1070
ՊԱՏՄՈՒԹԻՒՆ
1
Լ
՝
էւււ
" ՛
յ ն որոչու֊ւք
ր , Ղ" Ր ՛՛ա ին ք , " ՛ յ ն Հր՛" Հանգը
,
վ"/՛
Հ՚՚՚ղո
րգհ֊
ցինք
բոլորին.
«
Կարսի անկումեն ետք, ժողով ուրդն ու դին եւս լ ուժերն ամփոփուե­
ց ան Տիատինի եւ Մո ւ ս ո ւնի շրջանին մեջ, ուրկե եկան ու անցան Վասպուրա–
կանեն հասնողները։ Տակաւին Արարատեան յ ե ռն ա շղթ ա ն չանցած,
Տաւ՚օնի
եւ Այաշկերտի ժողով րղական ղեկավարները, որոնք կը ներկայացնեին այդ
շրջաններու ղինուորական, վարչական եւ կուսակցական հաստատութիւննե–
րը, վերջին խորհրդակցութիւն մյւ ունեցան Տահկա հայաստան ի վերջին Տո–
ղաշեւ՚տին վ ո սյ ,
գոյութեան
պ ՛՛՛յ քո։ ր ի
ո ւղե գ ի ծ մը պատրաստեյոլ հա,մաւ՛։
Այդ ժողով ին մեջ որոշուեցաւ ժողո վ ո ւր դի նետ մնայ եւղեկավարեք գաղ–
թաշարժր. դաւննայ տեսակ մյւ շարժական կ ա ռ ա վ արութիւն, կհդրոնացած
պ ահեյ զինուորական, կուսակցական եւ վարչական ղե կ ա վ ա րութիւնդ ե ւ
ընթացք տայ50-000-ե ա ւ ե յի ժողովրդական զան գ ո ւ ա ծի մը շարժումներուն։
Հիմնական որոշում մը, —ղ ենք ի ուժով եւ սեվւսւկան կ ազմա կ երպ ո ւթե ամբ
ապրուստ հարեյու եւ Տեիգիքական զ ո յ ո լ թ ի ւ ն ը պահպանեյոլ
մտայնութիւնը,
—
յւնդհանուրի ս ե փ ա կ անութիւն դարձաւ։ Ղե կ ա վ արները անցան
իրենց
սահմանուած պարտականութեան զ յ ո ւ խ ը ։ Զօրքն ու զինո ւ ա ծ ժողո վ ո ւր դը
մեկ միո ւթե ա ն մեջ ձ ո լ յ ո ւ ե ց ա ն ։
Զինուած ժողո վ ո ւր դը կ ազմա կ երպուա ծ
տարերային խոշոր ո ւժ մը դարձաւ։
Ռուսական Հայաստանի քարտեսը մեր աչքերուն ա ռ ջ ե ւ ունեինք։ Մեր
աչքերը կր յառեինք յե ռն ամա ս ե ր ո ւ եւթաթարական շրջաններու վ ր ա յ։ Հ ա յ ­
կական յե ռնամա ս ե րը Վ՛եր ժողո վ ո ւր դ ի ապաւենը պիտի
ըյլային եւ ժ ենք
բնական ամրութիւննեւ՚են օգտուեյով՛ գոյամարտը պիտի շարունակեինք։ Գո­
յամարտը ա պ ահո վ եյու համար, անհրաժեշտ եր թաթարական ապստամբ
շըր–
ջանները (որոնք կռնակեն եւ կողեւ՚են կը հարուածեին Տայ ժողո վ ո ւր դը) առ–
ն ե յ զինո ւ ա ծ ժողո վ ո ւ ր դ ի ազդ ե ց ո ւթ ե ա ն տակը։ Պարղ տրամաբանութիւն մը
ուներ դեպի Արաւ՚ատեան Հայաստան դ իմող տաՏկահայ զին ո ւ ա ծ զան գ ո ւ ա ­
ծը։ - Անիկա կը մտածեր, եթե Թուրքը զինք բ ռ ն ի ուժով դուրս կը քշե իր հի–
նաւուրց
հայւ՚ենիքեն ու ինքը Արարատը անցնեյեն ետք, անհոդ ու անծածք
բ ա զմ ո ւ թի ւ ն մը պիտի դ ա ռնայ, իւ՛ մարդկային սրբաղան իրաւունքն ե զրա–
ւ ե յ , զենքի ուժով, թաթարական Տողերը եւբնակիյ Տոն, որպես իր ՆՈՐ ՀԱՅ­
ՐԵՆԻՔԸ։
Այս ուխտով ու վ նռ ա կ անո ւթե ամբ Տարօնի, Այաշկերտի եւ Վաս–
պուրականի ժողովուրդը, Ապրիյի վերջերը, Աւ՚արատեան բարձունքներէն,
ձիւնե Տիւսի մը պես, վար կ՛իջներ դեպի Սուրմայու։ Այս Տսկայ բ ա զմ ո ւ ­
թեան Տետ երեւակայեցեք հարիւր հազարի հասնող մեծ ու փոքր անասուն­
ներու հօտեր, բ ռնա ծ ամբ ողջ դաշտի յայնութիւնյւ, ամեն ինչ ա ւերող մա­
րախի պես, այիք ա ռ այիք կ ՛ առաջանար։
Այս զան գ ո ւ ա ծն եր
Ո Ր
մնաց Հայաստանի հանրապետութեան (տակա­
ւին չ կ ազմո ւ ա ծ ) սահմաններուն մեջ։ Չափեց երկրի յայնքն ու երկայնքը, գա­
լարուեցաւ վտանգներու ց անցին մեջ, աւփւնոտեցաւ ու արիւնեց, բայց զ օ ­
րացաւ եւ արմատ ձգեց նորա կ ա գմ հայրենիքի հողին խումբ, եւ հայկական
դիմա գ իծ տուաւ անոր»։
Fonds A.R.A.M