ՏԱՐՕ՚եԻ ԱՇԽԱՐՀԻ
107
դէմ
ըմբ ոստութիւն
մը։ Եթէ թրքական
կառավա
ը ութ իւն ը յաջողէր
մէկ
ա
ւՒրէթ
ենթարկել
իրեն այս մ իշՆսմտ ութ եամ բ , գործը
կաշառքով
կը
վերկանար
ե. գրութ
իւն ը կը վերականգնէր,
Երբեմն ա լ
էս
ա ր ա
ո ւ֊
ա ծ ա֊
չէբէթէ
ւԲկ
ա
^՚Բ
կբ յանձնուէր
գբացի
աւելի
զօ րաւոր
քիւրտ
փաշայի
մը, կաշառքի
աւելի մեծ քանակով
մը, զոր վերջին
Հաշուով
պարտուած
շրթանէն
կր գանձէին.
Ամէն
անգամ կառավա
րութ
իւն ր չէր
յաջողեր
ճզմել
ըմբոստ
քիւրտ
փաշայ
մ ր. Այգ չ ր չ ՝ ՚ " ն ը
անկախօրէն
կ՚ապրէր
երբեմն
1 0 - 2 0
տարիովդ
առանց
շփում
ունենալու
թ բ քական
սլեա ութ
եան
Հետ։
Թրքական
փաշայի
փոփո խութ եամ բ կամ մաՀով
գոբծբ կբ վերկա­
նար ե
յ՚՚՚կ՚՚րգ
ս
կ"ԳԲ, առաա
նուէ բներ ստանալով,
Պոլիս կբ տեղեկա­
գրէ Բ թ է " ՛ յ " է^
1
^ քբտական
փաշան
Հաւաաաբ
իմ ծառան է սուլթան
ին
1
ւ
Հաւատարիմ
Հպաաակբ կը ս%այ Օսմանեան
կայսրութեան։
Հայկական
նաՀանգները
եթէ զինուորական
ե պետական
աեսակէ֊
աով
Օսմանեան
կայսրութեան
դրօշին
տակն
է ին.
ի բա կան կեանքով
են­
թակայ
էին քբտական
ի շխանապետո
ւթ եան ց ։ Ներ ք ին իրական
կառա–
վա բութ
իւն ր
յ
կեանքի
ե ի"էքի
ա
էրը
ՔԻ
ւ
Ր
տ
ֆէոտալնեբն
էին։
0
ս ման եան կա յս բութ
իւն բ շեշտ ուա ծ զ ի ն ուռ րական
ն կա բագի
ր մբ
ունենալով
Հանդերձդ
պետութեան
կառոյցբ
մանաւանդ
Հեռաւոր
նա֊
Հանգնե
բու ե երկ րամասեբուն
մէկ կ բ ւ/եա ր ֆէոտա լական
։
Ա ուլթան
ը
մեծ
ֆէոտալն
էր, Ի
ս
կ միւսներ
բ սուլթանի
գերիշխանութեան
ենթա­
կա
յ փոքր ֆէոտա
լներ
է ին
յ
Փոքր՝
0
սման եան կա յս րութ եան
բա զգա
ա֊
մ ամբ
յ
§ւ ա կա
յն մեծ՝
իրենց
շրշան ին մէշ\, ուր այգ ֆէոտա
լներ
ը մէյ
մէկ
ս ու ւ թ ան էին իրենց
Հպատակներուն
Հանգէպ։
Պետական
այս կառոյցին
մէշ^ կ՛ապրէր
Հայ ժողովուրգր
1515-4՛
^՛
սկսած, երբ ինկաւ
օսմանեան
տիրապետութեան
տակ։ Ատկէ
աուոՀ ա–
Հ-ելի ան իշխանական
թոՀու բոՀի մը ենթակայ
էր։
ք՚նչպէս
կը տեսնեն ք, Հայ ժողովուրդը
երկու
իշխանութեանց
կը
Հպատակէր
, -
Բ՜ուրքին՝
րնգՀանուր
պետական
կարգով,
՚
Բիւբտին՝
ի ֊
րական
տեղական
իշխանութեամբ։
Հիմա
տեսնենք
թէ Տ՚ոբօնր
1700
թուականներուն
ինչպիսի՞
իշ­
խանութիւն
ունէր
և. Հայ Համայնքր
ի՞նչ
դասաւորութեամբ
իր գո յա—
թիւնը կը պաՀԷր
։
Տ՚սրօնի
աշխարՀր
1700
թուականին,
քանի
մը քբտական
փա­
շա յութ
իւննե
ր
ունէր։
Ա ասուն
ի
րնդարձակ
լեռնաշխարՀր
ենթակայ
էր
խարզանի
քիւրտ
պէկեբուն։
Արեւմտեան
շրջաններ
ը՝
խիանք,
Խ՚՚ւլբ
և. Լճէ առանձին
իշխանապետներ
ունէին։
ԸնդՀանուբ
առմամբ
կապուած
էին Ջեղիրէթ
–
Իպն–ի
Օմարի մեծ իշխանապետութեան
,
որուն
գլուխը
կանգնած
էր Պետ իրխան
Պէյի
տունը,
Այսպիսով
ամ բո զչ՝
Ազձ–
նեաց
աշխարՀր
աւելի
ենթակայ
էր Հարաւի
(
Տիարպեքիբի
դաշտի՛)
քըր–
տական
իշխանապետութեան
ց, որոնք գեռ
1450–՛"
^՛"^
թուականներուն
քիւրտ
Րւզուն
Հասան ի թագաւորութեան
սաՀմաննեբուն
մէ9
մտած էին
ե– արդէն
քիւրտ
պետականութեան
ֆէոտա լական
ձեւեբը
իւրացուցած
ու
բաւական
զօրացած
էին, Անոնք
բացարձակ
տէրն էին իրենց
շրչ\աննե–
Fonds A.R.A.M