թհ ա ն հա րց է, իր ա ւ ա գ ի տ ո ւթիւնը ի վինա կի չ է նրան պատաս–
խանհլու : Ա յ դ Թոյս ձհւու| նաեւ ազգ ո ւթե ան , ժ՜ողովրդի ու պետու­
թե ա ն գ երիշխանութե ան հարցը ոչ թ է իրաւական, ա յլ քաղաքա­
կա՛ն հա րց է, նա զէնք է դասա կ արգ երի մղ ա ծ պ այք ա րի մ է ջ ե ւ
միջ ո ց ՝ դ ասա կ արգ ային տիրա կ ալութե ան ե ւ դ ասա կ ար գ ային
նպաաակի հասնելու համար» :
Իր խօսքէ
շսյ ր ո ւնա կութե ան մէֆ ա յն մէտքը
արծարծելով,
ԷԳԷ որեւէ ազգէ
էնքնորոշման
Հէմնական
ազգակը, եւ
ճշտումէ
Հէմր
ա
յ գ
ա
Գգֆ
գե րէ շխանութեան
աստէճանէ եւ նրա
պետական
գոյութեան՝
նախապա
յմանալո
րուած
են մէայն ել
րաոառարար
տուեալ
վայրկեանէ
«
քաղաքա կ ան ե ւ տնտեսական պ այմաննե ­
րո վ » ,
ք՝որԱանր նկատում է *
«
Ո՛չ թ է ա գ գ ո ւթիւնը ե ւ ոչ թ է ազգ ային գ ի տ ա կ ց ո ւթիւնն են
հանդիսանում ազդակները ազդ ո ւթե ա նց ինք նորոշման իր ա ւ ո ւն­
քի լ ո ւ ծ մ ա ն մէ ջ , այլ նրանց տնտեսական վիսակն ո ւ քաղաքական
կ ա ց ո ւթիւնր , ե ւ մի ա յն տուեալ միջ ազգ ային դիրք ո վ ո ւ նրա ո ւ ­
նեցա ծ նշանակութեամբ քաղաքա կ անութե ան մ է ջ նաիարոշւում
է ա յ դ ազգ ի քաղաքական ե ւ իրաւական կազմակերպման ո ւ ի ն ք –
նակազմակեբպման ի ր ա ւ ո ւ ն ք ը » * ) :
ինշպէս
տեսնում էք, ^Է՚՚Ը.
V"Լ
ո
V ^
ա
ՐՑ^Բէ
էնքնավարոլ–
թէլն
,
ղա շնակցութէւն
,
անկախութէւն
,
գե ր է շխանութէլն
ելն .
-
արմատապէս
տարրեր է :
Մ է
ա
ԳԳ • "Ր էնքնորոշման
բոլո՛ր
տուեալներ
ր ունէ, կա բոգ
է եւ շէնքնորոշոլել
(
Հակառակ էր կամքէ)
,
ումէ ազգ, որ էնք—
նորոշման ել ո՛շ մէկ տուեալ
ունէ,
կարոզ է
«
էնքնորոշուել»
(
գարձեալ
Հակառակ էր կամքէ) :
ՈրովՀետեւ
այս Հարցերէ
մէշՀ էականը
տուեալ ագգէ
իրա ­
ւ ո ւ նքը
շէ՛ , այլ նրա
մի ջ ազ գ ա յին
կշէռը,
այղ ագգէ
«.
էնքնորոշ­
ման» սաՀմանուած
գերը քաղաքականութեան
մէք, այն ծաւ՛ ա–
յութէլնը,
որ տուեալ
ազգը էր «էնքնորոշման
էրալոլնքՀ^ով
կա–
բող է բերել
«
դ ա ս ա կ ար գ ային տիբ ա կ ալութհան ե ւ դասակար­
գ ային նպատակների»
Հասնելու
Համար .. .
հէորՀրգայէն
ականաւոր
է րաւագէտնե
ր է էյ պրոֆ
.
Ո՝այսնեբ՝
Հայաստանէ
,
Հ
Լրաստանէ
ել Ուկրայնայէ
«
էնքնորոշման»
մասէն
խօսելով
ել «էնքնորոշում»
բառը
Հեգնաբար
ՉԱԿԵՐՏԵԼՈՎ՝
նը–
կատում
էր •
«
կ ա բ ե լի չ է պնդել, թ է ազ գ ա յին գ ի տ ա կ ց ո ւթիւնը խազացա ծ
է աոաջին ե ւ հիմնական գ ե րը Ո ւ կ ր այնայի, Վրաստանի ե ւ Հա –
* )
Բ– ԲՈՐԵԱ՛Ն -
«
Հ
այաստան
(
Ա՝էշ\սզգա
յէն
գէւանագէ–
տութէւնը եւ Խ • Մէութէւնը)»
,
հ. Բ. , 1929, Մոսկուա, էջ 380 :
224
Fonds A.R.A.M