Համար «եղբայրական
թ՝իւրքիայի–»
շահերը
աւելի թանգ են, քան իրենց
հարեւան
Հայերի
ազգային
բաղձանքները։
ՅաՀորղ
նիստում
,
փետր . 10-ին,
Աէյմը
ար գէն
գո րձ֊նա զանօրէն
զբաղւեց հաշտութեան
խնդրով։
Յանձնախմբի
զեկուցաբեր
X, .
(
համիշվիլին
մանրամասն
սլա բզեց այն
սկզբունքները,
որոնք սլէտք է Հիմք
կազմէին
թիւ-րքերի Հետ կնքլելիք
դաշնագրի : Այղ սկզբունքներն
են–
Հաշտութիւնը
սլէտք է լինի վերջնական
,
դաշնադիր
կողմերի
միջել սլէտք է սլաՀլեն
1914
թւի
սահմանները,
Արեւելեան
Անատոլիայի
ժողովուրդներէն
Հայերին
,
ասորիներին
,
լազերին
սլէտք է ար լի ինքնավա բութիւն
քՒիւրքիայի վե–
Հասլետոլթեան
ներքոյ։
Հայկական
Հարցի մասին
քեամիշվիլի ասաց՛ «Ա–
ատէին Հարցը, որ կը կանգնի մեր սլատւիբակոլթեան
առէեւ եւ այժմ կանգ­
նած է Անգրկ. Աէյմի աուէել, քԻիլրքաՀա յաս տան
ի բարեկարգութեան
Հարցն
է ։ Ջպէտք է այստեղ երկար
խօսենք, թէ այղ ժողովուրդը
ինքնորս շման
ի՞նչ իրաւունքներ
ունի։ Ես կարծում եմ, որ այդ իրաւունքները
ամ բա–
պբնգլած
են Հայ
ժողովրդի
մղած դարաւոր
պայքարով
այն
ճնշումների
դէմ , որոնց այդ ժողովուրդը
ենթաբկլած էր թիւրքական
կայսրութեան
սահմաններում
,
ել մենք պէտք է յայտարարենք,
որ
թիւրքաՀայկական
Հարցը մի Հարց է, որի լուծումով
շաՀագրգուած
է ո՛չ միայն
թիւրքական
կայսրութիւնը,
այլ եւ անպայման ոչ պակաս չափով նաեւ
անդբկովկասեաե
ժողովուրդները։
Զեզ յայտնի է, որՀայ ժողովրդի
ամէն մի շարժում
քՒիւբ–
քիայում
լիովին արձագանք էր ստանում եւ արտասահմանում
,
եւ այստեղ
,
Անդրկովկասում
:
Եւ
ա
յ ղ * քաղաքացի պատգամաւորնե՛ր
Աէյմի,
միանգա­
մայն բնական
է ։ Արիւնակից
եղբայրներ՝
այստեղ
ղտնւողները
չէին
կարող
այս կամ այն ձեւով չարտայայտւել
ք&իւբքիայի
սաՀմաններում
ապրող ի–
րենց ցեղակիցների
վիճակի
մասին։ Այդ գեռ. քիչ է՛
ա
յԳ ^*
ա
Րցէ ամէն մի
խճողում
քՒիլրքիայոլմ
միշտ աո աէ է բերել
միջցեղային
յարաբերութիւն–
ների բա րգա ց ո ւմ ա յստեգ , Անդրկովկասում
:
Արժէ
յիշել ա յգ
տեսակէտից
մի փաստ՛
1895
թ^ի ապստամբութիւնը
,
ո բ բ այստեղ
այս կամ այն
ձեւով
արձագանգ գտաւ։
Մեկնելով
այս դրոլթիլնից
,
բոլորովին
բնական է, որ
ի պաշտպանութիւն
թիւրքա—Հա յկական
իրաւունքներ
ի դուրս է եկել ո՛ չ թէ
բռնապետական
(
եուսաստանը,
ո՛չ այն երկիրը,
որը ինքն էլ ոչ պակաս չա­
փով
ճնչում էր Հպատակ
ժողովուրդնեբին
,
այլ աՀա դուրս է գալիս ռամ­
կավար մի երկիր եւ ռամկավար
երկրի ներկայացուցիչը՝
Անդրկովկասեան
Աէյմը։
թ՛իւրքական
կայսրութեան
չաՀերը
թելադրում ենլուծել մէկ ան­
գամ
ընգմիչտ այգ բարդ ու ցաւոտ
Հարցը։ Եւ մենք կարծում
ենք, որ @՝իւր–
քիայում էլ կան Հասուն պետական
գործիչներ
մենք կոլզէինք
,
խիստ
կուզէ ինք Հաւատալ, որ կան
որոնք իրենց Հէնց միջոցներ
ձեռք կառնեն,
որ մէկ անգամ ընդմիշտ
լուծւի
Հայ ազգարնակոլթեան
ել
թիւրքական
կայսրութեան
միջել մշտական
կո լա խնձոր եղող այղ Հարցը։ Եւ մենք կար­
ծում
ենք, Համաձայն
Դաշնակցութեան
յայտարարութեան
,
որ եթէ այղ
Հարցը լուծւի,
բախումները մէկ անդամ ընդմիշտ կըսպառւեն եւ կը վեր­
ջանան» :
Եւ Աէյմի ֆրակցիաների
ներկայացուցիչների
արտայայտւելոլց
յետոյ,
78
Fonds A.R.A.M