Խութ-բռնաշէն
,
Մո ավան \ Փսանք,
Խ ո ւլվւ-Հիանք
,
Տալուորիկ,
Շա–
աաէս եւ էյ ա ս ո
1-
ն
49
։
խութ-Բռնաշէն
շրջանը
ունէր
21
հայաբնակ
գիւղեր,
Մոականը
՝
21,
Փսանքը
14,
Խիանքը՝
13 ,
Տալուորիկը՝
11,
Շատախր
%
10,
^ճ.
Աասունը
2 5
հայաբնակ
գիւղերէ
։
կարօ Աասունի,
Աասնոյ
լեռնաշխարհին
մէջ կըթուէ
5 5 0
հայ­
կական եւ քրաական
գիւղեր,
«
որոնց
կէսը
Փ
Ո
ՔՐ
գէ՚֊Ղ^Ր
էէ
ս
՚1
7 - 1 5
տուներէ
կազմուած։
Հայերը
1 5 3
ւ / ^ ծ #ււ.
փոքր
գիւղերու
մէջ կը բը–
նակէին։»
51
։
ք
Հեղինակը
Աասնոյ
գաւառը կը բաժնէ
11
ինքնայատուկ
շրջան–
ներու*–
1 • -
Հթատախ,
2 * –
Ծովասար,
3 • -
Կելիեկիւզան
թաղերը,
4 * -
Տալուորիկ
,
5 * –
Խիանք
, -
Խուլբ, 7*– Խոյթ,
Բռնաշէն
,
8 * –
Հազոյ
ի
կամ
Խարզանի
շրֆան,
9 • -
Մարաթուկ,
1 0 * –
Բուս անք ,
1 1 * –
Մոտ–
կան
ւ
1902
թուականին
թուրք
կառավարութիւնը
զօրք տեղաւորած
էր
Աասնոյ
սահմանները
,
որոնք կը ճնշէին
ժողովուրդին
վրայ եւ կ՚ապ­
րէին անոնց
հաշւոյն
։
Պե տութիւնը
կասկածի
վրայ բազմաթիւ
հայեր
ձերբակալած
եւ լեցուցած
էր Մ ուշի բանտերը,
իբր
յեղափոխական։
Առանց
մասնաւոր
արտօնագրի
Աասնոյ մէկ գիւղէն
միւսը
անցնիլը
գրեթէ անկարելի
դարձած էր:
Այդ տարին
քիւրտ
աշիրէթներուն
մեծ մասը անդրադարձած
էր
թէ
թուրք
կառավարութիւնը
զիրենք
իբր ^է^սց ՀէՀ գործածէ
հայոց
հաշիւը
մաքրելու
համար
,
եւ յաճախ
իրենք վնասով
դուրս կու գա­
յին , երբ բախում
ունենային
ֆետայիներուն
հետ։ Այս պատճառով,
քիւրտերը
այգ տարին
տրամադրութիւն
ցոյց
չէին տուած
կրակին
հետ խաղալու՝
ի հաշիւ
կառավարութեան։
Թուրքերը
այս անգամ
կովկասէն
գաղթած
դժբախտ
չէրքէզները
զինած եւ քաջալերած
էին,
որպէս
զի նեղեն ութալան
են հայկական
գի՛՜դերը^ •
Ւ տես իրենց
գոյութեան
սպառնացող
վտանգին,
հայ ֆետայ
ի–
ները ուրիշ
ընտրութիւն
չունէին,
եթէ ոչ զինուիլ եւ
պատրաստուիլ
ինքնապաշտպան
ո ւթեան
համար։
Բայց
զինման
գործը
մեծապէս
դժուարացած
էր, տրուած
ըլլալով, որ հայերու
զէնք ծախելը
քրէա­
կան յանցանք կը համարուէր
եւ համազօր էր գնղակահպրման
կամ
101
տարի բանտարկութեան։
Այս պատճառով, լաւ մօսին
հրացան
մը
ձեռք ձգելու
համար,
հայ մարտիկը
յաճախ
ստիպուած
կ՚ըլլար վճա–
49
Ե* Կարապեաեան,
Սասուն,
Երեւան,
1962, # 3 ։
60
Նոյն, էջ
3 - 8 ։
61
Կ. Սաս ունի,
Պ ա տմութիւն Տ արօնի Աշխարհի,
էջ
370։
62
Ռուբէն,
Հ ա յՅեղափոխականի մը Ցիշատակները,
Հատոր
3,
Է1
240։
Fonds A.R.A.M