պիտի
մտցնեն
անկախութեան
գաղափարէ
բո վ անդ ա կ ութե ան
՛
ո ՝
Ւբբել
ձ ե ւ ՝
Շէյքսպիրի
Համլետը
անմեռ է ու անփոփոխ
,
սակայն
նա անփոփոխ
չէ իբրեւ
բովանդակութիւն. •
դարերի
ճա­
նապարհին
տարբեր
աչքեր նրա մէ^ տարրեր
իմաստ են տեսնում
:
Ւբրել
ձհւ՝
միչտ
նոյնն է եգիպտական
Ափինքսը
ք
սակայն
նա
միչտ
նոյնը չէ իբրեւ
բո վ անդ ա կ ութիւն–
գ
ա
չիք
գարերն
էլ տար­
բեր խորհուրդ
պիտի տեսնեն նրա մէ^ , քան մենք տեսաձ՜ ենք մին­
չեւ այսօբ :
Նոյնն է նաեւ անկախութեան
նկատմամբ։
Թարգմանը
հանդիսանալով
Գաչնակցութեան
դաւանանքի՝
աւելի քան քառորդ
դար առա^
գրում
էինք
մենք.
«
Ինչ պ է ս անվերաքննելի է ազա տ ութե ան ս կզբ ո ւնքը (խօսելու,
գթելու, դաւանելու, հա ւ ա քո ւ ելո ւ , շ ա բժո ւ ե լ ո ւ եւն– ե ւ ն ՛ ) ան­
հատի համար՛ պ ե տ ութե ան մ է ջ , նոյնպէս անվերաքննելի է ան­
կ ախութե ան ս կզբ ո ւնքը (ազատօրէն, անկախաբար ե ւ ազգովին
ապրելու, զարգանալու, ս տ ե դ ծ ա գ ործհլու ե ւն •) ազգ ո ւթե ա ն հա­
մար ՝ համամա ր դ կ ային մ ե ծ ընտանիքի մէ ջ :
«
Որո վհե տ եւ ա զ գ ո ւ թի ւ նը ոչ մի ա յն իրաւունք ների օ բ ՚ ե կ տ է
(
ազգ ո ւթե ա ն պատկանող անհատների համար) , ա յ լ ե ւ իր ա ւ ո ւնք –
ների ս ո ւ բ ՚ ե կ տ (մնացեալ ազգերի ե ւ համայն մա ր դ կ ո ւթե ան հան–
դ է պ ) ՚
«
Ա զ գ ո ւ թի ւ նն ի բ ր ե ւ մա ր դ կ ային հա ւ ա ք ա կ անութիւնը յատ–
կանշոզ մ է կ ո ւ ր ո յն ձ հ ւ , հանդ է ս է գալիս ազգ երի գ ո յ ո ւ թ ե ա ն
մրց ա դ աշտ ում ի բ ր ե ւ մ է կ , անբաժան ե ւ լրիւ ա մ բ ո ղ ջ ո ւ թի ւ ն , հ ը –
րապարակ է իջնում իբ ր ե ւ ֆիզիքա կ ան անձ՝ իր անվերաքննելի
պահանջո վ :
«
Ան կ ա խ ո ւթիւնը — ազգ երի անկապտելի իրաւունքն է, ն ը –
բ անց անվերաքննելի ո ւ նուիրական ս ե փ ա կ անութիւնը :
«
Անկ ա խո ւթիւնը ազ գ - ս ո ւ բ ՚հ կ տ ի ազա տ ութե ան միակ ձհւն
է, անկաշկանդ ա պրելու ե ւ ս տ ե դ ծ ա գ ործհլու միակ մի ջ ո ց ը :
«
Ու քանի որ անկ ախութե ան սկզբունքը ազգ ո ւթե ան մ է կ ա յ ս ­
քան կ արեւոր յատկանիշն է — երբ ե ՛ ք վւաիոխուոզ ո ւ մշտապէս
ապրող, քանի որ ազա տ ութե ան ս կզբ ո ւնքը մէ կ ն է մա ր դ կ ո ւթե ան
յարա տ եւ նպատակներից, եղել է ու պիտի մնայ , ուստի նաեւ ան­
կ ախութե ան ս կզբ ո ւնքը , իբ ր ե ւ ազգ - ս ո ւ բ ՚ ե կ տ ի ազա տ ո ւթիւնը
մարմնաւորող միակ ու անխաթար ձհ ւ ը , պիտի մն ա յ ազգ ո ւթե ան
նպատակների ա շխ ա րհո ւմ » * ) :
* )
Տե՛ս
մեր
«
Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա ՛ Ն Ի Ա ՚ Ն Կ Ա Խ Ո Ի Թ Ի Ի ՚ Ն Ը » , 1924, ժ ը –
նեւ, է ջ 4 4 - 4 5 ։
219
Fonds A.R.A.M