէմ պայքարին կամ Թրքա–
Հայաստանի ազատագրման
վերաբերեալ։
ՀԱՑ֊ՀՐՏԱԿԱՆ
8
ԱՐԱԲԵՐՈՒԹԻՒՆՆԵՐԸ
Թուրքիսյ
մէֆ ապրող բոլոր ց եղերը, թուրքերէն
սկսելով
1
Փոք­
րամասնութիւնն
եր էին։ Արեւմտեան
շրջաններուն
մէջ մեծամասն ու­
թիւն էին
թ-ա֊րք երը յ
փոքրամասն
ութիւն
%
Հայերը^
յոյները^
քիւր­
տերն ու այլ ցեղեր։ Արեւելեան
շրջաններուն
մէք մեծա մա
սնութիւն
էին
հայե րը,
փոքրամասնութիւն
ճ
թուրքերը
,
քիւրտերն ու այլ ժո­
ղովուրդներ։
Հարաւ—արեւելեան
շրջաններուն
մէջ մ եծա
մ ասն ու­
թիւն
էին
ք|ւնրւոերլւ,
փոքրամասնութիւն
՝
թուրքերը^
Հայերն ու
ասորիները:
Սակայն, թուրքերը
,
իրենց բռնակալական
իշխանութիւնը
յա–
ջողաե էին կիրարկել
բոլորին
վր
ա
յ
%
օգտագործելով
Հպատակ տար–
րերու Հակամարտսւթիւնները
,
յատկապէս
Հայ եւ քիւրտ
կրօնական
եւ ցեղային նկարագրի տարբեր ո
ւթիւնները։
Արեւեչ եան նա Հանգն եր ո ւն մէջ Հայոց մեծագոյն պատուՀասը -
թուրքերէն
աւելի - խաշնարած
ու մինչեւ ակռաները
զինուած
քիւր­
տերն
էին։ Թրքական բարբարոսական
բռնատիրութեան
տակ
Հա­
յերը գարեր ամբողջ զգացած
էին անկրելի
ծանրութիւնը
քրտական
սարսափելի
լուծին, որուն բնորոշումը տուած էր Հայոց
Ազգային
Ժողովի երեսփոխաններէն
մէկը^
1870
թուականին•
-
«.
Հոն բռնաւորաց
խումբ մը կայ - քիւրգն է անի , որ մեզի պէս
Հպատակ չէ Տէրութեան,
որ տուրք չը տար
1
այլ թշուառ
Հայը կը կե­
ղեքէ եւ կ ասպատակէ զէն ի ձեռին»՝ • »
10
։
Պետութեան
մէջ պետութիւն
էր քիւրտը Թուրքիսյ
մէջ^ եւ կըրկ֊
նակ լուծ
Հայ ու
վիզին։
9
Հրաչ Տասնապեաեան,
Նիւթեր Հ • 8 • Դաշնակցութեան Պատմութեան Համար,
Հաս,որ Գ., էջ
299-300։
10
ՄիՔ
ա
յէւ
ՎարաՆգեան,
Հայկական Շարժման ՆաԽաաատմութփւն,
Հաաոո
Բ-1Է196*
- 232 -
Fonds A.R.A.M