Տ Ա Ր ՕՆԻ Ա Շ Խ Ա ՐՀԻ
197
Ալատ
ի ն փաչ ա յ ի ա ան անՀետա
ցում
ով՝
ա եղա կ ան
Էս
լամ
ա զ գ ա –
բնակչութիւԱր
կր մանէր
թրքական
Հովան
է ի ն տակեկր
գործէր
որպէս
իսլամդ
պւսՀելռվ
իր գերակշիռ
գիրքը*
1*
ս
կ
շրվաննեբու
քիւ֊րա
աշի–
րէթները
ոչ
թրքերէն
գիտէին
ե– ոչ ալ
Թուրքը
կր սիրէին,
Հետեւ՚ո–
Ր
ա
Ր
գիւրին
չէին
Հաշտուիբ
նոր վարչակարգին
Հետ
ու
կ՚ենթար–
կուէ
ի ն
Հա
լած
ան ք ի ։
Լայ
ժռղովուրգը
այգ
փոփոիւութ
իւննե
ր ր
ու րախ ութ եամբ
կը
գիմաւո
րէ
ր ե֊
յո
յ ս կ* ունենա
ր աղատ
ո ւե
լու
քրտական
Հ ա ր ս տ ա
Հարու–
թ իւննե
րէ
տ
որոնք
սուր
բնոյթ
ստացած
էին
1 8 2 8 "
^
ռուս-թր
քական
սլատերաղմէն
ե տ ք
։
1 8 5 0 — 1 8 6 0 ֊ /
^
զարթօնքի
շրշան
ի
մէվ
կը մտնէ
նաեւ
Տ
՚ ՚ ՚
բ Օ ֊
ս
Ր
յ
Ի
^՚լ
\
պէ
ս
"
Ր
մենք
այգ
երեւոյթր
կր տեսնենք
Պոլսոյ
Հայութեան
ազգայինդ
գ ր ա կ ա ն
ու կրթական
ասպարէզներուն
մէվ։
Ա՚ուչի
մէվ
կը
կազմ
ուին
կրթական
ընկե
ր ութ իւնն ե ր
^
կր բացու
ի ն
երեք
դպրոցներ՝
Ս*
Մարինէդ
Վերին
և
Զորի
թաղերուն
մէվ։
Այգ
ընկերութիւնե
րու
կա զմութ
ի ւ ն ը
ի ն
քն
ի ն
յա յտա ր ա ր նշան
է
որ Ա*
Ո 1
՜
չ ի
Հ՛"
յ ե բ ը
նոր
կետն
ք ի
դ
նոր
վ ե ր ե լք ի մր կը ձգտէ
ի ն
։
Այդ
տ ա ոնամհակ
ր նշանաւոր
է
" ՛
յ ն
Բ ՚ ՚ Գ
՚ ՚
ք Ի
արտայայտութիւն–
ներ
ով
դ
որ Հայ ա զ գ ա բնակ
չութ
ի ւ ն
ր կ
%
ունենա
յ
ը ն գդէմ
բռն ութ
իւննե–
բու
ե֊ ցեղապետնե
բու։
իրարու
ետ եւ է կ առավա
ր իչնե բ էւ Հրամ
ան ա տ ա
ր
ներ
կու գ ա ն
Հ բ վ ՚ ՚ ՚ ն բ
բարեկարգելու
էւ ցեզապետնեբր
ճնշելու։
Աակայն
կը
թուի
թ Է կա շառ ք բ մեծ
գ ե ր կը խաղայ։
Զէ՛ ոք
առն ուած
մ իվ ո ցնէ» ր ը
երբեմն
կիսատ
կը սՂաան
։
ձերբակալուած
աւազակ
մը
ք՛՛՛նի
մը
օրէն
բան
տ էն կ
1
ազատ
ի ։
ք) րով
Հա
յ ա զ գ ա բնակ
չութ
եան
յ ո յսե
րն
ու խ ան
դա
վա
ռութ
իւննե
ր ր կը սաՀմ
ան ափ ակս
լ
ի ն
^ ե կա սկա ծ ը նոր
վա ր չ ո ւթ ե ան
դէմ՝
յուսախաբ
կ՛ րն է ամեն
էն լաւատտե
սներն
իսկ։
Այս
Բ՛" ք Գ
կա
ցու
թ եան
դիմաց
Տ՛" բ օն
ի ա զգա
յ ի ն
մա ր մ ինն
էէ
ր ը
տակաւին
անկազմակերպ
են։
Ա ՚ ՚ ՚ ք ՚ ՚ ՚ բ ի ՛ "
եպիսկոպոսի
ե
Մ ՚ ՚ ՚ մ բ ր Է
վ բ դ *
Ա՝ ամ իկոն
եան ի առավնո
ր գա կան
ե վանաՀա
յ բ ա կ ան
պա
յ ք ա րն ե բ ր կր
շա–
բ ո ւ ն ա կ ո
լ
ի ն
։
Գ ր ութ
ի ւ ն ը կը անտ
յ խառն
ակ
։
՛՛
յախ կ ի ն
ք ր տ ական
ի շ խ ան ա պե տ
ո լ թ ե ան
ժամանակ
^ մէկն
ու
մ է–
կ բ վ ա ն ա
Հա
յ ր ո ւ թ ե ան
"՝
էվ
կը հաստատուէր
իշխան
ապ ետ
ի
Հաւան
ու–
թեամբյ
Այժմ
այգ
իշխանապետը
չկար։
Անոր
աեղ
բռնող
կառավարիչը
չէր
միվամտեր
Համայնքի
եկեղեցական
գործերուն»
Պ ա տ ր ի ա ր ք ա
րանը
Հեռու
էր։
Փ
ռ
խ՚"գարձ
ամ բ ա ս տ ան ութ իւննե
րն
ու
բողոքները
կը
զ ր կուէ
ի ն
Պոլի"
,
ուր
լուծում
ը կ՝ ուշանա
ր ։
Այս
պա
յմաննե
բուն
մէվ
կեդրոնական
վարչութիւն
մը
(
անձնաւորութիւն
մը
չկա
ր
^
ոբպէսզի
քաղաքական
բարենորոգումներու
գործը
Հետապնդէր
կանոնաւոր
Հետե–
լողական
ութ եամ
բ ։
Միւս
կողմէ
դ
քրտական
ցեղապետնե
բը
իրենց
փ
ո
ք ր
շրվաննեբուն
մէվ
կը դառնային
աւելի
աւազակաբարոյ
ե֊
աւելի
կողոպտիչ^
ազա
տած
ր լ լա լ ով
քիւրտ
փաշա
յութ
եան
Հ ս կո զո ւթ են էն ։
(
ք ա սն աւո ր ա բ
ար
Fonds A.R.A.M