առաջ եկա հ՜ խմորումների
եւ Ալեքսանգր
Բ* Յարի
սպանութեան
յաֆորդահ՝
յեաաշր^ական
քաղաքականութեան
։
1884—
ի աշնան,
^ րբ ուսուցչական
պա շա օն ո վ
փոխադրւում
է Թէ՚ֆչիս
, ՝
Բրիս տա փորչլ
մ եհ" եռան դո էէ նուիրւում
է Հայ ազգա­
յին
խմբակների
կազմակերպութեան
եւ նրանց
քաղաքական–յե­
ղափոխական
դաստիարակութեան
գո բծէն՝
միեւնոյն
մամանա
կ
էխդք՚լոաէ յարա բե բութէւննեբ
ը ռուսական
շրջանակներից
եւ մ ը–
նալով
«
Նար ո գնա յեա Վոլեա»
կազմ ա կերպութեան
մ էջ
X
Նա
կազմակերպում
ու ղեկավարում
է խմբակներ
թրքաՀայ
պան­
դուխտներից,
Ուսուցչական
ճեմարանի
ուսանողներից
,
պետա­
կան միջնակարգ
դպրոցների
աշակերտներից
։
Ա յս
խմբակնեբի
նպատակն
էր արդէն
Հայ ազգային
դատի
պաշտպանութիւնը։
Երբ ±ՏՏ5–Է Մարտին
,
ցարական
Հրամանով
փակուեցին
Հայ­
կական
դպրոցները,
միայն
այս խմբակներից
լսուեց
Ր
ո
՚
Լ
ո
քէ
ձայն*
բաց
թողնուեց
մի թռուցիկ
՝
Բրէստափո
րէ եւ Դ*
Միրղ
ո
յ՜–
եանի
կողմից
կազմուած
,
որով
կոչ էր ուղղւում
Հայ Հասարա­
կութեան^
ղիմադբել
կառավարական
ոտնձգութիւնն
երին եւ աղ–
գա
յին
կրթութեան
գործը
շարունակել
ընտանիքներում
X
1885
թ* աշնանից
մինչեւ
1887
թ* ամառը
՝
Բրէստափո
բը անց­
կացրեց
Մոսկուայում
,
իբրեւ աղատ
ունկնդիր
ուսանող,
ինչպէս
ինքն է ասում՝
«
նուիբեչով
բաս առա պէս տեսական
զբաղումնե­
րէդ
։
Այդաեղ
մտերմանում
է նաեւ Ա* ՀԼաւարեանէ
եւ ֆետրով–
կայէ Հայ ուսանալնեբէ
Հետ X
Ա* ոսկուա
յում , ա յ դ մամ անակ , Հա յ ո ւս ան ո զութ
է լ ն ը
ապ­
րում էր եռուն Հասարակական
կեանքով
:
Ո*–"անո զո ւթիւն
ը
բա–
մանուած
էր երկու
Հոսանքների
. «
Մէկը
մերն էր* գրում
է ՛Բրիս–
տափորը
իր յուշեբում
,
որ առանց
բնաւ դադարելու
Հետաքրքբր–
ուել Հարազատ
ժողով ր գի կեանքով
ու գրականութեամբ՝
ձգտում
էր որքան
կարելի
է շատ
գիտելիքներ
ձեռք
բերել
Հ ասա ր ա կա դի–
տութիւնից
* • *
Միւս Հատուածը,
որ մեզ կոսմոպոլիտ
անունն
էր
տալիս,
ոչինչ
չէր ուղում
գիտենալ,
բացի
Հայերէն
լեզուի,
Հա­
յոց պա ամ ո ւթե ան , ա շխա րՀ ագրո ւթեան
եւ դրականութեան
ու–
սումնասիբութիւնիս
,
որի Համար , իր Հերթին
,
շովինիստների
խումբ
անունն
էր ստացել
մեզանից»
: *
Բրիստափո
ր ը
կենտրոնա­
կան
դէմ ք էր առաջին
Հատուածում
,
բա յց ընկերական
մ օտիկ
յա բա բե րութիւննե
ր էր պաՀում
եւ վեր ջիննե րի Հետ : Ա* իեւնո
յն
ժամ անակ ,
ԷՐ
$.°րէ
ս
ա
շխա տում
էր Հարստացնելու
իր
մտաւոբ
պաշարը՝
Հ ե տել ել ո ւէ , յատկապէս
,
Հասարակական
գէտութէւն–
ներին :
Դէտական
նոր պաշարով
զէնուած,
1887—
է ամ առը , ՛Բրիս–
տափորը
վերադառնում
է Թէֆլէո
,
ուր էր կազմ ած
խմբակնեբը
92
Fonds A.R.A.M