Ա Ն Ա Հ Ի Տ
129
ագղերր
Հ
ա ո
է
է
Յ
ո
րե
Ա
է
»
մ "է ե. ձուկի
Համար
կր կռուէինք
շատ
սլարղ և բնական
է որ
ճար֊
աաբարուեսաական
ներկայ
շրջանին
մէջ
ալ
կռիւներ
շ կեգրոնանան
այն աեսակ
նիւթերու
շուրջ
"
լ՛ոնք
կբ կադմեն
Հարստութիւն
,
ում Լլ
թիւ
ածուխ
,
երկաթ
ե քարիւղ
:
Դիւանագէտներ
ե քաղաքագէտներ
չեն
կրցած՜
ըմբռնել
ածուխի
,
երկաթի
ե
Ք
ա
րէ^"է
քաղաքական
ե ղինուորական
արժէքը
•
՚&
ատ
մը պետական
մարդիկ
ե
Հբապա րակագի
րնե բ
դեռ
կր կառչին
սա
Համոգման
թէ Հող ե թիւ
յաղթական
ագգերու
բուն նպատակը
կը կագ–
մ են : Ա իա յն Դե րմանք
ժ ամանա
քլին
թափանցած
են սա
գաղտնիքին
թէ
թ ի ՚ ֊ բ ե
Հ
ո
ղի
տարա֊
ծութիւնր
չեն ագգի
մ ր Հարստութեան
ե
ուժի
Հիմնաքաբերբ
,
այլ ածուխի
,
երկաթի
և քու ր -
իւղի
Հ
ա
նքերբ
:
Յաճախ
կբ լսենք
սա
յանկեր֊
գը թէ մեծ
պա տե րագմ ին Դե րմ ան ի ո յ Հետա­
պնդած
նպատակն
էր Դաշնակիցներէն
կորզել
զ ա ։լ թավս
յյրե ր Հոն աեղաւո րե լու
Համ ար
իր
աւելորդ
բնակչութիւնր
:
Ատ
ի կա
պատ
րո ւակ
մ րն Էր մ իա յն քօգարկե
լու
Համ ար
բուն
նսլա–
սւսէկր որ կր կա յանար
Անգլիա
յէն
դուրս Ե՛–՛
•
ապա լի մէջ
գանուող
ածուխի,
երկաթի
էլ
քարի՚֊ղի
կա ր 1ւո ր բոլոր
Հանքերը
իր գին ո լ ո ­
րական
լուծին
տակ
առնել :
Պօնաբարթ
ր ս ա ծ Է թէ
ն ա խ ա խնամս
ւթ
իւ­
նը միշտ
թիւր
կը նսլասաալորէ
:
Անտարակոյս
^
երբ Հակառակորդներր
Հաւասարապէս
կազմա­
կերպուած
են , վերջին
խօսքբ
թիւին
կը մնայ :
Հին ա շխա րՀակա
լնե ր ր կ՚աշխատէին
միշտ
գը–
րաւել
այն տեսակ
Հողեր
որոնք
ընդունակ
էին
էր
Ա
նց
ըանակները
կերակրելու։
Ածուխի
ե եր­
կաթի
դա բուն՝
Հ ո գ ա դո ր ծ ա կան
երկիրները
կորսնցոլցած
են իրենց
Հրասլոյրր
յա չս
փա­
ռասէր
պետութիւններոլ
;
՚
Աերկայիս
աշխար–
Հակալութիլնբ
նպատակակէտ
ունի ածուխ
,
երկաթ
ե քարիւղ
արտադրող
ղ
աղթավայրե–
ԲՇ
»
որովՀետեւ
Հոն է որ ամէնէն
աւելի
կ՛աճի
թիւր։
Այս է փորձառութեան
դասը։
ճարտաբարուեստական
աշխարՀ ի մէջ
ա–
ծուխի
յառաջ
բերած
յեղափո խո ւթիւն
ր կր
ս
Կ"ի
1760
ին; Մինչև
այդ թուականը
Անգլիոյ
ե Դե բմ անիս
յ բնակչութիւնր
աւելցած
մինչեւ
35%. 176041՛
մինչեւ
1919
թէ՛
Ա»գԺ">
ե թէ
Գ՛երմանիա
աճած
են
500%
Համեմ
ա–
տոլթեամբ
:
Ն"յն երեւոյթը
1
լր ս/արգէ
Ամերի­
կա
որ Հողագործութեան
մէչ* շատ
աւելի
Հա­
րուստ
է քան Անգլիա
և Գերմանիա
:
Այսսլէւ։
մինչև
1860
Ամերիկայի
բնակչութիւնր
կը
տա­
րուբերէր
30
միլիոնի
շուըչ–
1860
էն
մինչեւ
1919
Հասած
է
115
միլիոնի՛, Պատճառր
դի՛֊՜
րաՀա սկանա
լի է :
Հէն ժամանակներ
մարդիկ
կ՚ապրէին
իրենց
ձեռքի
աբտադբո
ւթեամ
բ :
Հիմա
մեքենան
է որ ձեռքի
աեղը
կը բռնէ :
ԸԱ
ա
յ
դաշտի
վրայ,
րԱայ
գործարանի
մէշ\
մ եքենա յով աշխատոգ
գործաւո
ր մը կրնա
յ
արտադրել
ձեռքով
աշխատող
բագմաթիւ
գոր­
ծաւորներու
չափ։
Ուրեմն
այն երկիրը
որ ու­
նի ամ են էն աւելի
մեքենագործ
աշխատաւոր­
ներ , ամենէն
բարգաւաճն
է
ք^է՛
ք^է՚՜է
ռւ
՜
թէ
Հա րոտ ութեան
կ րկնակ
տե սակէ տներով
:
Եթէ
Ֆրանսա
մինչև
1914
տկար
և
յետամնաց
եղած՝ էր բա զդա ամ ամ բ Անդլիո
յ , Դերմ անիո
յ
և Ամերիկայի,
այդ
յ ե աամնացո
լ թե ան
բուն
պատճառը
ածուխի
,
երկաթի
և քարիւղի
աղ­
քատութիւնն
էր Հ
Առանին
պէաքեբու
Համար սպառած
ածու­
խը
Համ եմ ատ
ութ իւն
չունի
ճարտաբարուես­
տական
պէաքե րո Լ պաՀանջած
ածուխի
քա–
նա կին Հետ
։
Ապառման
20%
ը կբ
պատկանի
առտնին
պէաքե րու,
մնացեալ
80 %
>
ը ճար­
տար ա ր ո է.ե ս տ ր կը կլանէ : Երկրի
մը սպառած
ածուխին
քանակը
կը ներկայացնէ
անոր ճար­
տար տ ր ո ւե ս տ ա կան
յառաջղիմ
ութեան
օդաչա­
փը , ինչպէս
կ՚երեւի
Հետեւեալ
թո ւան շանն ե–
րէն.
Անգլիա
1865
թ օ ն
96,760 ,0000
1875
,,
135,400 ,000
1885
161 ,962 ,000
1905
194,350,000
1913
239 ,890 ,000
Գերմա՛նիա
1865
թօն
28 ,330 ,000
1875
48 ,530 ,000
1885
73 ,670 ,000
1905
103 ,960 ,000
1913
173 ,660 ,000
Ամերիկա
1865
թօն
24,790,000
1875
, ,
48,200,000
1885
102,180,000
1905
,,
177,590,000
1913
351,120,000
Fonds A.R.A.M