|ւ Տ. Ե կ ա տ ա ր ի ն ա դ շ խ ո յ ն Ո տ ւ ս տ ա ց » ևն. (1781) և Պ ա տ Ա ւ ս գ ր ո ւ թ ի ս ն
«
վ ա ր ո ւ ց ն Ա
չ ո ր ծ ա յ
՚
Ն ա տ բ շ ա հ բ ա դ ւ ս ւ ո ր ի ն Պ ա ր սից » 200 հ ա տ , հ ե ղ ի ն ւ ս կ ^ Մ ա ւ դ ւ Հ ա ն ս ո ն , անցլ.ե
րւսբդմ.
Ալքդեցի
Պ օ ղ ո ս 11'իրդայեսմւ
(1783)։
—
Այս
ս ա լ ա ր ա ն ի ն
բ ո լ ո ր ա ­
գ ր ե ր ը վւսյելուչ " և ա կ ն ա հ ա ճ ո յ
յ օ ր ի ն ո ւ ա ծ ք ււր
ո ւ ն ի ն ,
ո ւ ղ ղ ո ր դ , ն ս տ ո ւ կ
ձ ե ւ ե ր ո վ ,
ի ն չ պ ե ս
կ ՚ ե ր ե ւ ի
ն ե ր կ ա յ
պ ա տ կ ե ր ե ն ո ր ա ռ ա ջ ի ն 1,օւ՛ւ է; « Յ ո ր դ ո ր ա կ » ի Յ ի շ ա տ ա կ ա ­
ր ա ն ի ն : ՛Նոյն դ ի ր ք ե ն կ ր ս ւ ե դ ե կ վ ս ն ւ ւ մ ւ ք ր ե ՄԱ81-Ա11 ք ա ­
ղ ա ք ի
հ ո մ ա ն ի շ ե ԶԻն Ա Փ 1 1 Թ Ն Ա Մ : - Շ ա հ ա մ ի ր ե ա ն չ ե
՛
ո ւ ղ տ ծ ս ւ ս հ մ ա ն ա վ ս ս կ ո ւ ա ծ
մ ն ա լ Մ ա մ ո ւ լ ի ղ ր ա ղ ս ւ մ ո վ .
|ւր
ա ղ ց ի ն բ ա ր օ ր ո ւ թ ե ա ն
ի ւ ա ն ղ ո վ ՛
ււիշտ
կլւ ր ղ ր ա կ ց ե ր
կ ա ր ո ղ ի է լ ւ ա ն ե ր ո ւ , ՚ Լ ա ր ա պ ա ղ ի Մ ե լ ի ք ն ե ր ո ւ ն ո ւ ն ո յ ն ի ս կ
,
Լ ր ա ց վ ե ր ջ ի ն ր ւսց ա լ որ՝ Հ ե ր ա կ լ ի հ ե տ ո ր ո ւ ն
ր ա ն կ ւ ս ր –
մ ե ք ք ա ր մ ը ն ո ւ ի ր ա ծ ըլլալուն՝ 1789 ի ն վ ս վ ս ա ղ ա ր ձ ը ն ­
՛
ղու ն ե ց « ՚1 .րաց
ի շ խ ա ն ո ի տ ի տ ո ւ ա ր , յ ա ջ ո ր դ տ ա ր ի ն ալ*
՛
ա մ բ ո ղ ջ Լ օ ռ ի գ ա ւ ա ռ ը , յ ա տ ո ւ կ հ ր ո վ ա ր տ ա կ ո վ : Շ ա մ ի ր –
ե ա ն
ոչ մ ի ն կ ր ց ա ւ վ ա յ ե լ ե լ և ո չ մ ի ւ ս ը .
1798
ի ն մ ե ռ ա ւ
Հ ն դ կ ա ս տ ա ն , և ռ ո ւ ս ա ի ր ա ւ դ ե ա ո ւ մ ե ն վերջ՝ երբ մ ա ռ ա ն –
դ ո ր դ մ ը չ ե լ ա ւ
մ ե ջ տ ե ղ , կ ա ռ ա վ ա ր ո ւ թ ի ւ ն ը
ա ր ք ո ւ ն ի
կ ա լ ա ա ծ ն կ ա տ ե ց ա յ դ ՛ ա ղ ը : — 1»բ յաջորւլ ն ե ր ե ն ո ՛ չ մ ի ն
բ ա ր ե պ տ ո ւ ղ ե ղ ա ւ . ա մ ե ն ք ն ա լ հ ա ր ս տ ո ւ թ ի ւ ն ը ւ ի ճ ա ց ո ւ ց ի ն
շ ո ւ տ ո վ 1ւ հ ա ս ա ն ա ղ ց ա ւ ո ր վ ի ճ ա կ ի մ ը :
1.1
-
ա
ԱՍՆ
ՅԼ՝.ԶՆՈԻՈԻթ՝ԵԱ՚ե
Ան՛
֊՛*՛ 1՚–
֊"1՝*"՛"՝
Տ–1՚կէ.Լս
Ղ
դ Հ ^ Լ է ե ա ց
^ւ
՜
ՆչՏ
յետնորդ և
ՀԱ
.*
ււ
–.–.
յէ.
Հ յ ՚ ւ ի >• «**–Ա–.Լ.
Հ
ա յ
ո – յ մեծ-ւ-ս,
յ~յ
.
ո
Լ, լլս.յս կսպՈււյաԼեյ . –լ|. դՀսյր^դրող և ր՚լ
ւ#.ս|էսգ|»,լ ւոես>րօ>կլ>ս .,քս>աս
Տ
Լ\
զոր
;
չ
գՀնք ն յր–
Հրճէ ււ>ւոա|>
՚
Աէքա
ըՆդ
թս՚-Ն^քռ՜Ն
չարադյ-ո-լ—սւ
կ
"՚
քպ
.
X
դ ր ե – Լ
ա )
ս.յ՚Ն»ւ–
4
ի֊ – յ լ ը""՝
(
ւլրո. 1էԼ %«լ.սյս–
ս.ու քՅԷա՞Ն՛ ս|(սՀԼլուԼ դւաւ|*ե ..,֊
ա
|՚ւ՚ե՛ դոր ու՛նի յս.ր
Դ
յ ^ ի . ոոև
^«.րկեաւ, հո.»1,
յե*,,.յ
յւասւ|
1
Ա
ւս<ե
–
քՐ
-
ԿՒ֊
և
էւ՚^.1
՝
Ի
շ«,րա
Ղ1
ա^
Նս՚Ւ""
Հս.
Ր
ս Լ
ք Ր
ե
.
|՜Նո
)
Ա
.
յ՝Լ
յթաՀգ
Ո ո թ - փ Լ ս . , փո^ք-ս՝ Ա «Ո.–
կԼ.,., »™
ա
թ ո .
Ր
« .
յ Լ է ե ^ ՚ ն ^
–
^ ք ւ ^ ւ ,
է Զ
–.
կ.|=
V.,.
Ջ"–
լ–յե,յի՛ «ոդր
Օ-Կ^Ւ
՝
–
ւ՚դ
>"յ
Ս"՛
ւ^«*»՚~
՛
Գ՛
որդ..., դ
^ով
-
էխ
^Ւ՛
–.
լ
1
դ
."
յ
Հ>–
ՀՀ
փ՛ որդւ-յ Ա>..
Ր
^ճ«^ի.^ահյր,.է..ք1.
9
Կ^Է֊յԼլ-յ. Դ
յ
*
Լ*Լ
Ն՛»
խ ի ջ և ս հ Հ
յաշքսաՀՀՀս
Վ^..
ս(Ոլքս
.
կ
ս
.՝
ւ
,
Ւ
Հ«,
յու|
մ է –
ծ-^Ս
1
Զ " ք
՜
0
–*՝
1,
Շ"
ճ
".֊"
ք««՛ փ՛՛րէ–֊՛ւ
յաՀիոքՈԱ
Ո>«.ր
Աիէ) . ՛և քՆսյկեսՈ| I
"
Ւ
յ
՚
է* գե~դԱ*Հէ111֊.<քձՆ՛ ՛Նոր
0»
Լ–
յս.՝Լէ ՛ ք , • Տ Տ և >. 197
Րդ՚9™^ս..(».
Ր
յւ ի .՚,ոյկ՚Նի
*
աՏ<մ1*»\աՀ ,
|/|*
ք*ա~է*հէէա*
սս
.
ս
^.կ
ս
..
1
ս
.՝
ւ խ> ,,.,.՝ .
ի,ք.
սլՈ
յօ
(
4
«,-
լյո, կ շփ՚ւթւ՚է. Ա
խո ..վո. թ է օհ.
յս.շի,,սք
\
դ\
<1
)
ս.|օ.իււ
ւսյէ*ւ
«
ւսս
ո.
ո..,,. Ո..Ո,
յ է. ՛Ւ
,
ւ9օ–թրդլ
թա^սւյ.»,^. ւ֊...|"՝ ե դ«րյն (քևյ
որոկ.
երկն*՛՛ "կ""՛՝– է
օր
յւ^՚Ն դլ«ր օ. յ՝*.յ «.՚նս-լ, և վ ա ր ո ւ ա ծ ~ > ք ք՚Լս-կիէ^՚Ն ք
^ ^ ^ ^ ^
լՈ-Տլւ
Տա|ււսւ1
)
ւրհւււ1ւ
|ւ տււլա»
։1
Ո|"1.|1|՛ II.կին
3
|>«|1ւտէ1ւէ
|ւււո
|||111.
ւ|ա քւ՚յյ ու սւ «> |
285.
|^ա|ւու.(3*խ.ն
4 ՛ ՝ ՛ ) ՛ »
^
«
յ ^ Ա Խ ս ո ն ե ա ն
ձ ն ա ծ
I.
օ ի ր ա ւ յ 1750
ի ն ։
Կ ա ն ո ւ ի ւ Լ ն կ ի ն ն ու
զ ա ւ կ ր ն ե ր ր
կ ո ր ս ն ց ո լ ն ե լ ո վ ՝ 7 ա ա ր ի ա ն ա ս ր ա ւ ւ ա կ ա ն կ ե ա ն ք ւքլւ վա–
ք ա ծ ե , ա ե վ ր ի շ ն ե ր ա (՚ւ1.ա լ ք ս ւ ե ր մ ա ն ա լ ո վ և պ ա ր ս կ ե ր ե ն ը զ ռ ր ա ց ս լ ն ե ր ւ վ : Յետոյ հ ր ա ժ ա ր ա ծ ե
ա յ դ կ ե ն ց ա դ ե ն և Յյ տ ա ր ե կ ա ն ի ն ՛ Մ ա տ ր ա ս ք ա դ ւ ս ք ի ս ա մ ի ն ք ա հ ւ ս ն ա յ ո ւ ր ե ա ն կ ո չ ո ւ ա ծ : Հ ո ն ե
որ կլւ ձ ա խ ս ե ու կ ՚ ա շ խ ա տ ի մ ե ն մ ի ա յ ն ա կ ՛ պ ա տ ր ա ս տ ե լ ո ւ հ ա մ ա ր Տայ ասա.եր զ ո ր ս
«
ո ր դ ի
վ շ տ ա ց » յ ո ր շ ռ ր յ ա ծ ե ի ն ք , ա կ ն ա ր կ ա ր ե ա մ ր ա յ ն տ ո ւ ա յ ս ւ ա ն ք ի ն
ո ր ա ն ե ն ր ա ր կ ո ւ ւ ս ծ ե՝ զ ա յ ն ս
յ օ ր ի ն ա ծ ա տ ե ն :
1
՝
ր զ ո ր ծ ա տ ո լ ն ե ն յոյս լ ւ ն ծ ա յ ո ւ ա ծ են .
»3
֊
կ
ա ւսւրւււ1ւււ ւ ր
ի
ւ (Տ
Ս
*
սւ<–|ււււԱեւսյ
կս
.
ս|>1ւ
(1789),
«11
ա8ւ1՚»ւ
|»իւԱ կ ա յ ս ե ր ն Փ ո ն ձ ի ա ն ո ս ի (1790),
Տւււդւսո..»
ւ|ւ..1՚.–|ւ1|
(11
իմհոն
կ ա ր ա լ. ) ,
15
դբ ձայւււս«ւււ1ւեււււյյ
(
Ս օ զ ի ն ե ա ն ց Թ ա ւ լ ե ո ս ք հ ն յ . )
1791 ,
0)
ււււււ*ւ ա ՚ դ ի .
Օ ր ի –
(
ււււ1լ
1
ւ.ււ1ււ
|իսւսււււ* ծւււ
II
ււ
ւ
ց ւ1
ւս1ւ
ց
(
ե ր կ ի ց ս ) 1792 ,
*
|»)ււ*ւ՜՛
4
|
| ւ ւ ո | ւ | ւ ւ ւ – | ւ
ո ր կ ո չ ի ն ե ր ւ ս ծ ս ւ ր ի ւ ն
( 1 7 9 3 ) ,
՛
է
՛
իւ
՛
ք
ս ա հ ս ՞ ա Ա ա յ յ ՚ < ւ ա |>|ւ
(1797),
1
^սւո.զիւ՚1՜
ւ ի ւ լ ք ր ի կ
((1803),
Տ հ » ո ս կ ա ւ լ օ –
րի<յ
(1801),
^ ե լ ի ս ա ւ
-
ի ո ւ ւ
(
ս ե զ ի ն ա կ
Մ ա ր մ օ ն ր ե լ ,
րրցմ. Պ ե ա ր ո ս Վրդ–
(
՚1
ոլո
,
ոլնսուզեան
Կւսրնեցի՝ Ր ՚ ր օ ր ա կ տ ն ա ի ւ ս շ ա կ ե ր ա ն ե ր ե ն ) 1809։ — Ա ս ո ն ք
չ ե ի ն կրւ՚ւար ա ն շ ո ւ շ տ փւփւարիւ՚ւե(
Տ մ ա ւ ո ն ե ւ ս ն ի զ ո հ ո զ ո ւ ր ի լ ն ն ե ր ր : 1794 ի ն զ ա ո ա փ ա ր ր կ ՚ ո ւ ն ե ն ա յ հ ա յ ե ր ե ն
րեւ*յ> եւ*սււ.ւ
.
ւէ
*
ւսկելսւ
Ա տ պ ա ց ի ր ա զ դ ո վ մ ր կլւ պ ս ւ ր զ ե իր ծ ր ա դ | ւ ր ր Ս ՚ ա տ ր ա ս ի Հ ա յ ո ց ։
Ն ո յ ն տ ա ր ւ ո յ Հոկա.
16
ի ն
լոյս կ բ սւեսնե է1
»
զդ.սոս>
՛
ի Ա. ր ի ւ ր ո ր 1՚|շ ա ա ր ի կլւ շ ա ր ո ւ ն տ կ ո ւ ի , ւ ւ | ա բ ո ւ ն ա կ ե լ ո ւ | պ ա տ մ ւ ս –
կ ա ն
ե
ա զ գ ա դ բ ա կ ա ն կ ա ր ե ւ ո ր յ օ դ ո ւ ա ծ ն ե ՜ ր , լ ո ւ ր ե ր են. գբբ.
ե
աշխ. : մ ՛ ա մ ի ն զ ա ն զ ա կ ւ ս տ ա ն
ն ե ր ք ե ւ ն ա մ ա կ ա տ ո ւ փ մ ր հ ա ս տ ա տ ո ւ ա ծ եր , ո ւ ր կ բ ձւլուեին հ ա ս ն ա լ յ օ դ ո ւ ա ծ ն ե ր ը :
"(
յոյն ա–
ա ե ն ն ե ր ո ւ ն Հ ն դ կ ա ս տ ւ ս ն ց ի Ա ն զ լ ի ա ց ի ք ա լ ի ր ե ն ց ն ո ւ ն ե ի ն 0տ1(;է11էւ Օտ2է1է ր : Ա շ խ ա ր հ ք ի ն մ ե կ
ծ ա յ բ բ ք ա շ ո ւ ւ ս ծ ա յ ս լիոյ|>եո.ւսնդն ե ր ե ց ը ս կ ի զ ր
տ ո ւ ա ծ ե դ ա ւ
ւււ;ււէւ
|հ
<ւ
"
^ " " յ |ոււ»|»՜ււ« |»եա
(
ւ
1
ւ հսւ|ւսրերրի մ ը ի ս ք բ ս պ բ ո ւ բ ե ա ն ն ա ի ւ օ բ ի ն ա կ բ մ ե զ ը ն ծ ա յ ո զ ն ա հ ա պ ե տ ի ն մ ա ռ ո ւ ա ն 100ամեւսկր
12
ս ս ս բ ի ե ն կ ՚ ա ր ժ ե ՛ որ տ օ ն ե ն բ ո լ ո ր հ ա յ խ մ բ ա գ ի ր ն ե ր ու հ բ ա պ ա ր ա կ ա գ ի բ ն ե ր : — ի ր կ ե ա ն ք ը
ս կ ս ա ծ ե ա ն հ ա մ ո ք ս ի լ ս ա կ ա յ ն ա զ ջ կ ա ն ն ու լիեսին ա ն բ ա բ ո յ ո ւ ը ե ա ն ց հ ե տ ե ւ ա ն օ ք : Այս ա խ ո ւ ր
մ ի ջ ա դ ե ւ դ ե բ ը կ ՚ ա ա ւ ս յ ն ո ր դ ե ն զ ի ն ք օ ջ ա խ ի ն ք ա յ ք ա յ մ ա ն և ա կ ւ ս մ ա յ ւլեզծուլքներսւ ( ա զ գ ա պ ա տ –
կ ա ն
դ ա մ ա բ ն ե բ ո ւ խ ո ր ո ւ մ դ , մ ի ն չ ե ւ ի ր ո զ բ ա լ ի մ ա հ ը 1324 ի ն : — օ մ ւ ս ւ ո ն ե տ ն ի դ ր ո շ լ ք ա ծ
դ ի ր –
ք ե ր ե ն մ ե կ ք ա ն ի ն ե ր ո ւ ն վ ր ա յ կ ը կ ա ր դ ա ն ք , « ի ր ա զ ա ւ ո ր ո լ բ ե ա ն Օզոստավւաո. տ ե ս ա ն
Ր՛. Հ ե –
բ ա կ լ ա յ Ր-ագրաաւււնւոյ ո ր ի Թիփլիս» : Ա ս ի կ ա ա պ ա ց ո յ ց ւքըն ե ո ր ա մ ե ն ե ր կ ի ր ի լքեջ դ ս ւ ն ո ւ ո զ
Հ ա յ ե ր ( ի մ ա ս ն ա ւ ո ր ի Հ ն դ կ ա հ ա յ ք )
ա յ ն մ ե ծ
յ ո յ ս ը կ ը ա ա ծ ե ի ն որ ՛ Լ ր ա ց
նոյն ա ր ք ա ն օ ր մ ը Հ ա –
Fonds A.R.A.M