գագարը խախտել, պարտաւհրւում էր միւս կողմին իմաց տալ
14
օր առաչ^:
իսկ եթէ գի հա գա գար
կնքւէր նաեւ կենտրոնական
սլետութիւնների եւ Ռու­
սաստանի միչԴւ, նրա րոլոր պայմանները պէտք է լինէին պարտագիր կով­
կասեան ճակատի համար եւս; Եւ որովհետեւ գեկտ • 5—ին լուր էր ստացւել,
որ նախորդ օրը ղինագագար էր կնքւել ել Ռուսաստանի ու կենտրոնական
պետոլթիւններէ
միԼեւ, պատերազմական
գործողոլթիւնները
զանգ
առին
ո չ միայն կովկասեան
,
այլ եւ ամրողչՀ պարսկական գծի ու Աեւ Նովի
վրա։
Հաստաաւեցին
5
իւառն
մարմիններ՝
հսկելու համար զինագագարի
պայման­
ների գործադրութեան
վրա։ Անդրկ. կոմիսարիատը իր քայլի
մասին
անմի–
չ\սպէս տեղեկացրեց եւ Ա՝իշՀագետքի անգլիական
հրամանատարութեան ու
թ՚իֆլիսի
դաշնակից
ներկայացուցիչներին
:
Զինադադարի
կնքման
պահոլն
,
ռուս—թիւրքական
ռազմաճակատը
տարածւում էր աւելի քան
500
կիլոմետր
երկարութեամբ
Աեւ—ծով
•
իեալքիթ
Երզնկա
/
Անուս ՛Լան ուղղութեամբ։
հետագային,
Ալիլսընի
իրաւարարութեամբ
եւ Աեւրի դաշնագրով
հայերին
յանձնւելիք
ամբողչ՝
Հայաստանը
գտնւոլմ էր ռուս բանակի գրաւման
շրջանում
:
Զինադադարի
կնքումից
յետոյ,
1918
թ՛ յունւ. 1-ին, կովկասեան
բանակի հրամանատար
զօր՛
Օղիշելիձէն
Վեհիբ փաշայից ստացաւ մինոր
նամակ, որով, յանուն թիւրքական
բանակի սպարապետ
էնվեր
փաշայի
,
հարցլում էր , թէ ի՞նչ միջոցով
կարելի է վերականգնել
յա բա բե ր ո
ւթիւննե–
րը կովկասի կառավարութեան
հետ ուհաշտութիւն
կնքել երկու
երկիրների
միչԴւ։
Յունւ. 15-ին Վեհիբ փաշան հաղորդեց
,
որ կենտրոնական
պետոլ–
թիւնների Բրեստ-Լիտովսկ
հալաքւած պատգամաւորները
պատրաստ են
ճանաչելու Անդրկովկասի
անկախութիւնը, եւ որ վերջինս,
ամենայն վստա­
հութեամբ,
կարող է ուղարկել իր
ներկայացուցիչները։
Անդրկ. կոմիսարիատը
,
յեղափոխական
կենտրոնի ել ազգային
խոր­
հուրդն եր ի ներկայացուցիչների
հետ միասին,
քննելով
Վեհիբ փաշայի ա -
ռա^արկը՝ պատասխանեց
,
թէ ինքը պէտք
ունի խորհրդակցելու
Ռուսաս­
տանի ուրիշ ինքնավար
շրջանների հետ եւս եւ
3
Լ
ա
Ր
ա
թիս
Կէ\ յ
ա
յ
տ
ս
է
Իր
վերջնական
որոշումը։
Միաժամանակ
կոմիսարիատը
թիւըքերի
առաջար­
կութեան
մասին իմացրեց
խորհրդային
իշխանութիւնը
չճանաչող
(\
լկրա–
յինայի ել Հա րաւ—Արեւելեան
Դաշնակցութեան
կառավարութիւններին՝
հրաւիրելով
նրանց խորհրդաժողովի
,
փետրլ. 1—ին,
քՒիֆլիսոլմ : Սակայն,
Ուկրայնական
կենտրոնական
Ռագայից պատասխան
չստացւեց
,
իսկ Հարաւ
Արեւելեան
Դաշնակցութեան
կառավարութիւնը
թէեւ
խորհրդաժողովի
մտքին վերաբերւեց
համակրանքով,
բայց ներկայացուցիչ
չուղարկեց
,
ո–
Ր
ռ
Վ Անդրկովկասը ստիպւած էր մենակ վճռել
պատերազմի եւ խաղաղու­
թեան հարցը, Եւ փետրլ. 1—ի նիստում
,
Անդրկ. կոմիսարիատը,
համախոր­
հուրդ յեղափոխական
կենտրոնի
,
ազգային
խորհուրգների եւբանակի հրա­
մանատարութեան
հետ, որոշեց տեղեկացնել
Վեհիբ փաշային, թէ
ինքը
պատրաստ է սկսելու հաշտութեան
բանա կց ութի լեները ել խնդրում է հա­
ղորդել տեղն ու վայրը, ուր կարող են հանդիպել
իրար երկու
կողմերի
63
Fonds A.R.A.M