ԳԼՈՒԽ Ը.
ՏՐԱՊԻԶՈ՚եԻ ԽՈՐՀՐԴԱԺՈՂՈՎԸ
Տարակարծոլթեանց
եւ պայքարի
միւս
լուրէ
ազբիւրը
պատերազմի
եւ խաղաղութեան
Հարցն էր, որը, ինչպէս
արգէն
բազմիցս
նկատեցինք,
անդրկովկասեան
մոզովուրդներին
բամանել
էր տարբեր
,
յաճախ
,
միմեանց
թշնամի
Հատւահ-ների
:
Այս Հարցում
կովկասեան
մողովոլրդների
տեսակէ­
տը բաւական
տարբեր էր իրարից,
վրացիք
եւ,
մանաւանդ
,
Հայերը
ձգտում
էին «պատ
լա լոր
Հաշտութեան»։
«
Այնպիսի
Հաշտութեան
,
որպիսին
ստորա­
գրեցին
բոլշելիկները,
մենք
չե՛նք ստորագրի,
աւելի լալ է պատւով
մեռ­
նել դիրքերում
,
քան թէ խայտառակւել
եւ սերունդների
անէծքին
մատնւել»
,
Ն ՛
Ժորգանիա
յի
այս յայտարարուիքիւնը
ընղունւեց
բուռն ծափերով
Աէյ­
մի
կողմից,
փետրւ.
1.5
—
ի
նիստում:
Նոյնքան եւ
աւելի
վճռական
էին Հայերը։
Աէյմի
նոյն
նիստում
8–
•
Բաչաղնունին
Հ. 8 ՚ Դաշնակցութեան
ֆրակցիայի
անունից
յայտարարեց
.
«
Դաշնակցութիւնը
Հերթից
դուրս
դնում է պատերազմը
վերջացնելու
եւ
էիուսաստանի
յեղափոխական
դեմոկրատիայի
ազդարարած
սկզբունքներով
Հաշտութիւն
կնքելու
Հարցը
Հաշտութիւն
առանց բոևա գրաւումի եւ ռազ­
մատուգանքի՝
յ-ողովուրղների
ինքնորոշման
Հիմունքով։
Մեր
ճակատում
այս
սկզբունքը
պէտք է յանգի
քՒիլրքաՀայաստանի
ինքնավարութեան
ըս–
աեզծման» : Այսպիսով
,
Հայկական
տեսակէտը
անՀամեմատ
աւելի
որոշ էր,
քան
վրացիների
անբովանդակ
«
պա ա
լա լոր
Հաշտութիւն»
խօսքը :
Աւելի կտրու
կ
էր ազրբէչ\անցիների
բանաձեւը,
նրանք պահ ան ի ւմ էին
անմիչապէս
վերչ\ տալ պատերազմին
,
բաւականանալ
1914
թվ՛
սահմաննե­
րով
ել
չխառնւել
թ-իւրքիայի
ներքին
գործերին.
թրքաՀայկական
խնդիրը,
նրանց Համար,
թիլրքիայի
ներքին
գործ էր։
ԱզրբէԼանցիների
կողմից
յայտարարութիւն
անող
Աղայելը
դեռ վա­
րանոտ ու չափազանց
զգոյ չ արտայայտութիւներով
էր ձեւակերպում
այս
աեսակէաշ,
«
քցի
ստ
կերպով
անցկացնել
Հարեւան
պետո լթիւննե
ր ի
ներքին
գործերին
չմիջամտելու
սկզբունքը»
:
Բայց
ՀետզՀետէ
լեզուները
բացւեցին,
ե ւ
ԱղԲբէԼանի
գործիչներն
այլեւս
պէտք
չէին
զդում
ծածկելու,
որ
իրենց
77
Fonds A.R.A.M