տելոլ
աղա տագր ստ ՛լան պայքարէ
Համար։ Եւ է^
ոլ
ՐՔԲ
ա
մԳ
ձ
ո լ ա ո
՚
Լ
ըմբռնեց՝
շտապելով
Հեռացնել
նրանց
գո րհ ո ւն է ո ւ թե ան ասպա–
րէզէց
,
բանտարկելով
եւ. աքսորելով
։
Զուր էր գանգատր ել ա յն մաս էն , թէ Հայր
մէայն
«
գպրոցնե–
րէն կր սպասէ ր գտնել ազատ ութ էլն»
:
Ո է մէայն
«
բա րո
յականո
թե ամբ» , «յեղափ
ո խո ւթեամ
բ» է լ սկսել էէն արղէն
գ
ո
րծել
Հա­
յերը : Եթէ ՀՀաշոլենք
1872–
էս Վա ս պո ւր ա կան ո ւմ ծնունգ
առած
«
Մէութէւե
է Փրկութէւն»
գազանէ
ընկերութէւնը
«
ԱաՀ կամ Ա–
ղատութէւն»
նշանաբանով,
որէ մ աս էն , զմբա խտաբար
,
շաա քէ է
տեղե կութ
է լ ն է մնացել
Հա յ ազատագրական
շարմմ ան պատմ
ու֊—
թե ան
մ ԷԼ,
1880
^/՛^
,
կաբինում
արգէն
գործում
էր
«
Պաշտպան
Հայրենեաց
աղտն ի Ընկերութիւն
Բարձր
Հայոց»
կազմակեր­
պութիւնը,
որ նպատակ
էր գրել դէ
ս
քէ
ումով
ձեռք
բերել Հա­
յաստանէ
ազատութէւնը։
Ընկերութէւնը
կազմուած
էր* մեծ մա–
սամբ , արՀեստաւոր
ու առեւտրական
խոնարՀ
տարրերէս • Հ ե–
տեւորգնեբ
ունէր եւ ՛հաշտէ գէւղերում
:
Անգամները
բամանուած
էէն տասնեակներէ՜
խմբապետներէ
ղեկավարութեան
տակ։ Ան–
գամավճաբ
էր Հաւաքւում
։
Ղ՛ա՛լան է մոզովներ
էէն գումա
բլում :
ք^ռուցէկնեբ
էէն Հրատա բակլում
։
ում բե բ բ ունէէն
զէնքեր եւ
ամէն անգամ պարտաւոր
էր զէնավյսրմութեամբ
պարապել։
Ըն­
կերութիւնը
յարարերութիւններ
էր Հաստատել
կ ո վկա սի գո ր -
ծէչնեբէ
եւ հքրիմեան
Հայրիկի
Հետ, որ այգ ~*՝էֆ/–*յէ
ս
Վանումն
1882
թ* Նոյեմբերին
,
պա տ ա Հ ա կան մի գէպքի
Հետեւանքով,
Գաղտնի
Ընկերութեան
գոյութիւնը
յայտնի
գարձաւ
թուրք իշ­
խանութեան։
Տեղէ
ունեցան
խուզա րկութէւննե
բ եւ
76
Հ"գի
֊
ձեր­
բակալուեցան,
որոնցից
57
Հ
ո
գէ գա տա բանէ յանձնուեցան
1883–
էն՝ Ա ուլթանէ
է շխանութեան
գէմ յեզափո
խութէւն
պատրաս­
տելու եւ Հա յաստան
բ $՚ուր քէա յէց անջատելու
ամբաստանու­
թեամբ։
՚
իատախազբ
ր
ո
է
ո
Լ՛է Համար մաՀապաաէմ
սլա Հանվեց :
40
Հ"գէ գատապաբտուեցէն
5—15
տարէ բանտարկութեան
։
Անտ–
ցածնեըը
անպարտ
աբձակուեցէն
:
Առածէն
քազաքական
գատն էր այս , որ Հայերը
ունեցան
թ՝ըր–
քաՀա յա ստանում :
Ա՝էեւնոյն
տաբէներէն,
քՍբէմեանէ եւ Փորթուգալեանի
զաս­
ուի ա ր ա կա ծ սերունգը
Հիմք է գնում
Հայբենասէբտկան
գաղտնէ
կազմակերպութեան
Վանում
,
որ նախապէս
յեղափոխական
բնոյթ
ունէր , աշխատում
էր նախապատրաստել
մոզովրգէն
զէն ուած
պա յքարէ
Համ ար , զէ
ս
ք էր ներմուծում
Եբկէր
,
Հա յգուկա
յէն
խմբեր էր կազմում եւ Հաւատում
էր ընգՀանուր
ապստամբու­
թեան
։
1885
թուականէ
ց յետոյ, երբ Ա * Փ ո բ թոլգալեանը
Ա՝ա ր–
71
Fonds A.R.A.M