պա ալի բա 1լո լթիւննԼր
ո ։ %ոյն Նիստում
որոշւեց
,
որ Հաշտարար
պատւի րա–՛
կութեան
կազմն ու Հրահանգները
կը մ էակէ
Աէյմը
,
որ պիտի
բացւէբ մի
քանի
օրիս յետ ո յ ; ֆետր
լ
.
3
—
ին Հեռագբւեց
ՎեՀիր փաշա
յին
Համ աձա
յնու–
թեան
մասին
,
ի
ս
կ փետրւ*
\0–
ին
ստացւեց
Պ ո լս ի պատասխանը,
որով
Հաշ­
տութեան
բանա կց ո ւթի ւննե ր ի վայր
նշանակւում
էր Տրապիղոնը
։
Այս
րոլոր
ի բադա
րձո
ւթի ւննե ր ի ընթացքին
թ ի ՚ ֊ ր ք Հրամ
անատարու–
թիւնը
Հանգիստ
նստած
չէր , այլ գտնւում
էր տենգոա
դո
բծունէոլթեան
մ է ^ ։ Հակառակ
զինա գա գա ր ի պայմանների,
կատարւում
էին
թիւրքական
ղօրամասերի
տեղափոխութիւններ
ու լրացումներ • արեւմաեան
ճակատնե­
րի
0
շտապով
թարմ
զօրամասեր
էին րերւում : \\*աւլմաճակատի
ամըող^
տա­
րածութեան
վրա , մերձաւոր
թիկունքում
,
նկատւում
էին շտապ
պատրաս–
աութիլններ
պատերազմական
նոր գոբծողութիւննեբէ
Համար
%
Պարզ էր՝
ւ
^Ի
^ՐՔ
ռ
ՐԷ\
մտած՜ում էին օգտւել
նպաստաւոր
գր
ոէ
֊
թէ
լ
նից
ճ
իրականացնե­
լու
Համար գեռ պատերազմի
ս/լղրին նախագծւած
հ՜րագիրները*
կովկասի
գռները
ինքնարերարար
րացւում
Էին նրանց
առֆեւ
։
Այս
հ՜րագիրները
կովկասի
ազգարնակոլթեան
որոշ մասի
կողմից
Էլ
գիտւում
Էի
ս
խանգավառութեամր
*
կովկասեան
մաՀմեաականութիւնը
պատրաստ էր գրկաբաց
ընգունելու
թիւրքական
բանակը։
Հին ռեժիմի
օրե­
րի սսպւած ու լուռ
թիւբքասիրութիւնը
ա յմմ ստանում* էր Հ բա պա բ ա կա
յին
արտայայտութիւն
,
եւ կովկասեան
մաՀմետականների
ու թիւբքերի
եթէ
ոչ պաշտօնական
գործակցութիւնը,
գէթ փոխադարձ
Համակրանքը
այլ եւս
անՀեբքելի
փաստ էր ամենքի
Համար
։
Այգ փաստն
երեւան էր գալիս ո՛չ
միայն
յեղափոխական
ու կառավարական
Հիմնաբկութիւնների
մէէ^,
մոզով–
ներում ու մամուլում
,
ա յլ եւ ՀՐԼ
ա
փեէէ
գործերով,
որոնց
Լ
ա
րքի
ս
յ
առածին
տեղը
բռնում
էին, անկասկած
,
այն
լայն
մ աՀմ ետ ական
շարժումները
,
ո–
լանք յեղափոխութեան
յ
ա
է\
ո
րգ
օրն իսկ *^այբ
տւին գրաււած
վ
ա
յր
ռ
րի
ռւ
–
Անդրկովկասի
զանազան
կողմերում
եւ յարաճուն
զարգանալով՝
անիշխա­
նութեան
ու քաօսի
մտանեցին
ամ բայք
^ՐՕ*ՐԸ.
։
ԱյԳ չ
ա
բ ^ ՜
ո
՚ ֊
մ ն ե բ ը
ներ–
շնչւած
էին թի^ԸՔ
ռ
ըէ
Կ
.
ո
ղմից^ առաԼ
էին բեբլում
ու ՀբաՀբլում
թի*֊ԸՔ
գործակալների
միջոցով
եւ նպատակ
ունէին
գժւարութիւններ
Հանել
ռու­
սական, իսկ յետոյ՝
Հայկական
ղօբքերի
առֆեւ ;
Ս աՀմետ ական
խռովութիւննեբը
,
ալազա կա
յին
յարձակումները
զին­
ւոբական
գնացքների
Հ
պաբենակիր
խմբերի,
խաղաղ
Հայ
ազգարնակոլթեան
եւ իրենց
ծննդավայրը
վերադարձող
գաղթականների
վյր
ա
՝
սկսւեցին
յեղա­
փոխութիւն
ից անմիրապէս
յետոյ եւ սաստկացան
,
մանաւանդ
,
մայիս ամ­
սին % <մ՝նչ որ մի մութ
ձեռք,
գրում էր ՀՀորիզոն^—ը
մայիս
1
ֆ
–
ին, պատե­
րազմի ոլ խռովութեան
սերմեր է փորձում
ցանել
Հայ եւ թուրք
ժողո–
վուրդների
մէ^*>* երբ °ԳԷՀ յագեցած
է գազերով,
Հարկաւոր է ծայր
աստի­
ճան
զգոյշ էի
Ա
եէ
ռլ
–
կ
ա
յ°^
է^Ղ^՜Լ
ա
յ
ս
ա
^ ՚ Լ » ք^Է էէ պայթումը
անխուսափելի
կլՀ
դառնա
;
<ձՄ
ո
*–
թ
ձեռքին՝^
,
այսինքն
^իւրքիային
ձեռնտու
էր
խռովութիւնը։
&
ւ
աՀա նրա գործակալների
դրդումով,
այստեղ ու այնտեղ,
սկսում են ա–
64
Fonds A.R.A.M