ՄՈԻՇԻ ՓԱՇԱՅՈԻԹԻԻնԸ
Ը
ՆԴՀԱՆՈՒՐ
յառաջաբաններէն
ետք,
ե րբ
Տ ՚ ՚ ՚ ր օ ն ի
պատմութեան
երկգաբեան
չբ^անին
ւՐէջ
կ՛ուզենք
մտնել,
անՀրաժեչտ
կը գըտ–
նենք
ներածումով
մբ ընթերցողներու
ուշադրութեան
յանձնել
չաբքմր
երեւոյթներ
(
որոնք
նախապայման
են լրէ
1
–
ռ. բաղմակողման
ի
ըմբռնե­
լու պատմական
դէպքե
բու իմաստը,
ինչՀպէո
նաեւ
Տարօնի
աչխարՀի
Հասարակական
1
ւ
քաղաքական
կեանքի
ինքնա
յատուկ
նկարագիրը։
Տարօնի
աչխարՀի
ա զդա
բն ակ՚չութ
ե ան
կազմը 1()բգ գաբէն
Հիմ­
նական
փոփոիւութ
իւննե
բու
ենթարկուած
էրէ ԲնականօբԷն
ա յգ աչ–
խաբՀի
քաղաքական
ե. Հասարակական
կեանքի
ա բտա
յա յտ ութ
իւննե
բն
ալ Փոփոխութիւն
կրած
էին։
Հայ
տարրը, որ բ ^ ՚ ի կ տէրն էր այգ աչխաբՀին
,
եբբեԱհ %ատ
ն
ը–
լա զե աս
ւ . ե ր բենՂւ ալ վե բ ադառնա
լով^
նոբէն
շէնցուց
պատմական
այս
երկրամասը։
Տ՚որշնը,
Հայ ազատագրական
շարժման
ընթացքին,
փոթորկալի
կեանք մըունեցաւ։
Այս չե չտուած
նկարագիր
ր եթէ ժառանգութ
իւն
Յհացած էր պատերազմիկ
Հին Տ
ա
բօնէն
1
ւ
Ա՚ամիկոնեան
սպաբապեաութե–
նէն,
էւ եթէ բնութեան
ընդձեռաց
միջավայրը
քաջակորով
ժողովուրդ
մը
սնուցած
էր այղ լեռնաչխաբՀին
մէ^, կար նաեւ
կարեւոր
ազգուկ
մը, որ Տ՚՚՚րօնը
կը մղէր
առաջին
դիրքերը
գրաւելու
Հայոց
ազատա­
գրական
չաբժման
մէջ։
Այգ
կարեւոր
եբեւոյթը
քաղաքական-ազատաղրական
մեծ
շո՛ր–
ժում
մըն էր 18րգ գարու
կէսեբուն
,
որ ղեկավարուած
էր
Տով՚սն
կ–
պիսկոպոսի
կոզմէ,
Մ չ" յ Ս– կարապետ
վանքի
բարձունքներուն
։
1750
թուականներէն
սկսած
քաղաքական
և. ազգս։
յ ին մեծ գոր­
ծի՛չ մը կը Հանդիսանա
յ Ա– կարապետի
վանաՀայբ
Յովնան
եպիսկոպոս
.
որուն Հետ կը յա բաբե
րին
և. կը գործակցին
նշանաւոր
Յովսէփ
կմ ին
ը
Հոր
իսրայէլ
Օրիէն
և. Գաւիթ
Բէգէն
ետք,
Հայոց
ազատագրութեան
Համար
Հայաստան
կը մտնէ),
Վրաստանի
թագաւոր
Հերակլ
և.
քիւրտ
Արոտին
փաշան,
որ իրական
կառավարի՛չն
էր Տարօնի
աշխարՀին։
Այս Լոր" քաղաքական
անձնաւորութիւներուն
կապուած
էին
Fonds A.R.A.M