իրար հեա մշսւապէս կռւում են, որոնք միմեանց հեա մրցում են
սրով միայն։ Ի՞նչով կարող է րնդդիմանալ նրանց անզէն հ ա յը » ,
քհրքական
կա ռա վա ր ո ւ թ ի ւն ըլ ոչ միայն չէ կարողդ
այլեւ
չի ու­
զում
քըգհրին
զինաթափ
անել։
Տանձինս
քրգերի նա տեսնում է
իր լաւագոյն
զինուորներին
դ որոնց կարող է գործածել
Հայերին
կեղեքելու^
թուլացնելու
,
որսլէս որակ եւ քանակ անվնաս
դարձ­
նելու Համարէ
Հային
մի րան Է մնում՝
«
ինքն
իր
գլուխը պահպա­
նել» :
Ե*– գա Հնարաւոր
Է միայն
այն ժամանակ
, «
երր նա
զէնք
կրելու իրաւունք կ՚ունենայ» :
Պէաք է ստեղծել
«
հայկական
մ ի –
լիցիա» ,
Հայկական
նաՀանղներում
,
որ պաշտպանէ
Հայութիւնլլ։
Կայ
Լ"ւծելիք եւ մի երրորգ
ինգիր
,
որ Րաֆֆին
րանաձե–
ւում էդ որպէս
«
իրաւունքի անպաշապանուր-իւն» :
Հ
ա
յ ր
մաՀմե–
գա կան ի Հետ նոյնիրալ չէ՛ նա երկրորդական
Հպատակ էդ գրե­
թէ օրէնքից
դուրս; Եւ այդպէս էդ որովՀետեւ
տիրապետողր
իր
առօրեայ
կեանքի
րոլոր
յարարերոլթիլեներլլ
կարգաւորում
է
«
Շարիաթ-ի Օրէնքով»։
Հայր այդ օրէնքին
չի ենթարկւում
դ որ–
պէս
ոչ—մաՀմեգական
:
Օսմանեան
կայսրութեան
դմրաիւտու—
թիլնն
այն էր դ որ նա չկարողացաւ
ստեղծել
նոյնի րաւ եւ –քալա—
սար քաղաքացիների
Հասարակութիւն։
Արա Համար
պետութիւն
եւ կրօն իւստօրէն
պիտի
րաժանուէին
էբ
ա
րէ*ք
1
մշակուէին
նոր օ՛­
րէնքներ
աշիյարՀիկ
Հիմունքներով
միանգամայն
աղատ
մաՀ–
մ ե գա կան
կրօնի թե լա գրած
օրէն քներից ; (Թուրքիան
փոր ձեռ
րենո րոգումների
մ էտոցով
ստեղծել
նոյնի րաւ Հասա րա կո ւթիւն
,
րայց
չյաջողեց :
«
Ուրիշ կերպ անկարելի է, քանի որա յ դ օրէնքը
(
Շ է ր ի ա թ ) իր մէջ ունի շատ սկզբունք ներ, որ հակառակ են հա­
ւա ս արութե ան գաղափարին, որխ տ ր ո ւթիւն են դ ն ո ւմ ա յն բ ո լ ո ր
ազգերի վ հբ ա բհր ո ւթհամթ , որոնք չեն պատկանում իսլամին : Ե–
թ է մին չ ե ւ այսօր Սուլթանների հրատարակած բ ո լ ո ր խ ա թթին ե րը
եւ ֆերմանները մնացել են անգ ործ ա դրելի , պատճառը Շ է բ ի ա թի
զօրեղ ըն դ դ իմ ո ւ թի ւ նն է ե ւ ոչ ա յլ ինչ» :
Հայերը
չեն կարող
յե–
գաչյրշեI
կայսրութեան
իրաւական—քաղաքական
կազմակերպու­
թիւնը,
այլ սլէաք է շ\սնան եղած՜ իրաւական
առանձնա
շնորՀ
ում–
ներից լա լա սլէս օգտուե
լ : Հայերը
ձեռք են րերել
Լ)ահմանսւդբու–
թ ի ւ ն ,
որ պէտք է յարմարեցնել,
ընգարձակել
ել գործագրել
Հա­
ւաքական
Հայութեան
գոյութեան
եւ պաշտպանութեան
Համար
Հ
ԱաՀմանագրութիւնը
պակասաւոր
է.
«
Հ ա յ ո ց ազգ ային Սահմա–
ն ա դ բ ո ւթիւնր ունի աւելի կրօնական բ ն ա ւ ո ր ո ւթի ւ ն , նա չ ի անց­
նում բ ո ւն ազգ ային գ որ ծ երի ււահմաննհրից, որպիսին են՛ դ պրո ց ,
եկեղեցի ե ւ ա յ լ ն » :
ի սկ այս բոլորը անրալարար
միջոցներ
են Հա—
յի
Հողը ազատագրելու,
նրա կեանքն
ու գոյքը ապա Հովելու Հա­
մար; Արդ՝
ի՞ ֊ չ է պաՀ տնքում
Րաֆֆին ; ՝Լ,ա իաստավ
անում է,
52
Fonds A.R.A.M