յաստանի «ինք նոբոշման» մէ ջ • ընդհակառակն • որոշիչ դ ե րը ա յ դ
հա րց ո ւմ խաղացա ծ են տնտեսական պ ա յմ ա նն ե րը » * ) :
քհայսների այս յա յտարա
րոլթեանը
դառնալով՝
Բորեանը
-
անՀետ
կոլյսոլահ-ներից
մեկնաբանում
եր .
«
Չ ա կ երտ ուա ծ «ինքնո բ ո շ ո ւմը » ընկ– Ռայսնհրի մօտ, ըստ
ե ր ե ւ ո յ թ ի ն , բացասական բ ն ո յ թ ո ւ նի ՛ իր ըմբ ռ ն ո ւմ ո վ ՝ ազգ երը,
ըստ ե ր ե ւ ո յ թ ի ն , չեն ինքնո ր ո շւ ո ւմ, ա յլ նրանց
«
ինքնորոշում
ե ն » * * ) :
Եւ ճիշտը այս Է՛Խ–
Սրութեան
մէէ՛, միշտ
ունկնդիր
միայն
ել բացառաբար
քաղաքականութեա՛ն
թելադրանքին
բա
յց
երբե՛ք
իր ա ւ ո ւնքի -
ազգերին
կա՛մ
«
ինքնոբոշում»
եւ կամ նը–
րանց
«
շեն
ինքնորոշում»
* • .
իր Հերթին
նաեւ
ինք՝ Բորեան՝
Հաբցբ ճիշտ
նոյն
ձեւուի ըմ–
բոռնելուի՝
նկատում է •
«
Մի բան անկասկած է • գ ե րիշխ ա նո ւթիւնը միշտ քաղաքական
զէնք եդ ա ծ է դ ասա կ արգ ային պ այքարի մէ ջ ի խնդ իր պետական
իշխ անո ւթե ան, ի խնդ իր ա յ ս կ ամ ա յն
(
քազաքական—դասակար–
յին
Ն •)
նպատակի իր ա գ ո ր ծ մ ա ն * * * ) :
Այս նախադրեալը
Հիմ առնելով ու մեզ առարկելով՝
Հեղինա­
կը նկատում է *
«
Ա յս իսկ պատճառով բնական է, երբ աջից ո ւ ձախից Հա ­
յաստանի համայնավարներին մեղա դ ր ո ւմ են ա յն բ անո ւմ, թ է
Խո րհր դ ային Հայա ս տ անը գերիշխան պ ե տ ո ւթիւն չ է , ու ե րբ մ ի ­
աժամանակ դաշնակցական «տ եսաբան» Նաւասաբդ ե անը ազգ ո ւ ­
թե ա ն հիմը տ ե սնում է անկ ախութե ան մէ ջ , յայտ ա ր ա րելո վ իր ՝
«
ՀԱՅԱ Ս Տ ԱՆԻ ԱՆԿԱԽՈՒԹԻՒՆԸ» գ ր ք ոյ կ ի 43-45 է ջ ե րի
վ ր այ
(
տե՛ս Ա. ՄՍԱՍՆԻԿՍԱՆԻ՝ « Հ ա յ քաղաքական կ ո ւ ս ա կ ց ո ւ թ ի ւ ­
ները գ ազթա շխ ահո ւմ » , 59) , թ է « ա ն կ ա խ ո ւթիւնը — ազ­
գ երի անկապտելի իրաւունքն է, նրանց անվերաքննելի ո ւ ն ո ւ ի ­
րական ս ե փ ա կ անութիւնը» , թ է « ան կ ա խ ո ւթիւնը — ազգ - ս ո ւ բ –
եկ տի ազա տ ութե ան միակ ձեւն է, անկաշկանդ ա պրելու ե ւ
ս տ հզծ ա գ ո բ ծ ե լ ո ւ միակ մի ջ ո ցը » , թ է « ազգ այնօր է ն ազատ ապ­
ր ե լ ո ւ իր ա ւ ո ւնքը տարածել պէ տք է ազ գ ա յին ամբոզջ ա կ անու–
թե ա ն վ բ ա յ ինչպէս հ ա յր ե նիքի մ է ջ , այդ պ է ս նաեւ հ ա յր ե նիքի ց
դ ո ւ ր ս » :
Իր խօսքի
շարունակութեանը
մէշՀ այս նախադրեալները
մեր–
* )
Մ–
ՌԱՅՍՆԵՐ -
«
Բուրժուազիայի
պետութիւնը
ել
ՌՍՖՍՌ» , 1923, Մոսկուա, է ջ , 3 8 1 ։
* * )
Տե՛ս Բորեանի
«
Հայա ս տ ան» ^, Հ.
Բ .
,
ք | 380 :
* * * )
ԻՈՐՍԱՆ
«
Հայաստան»
,
հ–
. ,
է ջ 366 :
225
Fonds A.R.A.M