բանիկ դաւանագրէ
վբայ
մարքսեան
վարդապետութէւնը
իբ
ԱԼ–
մենաձախ
ըմբռնումով,
խորհել, թէ
«
ա յ ս օ ր - է գ ո ւ ց պրոլետա–
ր ի ա յի յ եզա վ ա խ ո ւթ ե ա մբ »
տնտեսապէս
աւելէ զարգացած֊ եր–
կըրներում
«
մարդ կ անց կ առա վ արութե ան կը փոխարինէ իրերի
կ ա ռ ա վ ա ր ո ւթիւնը » ՝
այս նշանակում
է տառը—տառէն
կրկնել
ա՛յն, էնչ ասում էէն ամենէն
ձախ՝
անհող ու ցնորատես՝
մարք­
սիստները*)
է
Անուանի
քհոլգոլֆ
ՀԷիֆերգինգի
մի արմ՜էքաւո
ր դրո ւթե
ասր
դառնալով՝
ռուս
ընկերվարներիս
(
Հակարոլշեւիկ)
/» * \,
ի կո լւս–
եւսկիյ
ն կա ա ո ւմ է»
«
Հ ի ն կնսիոր, ա ՛ յն , թ է Ի՛ՆՉ ՃԱՄԲԱՆԵՐ ԿԸ ՏԱՆԵՆ ԴԷՊԻ
ԸՆԿԵՐՎԱՐ Ո Ւ ԹԻԻՆԸ , անցեալին քննաբկ ուա ծ է շատ պ արզու­
նակ ձեւով. ա յն մի տ քը, թ է դրամա տիրական հասարա կ ութե ան
զա ր գ ա ցումր «բնա կ անաւորապէս » (տա18.Ո6Ոէ) պիաի յ ա ն գ ի
ա յ դ հասարա կ ութե ան վախարինումին ընկերվար հասարակու­
թ ե ա մ բ ՝ ընդհանո ւր տ եղիք Էր կ ա ռ ո ւց ո ւմնե րի մէ ջ թ է ՛ ընկերվար
շա րժման տեսաբանների ե ւ թ է գ ոբծնա պ է ս աշխատողների, ա–
ռ անձնաբար այս պ է ս կ ո չ ու ա ծ «մարքսե ան» բանա կ ում (որ հե ռ ո ւ
է ր մի՛շտ մարքսեան լին ե լ ո ւ ց ըստ է ո ւ թ ե ա ն ) : Ընկերվարները հա­
մոզո ւ ա ծ է ին , որ սիշտ իրենք են անվինհլի ժա ռ անգ որդները հին ,
դրամա տիրական աշխա րհի : Զար գ ա ցման գ ի ծ ը դ է պի «ա պ ա գ այի
լուսաշող թ ա գ ա ւ ո ր ո ւթի ւ նը » մ եզ բ ո լ ո րիս պատկերանում է ր ,
բ ա ռին լրիւ ա ռումո վ , « ո ւ ղիղ , ինչպէս նետը» , այնպ է ս ինչպէս
հ ա րթ ու լայն սամբան Իւան Ակսակովի մ օ տ ։ Եւ ա յս ըմ բ ռ ն ո ւ մը
նախանշտռւմ է բ մե ր ռ ազմա վ ա ր ո ւթիւնն ո ւ մե ր գ ործ ելա կ երպր :
Ա յն հին խօսքը, թ է « պ ա տ մո ւթիւնը մեզ համար է աշխա տ ում» ,
իշխ ո ւմ է բ մե ր բոլորիս գիտ ա կ ցութե անը վ ր այ : Մենք հաստա­
տապէս համոզո ւ ա ծ է ին ք , թ է ինչ ս ա յթ ա ք ո ւմն ե ր ու սխալներ էլ
գ ո ր ծ ե լ ո ւ լինենք՝ ժ ա ռ ա ն գ ո ւթիւնր մե ր ձե ռ ք ե րից չի խո ւ ս ա փի։
Ձի կարոդ խուսափել : Ապագան մե՛զ է պատկանում,— մի ա յն ե ւ
բացառաբար մ ե զ » * * ) :
Այս լաւատեսութիւնն
է, ընկերվար
յաղթանակի
այս մարք­
սեան
ըմբռնումը
,
որ լրիւ
իշխում է նաեւ մեր անդրանիկ
դաւա­
նս։ ո րէ ներած՜ական
բաժնում
Հ
* )
Մե ր դ աւանա գ բերի վ երա գնահա տ ումը տե՛ս
մեր,
յ օ դ ո ւ ա ­
ծի մ է ջ ՝
«
Ընկերվար
վարդապետութիւնը
ել
Հ.
3՛
Գաշնակցու–
թիլնը»,
«
Հ ա յ ր ե ն ի ք » , 1923, Յո ւնո ւ ա ր ( է ջ 34-42) ե ւ Փետր. (էջ
51-62)
=
* * )
ի– ՆԻԿՈԼԱԵՒՍԿԻՅ -
«
Ռ– Հիլֆերդինգի
տեսարանական
կտակը»,
«
Աոցիալիստիչեսկիյ Վեստնիկ», Նիւ ՚ է ո ր ք , 8 Փե տր •
1947,
թ ի ւ 1 - 2 ։
179
Fonds A.R.A.M