սացնե լու ձգտումը,
/
լենաբոնից
ուղարկուող
ռուս
պաշտօնեանե–
րի ա րՀամա րՀական
վեբաբեբումր
գէ՚դէ
Բ
^*Ւ%. ՝^՚
ոոո
վ
Ոէ
–
րգ
Ա
ե
րն
ու տեղա (լան պահանջները
ՀետզՀետԷ
ստի սլում են կուէ կա սեան ե–
րիտասա
րղոլթեան
Հետաքրքրուել
նաեւ
սեփական
ազգային
Հարցերով
:
Հա յկական
մ աքեր ի յեղա Լրթմ ան տեսակէտ
ի ց
ա–
ռանձնապէս
մեծ՝ գեր կատարեց
ռուս կառավարութեան
1885
թ *
Ս՝արտին
արձակած
Հրամանը
,
որով
փակուեցին
գրեթէ
բոլոր՝
400
Հայկական
գպրոցներբ
եւ
20 ,000
աշակերտ–աշակերտուՀի–
ներ
իրենց դասատուներով
փողոց
նետուեցին
: «
Հարուածը
չա­
փազանց խիստ էր ու վայրենի
,
որպէսղի
նրա ծանրութիւնը
էը*լ–
գար բովանդակ
Հայ Հասարակութիւնն
ու ժողովուրդը»
,
գրում
է ա յգ
մ ասին
՛
Բրիստափորը
:
(
հուս կառավարութիւնն
ա
յլեւս
անվստահելի
տարր էր նկատում
Հայերին
եւ միջոցների
էր գի­
մում
ձուլելու
Համար
նրանց
ռուսների
Հետ :
՝
Բ րիստափո
րի մտաւոր
վերածնութեան
Համար վճռական
նբո­
շանա կութ էլն ունեցան
այն մի քանի տարիները,
որ նա,
ճեմա­
րանը աւարտելուց
յետոյ
,
անցկացրեց
Հայրենի
գիլզում
,
իբրեւ
ուսուցիչ–
(
յա մօտից
շփուեց
գիւղացիութեան
Հետ, իր
աչքերով
տեսաւ
,
թէ ի՛նչ աւերներ
է գործում
ցարական
բռնապետութիւ–
ս
ը՚ւ
է*
ս
չ
անի բա ւութիւնների
ու զրկանքների
է ենթարկուած
Հայ
ժողովուրդը
միայն այն պատճառով,
որ Հայ է ։ Տեսաւ
ռուս
գա­
ւառական
պաշտօնեաների
շաՀատակութիւնները
:
էթԼ , բնակա­
նաբար , խո րապէս
աղդուեց :
1881—
ի ամ առը
$՝իֆէի
ս
վերադառնալով^
՝
Բրիստափորը
իր
ընկերների
առ^եւ
դնում է տեղական
աղգային
Հարցով
ւլբաղուե՜—
լու անՀ րաժեշտութիւնը
• «
Եո առաջինը
լի "ելով,
գրում է նա իր
յուշերում
,
Հարց գրի ընկերներ
՚
իաստակեանին
եւ քհցխըլաձէին
,
թէ անՀրաժեշտ
է առանձին
ժոզովուրգնե
ր ի կեանքի
թանձրաց­
եալ
պա
յմ աններին
Համ ա պա տ ա ս խան
կազմ ակերպո
ւթի
ւններ
ստեղծել,
որոնք
միայն ի վիճակի
կը լինեն թափանցելու
Հարա­
զատ
ղանգուածների
մէջ» : Եւ չափաղանց
ուրախանում
է , երբ
մի տարի
յետո
յ իր ցանկութիւնը
դառնում
է ի րականութիւն
:
« 1 8 8 2 – / ՛ "
գրում է նա , երբ ես գիւղումն
էի , ստացայ
ընկ . Գաս–
տակեանից
մինամակ
(
առածին
անդամ՝
Հայերէն)
,
որով նա Հա­
ղորդում
էր , թէ $՝էֆլէ
ս
է
կոմիտէն
րաժանուել
է առանձին
ազ–
գային
խմբակների
,
եւ Հայկական
խմբակի
դերը այգ
նամակում
բացատրւում
էր Հետեւեալ
խօսքերով*
«
Մեր այս
կազմակերպու­
թիւնը
ամբողջովին
իր գոըծունէութիւնը
կը նուիրէ անբախտ Հայ
ժողովրդի
անպաշտպան
շաՀեբին» :
«
Այս նոր ուղզո
,
բացատ
բում է ՛Բ րիստափո
րը , ար­
դիւնք էր ռուս—թրքական
պատերազմի
Հետեւանքով
Հայերի
մէջ
91
Fonds A.R.A.M