«
Ոչ թ-է ընկերվարութ-իւնն է, որ, ձգ տ ելո վ հանդերձ կազմա­
կերպել մ է կ , ներդաշնակ , ամբողջական մ ա ր դ կ ո ւթի ւ ն
ա յս օր –
ուան կտոր-կտոր, բ աժան- բ աժան ու հակամարտ ա շիա րհի տեղ,
չի պահանջում ազգ ային մի ո ւ թ ֊ ի ւ նն ե ր ի իսպաո ձ ո ւ լ ո ւ մը ե ւ ա յ դ
պատսաււով մ ի ա յն ազգ ո ւթե անց պահպանումը դ ա ոնո ւմ է մ ե ր
նպատակներից մ է կ ը ե ւ ամօթ֊ խ ա ծ օր էն տեղ գ ր ա ւ ո ւմ Ծրա գ րի
ա ո ա ւ ել ա գ ոյն բ ա ժն ո ւ մ , այլ ազ գ ո ւթի ՛ ւնն է, որ, ձգաելով մա ր դ ­
կ ա յին համակենցաղի աւելի՛ փարթամ, աւելի՛ սոխ, աւելի՛ վ եհ
ձե ւ ե րի , ո ր դ ե գ ր ո ւմ ե ւ դ ա ւ անո ւմ է ընկերվար ո ւ սմ ո ւնքը , իբ ր ե ւ
դ է պի ա յ դ նպատակը տանող մէ կ վ ա ր դ ա պ ե տ ո ւթիւն » * ) :
Այս
՛
նոյն ո ճիշտ է նաեւ.
Հ ա յր ե նիքն ե րի
նկատմամբ
։
Մենք նա՛ ի» Ազգ է եւ. Հայրենիքի
Հետ ենք եւ. ասչա այս
կամ
այն Հասարակակարգի
:
Եթէ
ընկե րվարութիւնը
գէմ
էինէր
մեր
յ ի չատակած–
երկու
յաւերմ՜ական
արմ՜էքներին
,
մենք անվարան
գէմ
սլիտի
լի"էի
ս
ք
ընկերվարութեան
եւ մեր րովանգակ
Հասակով
սլիտի
ծ աո ան
ա֊֊
յինք ու սլայքարէինք
իր գէմ
։
60
տարիների
ընթացքին
այս գաղափարները
այսպէս
ըմրըռ–
նեցինք
մենք, այսպէս
ապրեցինք
եւ այսպէս
գործեցինք։
ք^նչո^ւ , սակա
յն , ա յս
նո յն գաղափարները
ա յսսլէս
չձեւա–
եերպեցինք
մեր գաւանագրերի
մէ^է
Այսաեղ
,
ա յս ակամա յ զանցառումին
մ է^ , տեսնել պէտք
է
Հետքերը
այն անուրանալի
ա զգեցութեան
,
որ
ազգ ամե րժ
ու
հ ա յ ­
ր ենամե րժ
Մ
ա
րք**իզմ
ԷՀ
ունէր րովանգակ
ընկերվար
աշիարՀի
ու
նաեւ մեր
վր
ա
յ*
փրիստափորի
եղերական
մաՀուան
առիթով,
<Հ.Ղ՝ըօշակ»ը,
«•
ԲՐԻՍՏԱՓՈՐ
ՄԻ-ԲԱ8ԷԼԵԱՆ»
խորագրին
աակ., իր
1905
Ապրիլի
խմբագրականովդ,
ի մ իքի այլոց,
գրում
էր՛
«
Նա ՍՈՑԻԱԼԻՍՏ է ր իր ա շխ ա րհայե ց ո ւթե ամբ , իր զ գ ա ց ո ւմ­
ներով ու տեմպերամենտով, իր ամբողջ կեանքով, բ ա յ ց նա ե ՛ ւ
ՀԱՅՐԵՆԱՍԷՐ է ր բ ա ռիս ամենավեհ նշանա կ ութե ամբ
(
րնգգը–
հ-ումներլլ
«
Դրօշակ»ինն
են.
—
Ն ՚) :
Նրա հե ռ ա ւ որ ի դ է ա լն է ր ՝
սոցիալիստական կ ազմա կ ե ր պ ո ւթիւնը համայնա կ ան ս կ զբ ո ւ նք ­
ների, ազգ երի ե ղբ ա յր ո ւթ ե ա ն խարիսխի վ ր ա յ , նա մին չ ե ւ ան­
գամ ըն դ նշմա ր ո ւմ է ր ապա գ այի մա ռ ա խո ւղի մ է ջ մ ի այնպիսի
դ ր ո ւ թ ի ւ ն , ո ւր ԻՍՊԱՌ ՋՆՋՈՒԱ Ծ ԿԸ ԼԻՆԵՆ ԱԶԳԱՅՆԱԿԱՆ Ա–
ՌԱՆՋՆԱՅԱՏԿՈՒԹԻՒՆՆԵՐՆ ՈՒ Խ Տ Ր Ո ՒԹԻՒՆՆԵ ՐԸ, բ ա յ ց նա
եւ գիտ էր միաժամանակ, որ իւր ա ք անչիւր մարդ -քաղաքացի պի–
• )
Անդ, է ջ 4 2 ։
211
Fonds A.R.A.M