կաղան շարժառիթները
:
Մ ան աւանդ , սպանիչ էր վերջինիս ճառը , «Ջեղ հա­
մար պէաք է պարզ լինի, ասում էր նա՝ դիմելով վրաս մեն չեւիկնե րին , որ
Անդրկովկասի
ներկայ
պայմաններում
յայտարար լան՜ անկախութիւնը
ոչ
այլ ինչ է , եթէ ո՛չ դառնալ կատարեալ
ստրուկ
թիլրքիային
. . .
Անկախ
Անդրկովկասը
ո՛չ միայն չի տայ մեզ հաչտոլթիւն
թիլրքերի
հետ, ո՛չ
միայն
չի բարելաւի
մեր գրութիւնը
,
այլ աւելի եւս կը վատթարացնի
,
կը կապէ մեր
ձեռքն ու ոտքը» :
Նոյն տեսակէտն
էր պա չտպան ում եւ Ա եմեոնովը . «Ջեր
անկախութիւ­
նը կը փրկէ՞ ձեզ թիւրք եւ գերման
զօրքերից , հարցնում էր նա : Եւ ի՞նչ ե–
բաշխիք էք սպասում
դուք՛.*
Անկախութեան
յայտարարութիւնէս
յետոյ,
երկրորդ
քայլը կը լինի՝ րանակցութիւննե
ր
քՒիւբքիայի
հետ
դաշնակցութիւն
կնքելու մասին, եւ դուք հարկադրլած
կը լի՚սէք քայլ առ
քայլ անել այն , ինչ
որ
հրամայեն
ձեզ թիւրքերը
• ՚ •
Գոլք թիւրք
զօրքերի
օգնոլթեամր
կեր–
թաք նւաճելու Բագոլն
ե լ
երր թիւրք
զօրքերը անցնեն Անդրկովկասով
,
տեղի
կունենա
յ Անդրկովկասի
գրաւումը
թիլրք—գերմանական
միութեան
կողմից :
Եւ երբ թիւբք—գերմանական
զօրքերը գրաւեն ամ բողի Անդրկովկասը,
դոլցէ ,
ա
Բ
յդ ժամանակ կարող կը լինէք խօսել
յեղափոխութեան
յաղթանակի
մա­
սին» . . .
Տօնական
տրամադրութիւն
ունէին
միայն վրացի
ազգայնականները
,
բայց, մանաւանդ , թուրքերը։
(
հա
ս ո ւլ
—
Հէա
գէն ցնծում էր։ Ա՝ ուսալաթական
ֆրակցիան
իրեն գզում էր նոր—փեսայի
ղերում
։
Ջէ՞ որ իրականանում
էր
իրենց նւիրական
տենչը՝ մի քայլ դէպի կուսաստանի
քայքայումը,
մի քայլ
՚
էէաի «թուրք ազգերի դաչնակցոլթիւնը»՝
Գրիմից Վոլգա , Վոլգայից
թ՛ուր–
քեստան
ե լ
թ՚ոլրքեստանից՝
Անատոլիա
։
իսկական սգի մէչՀ էին հայերը։ Աիրտ չկար խօսելու։
Եւ ի՞նչ խօսել.
Բ
ո
լոր խօսքերն արդէն աս
լած
էին։ Նրանց ապրումները արտայայտեց՝
Տ՛
՝
Բաչ\սզնոլնին : Յոլզւած,
մազերը
ցրիւ՝ բարձրացաւ
ամբիոն ու կարդաց .
«
Պարոնայք,
Աէյմի անդամներ։
Գաչնակցութեան
ֆրակցիան՝
գիտակցելով
շատ պարզ այն մեծ պատաս խանատւոլթ
իւն ը , որ առնում է իր վրա
այս
պատմական վայրկեանին
,
միանում է ինքնուրոյն
Անդրկովկասեան
պետու­
թեան յայտարարութեան»
:
Եւ ուրիշ ոչինչ։
Եւ այս մի քանի խօսքերը անհամեմատ
աւելի տպա­
ւորիչ էին, քան միւս պատգամալորների
երկարապատում
հռետորական
մար­
զանքները :
Վիճարանոլթիւնից
յետոյ
Աէյմը
ընդունեց
Օնիաչվիլիի
առաջարկած
հետեւեալ բանաձեւը. «Անդրկովկասեան
Աէյմը որոչեց՝
յայտարարել
Անգըր–
կասը ռամկավար
դաշնակցային
հանրապետութիւն»։
Ապա
Ջխենկելին
,
հաշտարար պատւիրակոլթեան
կողմից,
զեկուցեց
Տրապիզոնի բանա կց ութ իւննե րի վերջին
շրիանի իրադա րձութիւննե րը :
Այդ
զեկուցման
մէչ առանձնապէս
հետաքրքրական
էր մի կէտ,
որ շատ
բնորոշ
էր
1
առհասարակ,
բոլոր վրացի գործիչների
համար։
խօսելով
պատերազ­
մական անյաչողոլթիլնների
մասին՝ նա նկատեց , որ «Անդրկովկասեան
պե–
105
Fonds A.R.A.M