մամթերք , պարենաւորում
,
Հագուստ եւ ուրիշ Հարստոլթիլններ : Բաղս/–
քում մնացած– հարիւրից աւելի Հա յերր կոտորլեցին : իրենց Հերթին,
նահան–
քող Հայերն էլ էրզրոլմ՛ում ու ճան ապար Հին կոտորեցին պատաՀտծ
թիւր֊
քերին:
ճանապարհին
իրենց միացնելով
նաեւ /ցնուսի
կռլողների
մի մասն ու
գաղթականութիւնը՝
էրզրոլմի
ուժերը մարտ
2—
ին Հասան Աարըզամիչի ու­
ժերին ,
էրզրումի
անկումով վաաստօրէն ամ բողք
Ք՛իւ լ՛ք՛" Հ •••յաս տանը
նորից
անցաւ թիւրքերի
ձեռքը : ճիչտ է , Ալաշկերտ–1ցնուս–Վան
տարածութիւնը
գեռ գրաււած չէր, Ր
ա
յց նրա ճակատագիրն էլ որոշւած սլէտք էր Համարել;
թ՚իւրքաՀայկական
գաւառները
նորից գարձան աւերակ եւ անմարդաբնակ;
Պատերազմը
փոիյագրլոլմ էր ռուսաՀայկական
Հողերի վրա Հ Բնա–
քնքման սպառնալիքը կախւում էր եւ Հայութեան
երկրորգ Հատւածի
գլխին։
կռիւը ո՛չ միայն ըստ էութեան
,
ձեւականօրէն
էլ ստանում էր
Հայ—թիւր–
քական պատերաղմի
բնոյթ՛. ԱյսոլՀետեւ
բացառապէս
Հայ ժողովրդից էր
կա խլած պատերաղմի վախճանը՛. Անդրկովկասեան
իշխանութիւնը ո՛չ միայն
չէր նպաստում պատերաղմին
,
այլ ելիր վարանոտ ու Հակասական
քայլերով
ու
ներքին
Հ ակամարտոլթիւններով
աւելի եւս թուլացնում էր ճակատի
պաշտպանութեան
գործը։
քՒիֆլիսում
տիրող բարքերն ու միքցեղային բա­
խումները, մանաւանդ, սաստիկ ազդում էին բանակի կաղմութեան
ու
տրա­
մադրութեան վրա : Հայերը՝
Թիֆլիսոլմ
ու
դաւառնեբում
պաՀանքում էին
յայտարարել
նոր ղօրակոչ,
մինչ Անդրկ. կոմիսարիատը,
մաՀմետական ան­
դամների ճնշման տակ եւ վրացիների
յեղյեղուկ
գի բքի պատճառով,
ձգձգում
էր։ Բանը հասալ այնտեղ, որ Հայկական
շրքանների մի քանի աղգային
խոր–
Հոլրգներ ստիպլած
եղան յայտարարել
տեղական ղօբաՀալաք, որաՀա—
գին իրարանցում ու գժգոՀութիւն
առաք բերեց
ք)՝իֆլիսում : Եւ
միայն
Հայերի ստիպումով, անվերք ու քղայնացնող
յետաձղումներից
եւ
երկու
ա–
միս ղինւորական
յանձնախմբում
պաՀելուց
յետոյ, շատ
ուշ,
մարտ
24—
ին
Սէյմը ընդունեց
ղօրաՀալաքի
օրինագիծը , որով ղինւորական
նախարարու­
թեան իրաւունք էր տրւում
զէնքի տակ առնել, առաքին
Հերթին,
մինչեւ
28
տարեկան զինապարտները
,
իսկ յետոյ, ի Հարկին, նաեւ
մինչեւ
32
տարե­
կանները :
Մարտի
2—
ին Հայկական
կորպուսի Հրամանատար
զօր՛
\
աղարբէգեա–
նը նշանակւեց ճակատի Հրամանատար՝
Օլթիից
մինչեւ Մակոլ ընկած տա­
րածութեան վրա : Օլթի-Բաթում
գիծը պէտք է պաշտպանէին
վրացիները :
Հ
ա
յ եւ վրացական ճակատների
Հրամանատարութիւնը
կենտրոնացւեց
զօր–
Լեբեգինսկիի
ձեռքը,;
Զ°ր ՚ Նազարրէգեանի
տրամադրութեան
տակ կար, միքին Հաշւով,
36
գումարտակ
զօրք, թերի կազմերով - մօտ
15,000
զինւո ր , որով պէտք է
Գրալլէր
աւելի քան
250
կիլոմետր երկարս ւթիւն
ունեցող սաղմաճա կաա եւ
պաՀպանէր թիկունքը ,
Հայկական ճակատի դէմ, Հ ամ աձա յն Հ ե ա ւսէս ո ւ ղա կ ան տև ղե կութ իւն–
ն
երի , գործում
էին
հետեւեալ
թիւրքական
ուժերը. 5րգ , ււրգ եւ
36/"
շ–
՛
էի–
93
Fonds A.R.A.M