1 1 6
ԱՆԱՀԻՏ
էՀարւ/՚ւսՆաչի
չէ
որ
յաԼողահ
ը լ լ ա յ
իբր
պատերազմս։զա՚ե
նախարար։
ԱՆխոնք
կորով
մը
ունէր,
անզուսպ
քաջասրտութիւն
մը,
ել
իր
պայ ք ա ր ասի
բու
թ իւնն
ու Հաւատքը
ուրիշ­
ներուն
ներարկելու
ձիրքը։
Ոչինչ
գիտեմ
իր վ ա ր է ա գ է տ ի
եւ
կաւյմա–
կերպիէի
յ ա տկութ
ի ւններ
էն ։
Կ ա զմա կեր պ ո ւ -
թեան
մեծ
ւս շխ ա տ ո ւ թ ի ւնն ե րն աւարտած
էին
իր
իշխանութեան
գլուխ
անցնելէն
ա ո ա $ ,
494/
ի
վերջերը։
Այգ
րոսլէին,
պէաք
էր
կորո­
վի
,
քաջասրտութեան
ե ողջամտութեան
զու­
գախառնում
մր,
՛
Բլէ ման
սօ
այդ
երեք
յատ–
կութիլններն
ունէր
բացառի
կ աստիճանով
մ ր ։
Ոչինչ
աւելի
լաւ
կը պատկերացնէ
իր
քաջասրտութիւնը
քան
ս ա
մանրաղէպր
զոր
կը
սլա ա մեն իր մա ս ին ։ Պ ա տ ե ր ա դմին
սկիղբ–
ներն
էրէ Առաջ արկած
Էին Պ օր տօ
փոխադրել
Երեսփոխան
ական
Ժ՚ոգո
վը ։
(
Ւե ր ման ա ց ի ք
Փարի
զէն քանի
մը
քիլոմէթ
ր
միայն
Հեռու
էին.
Պ. ՚Բլէմանսօ
մերժեց
մեկնիր
Երբ
իրեն
Հ արց
ո լցին
թէ էէ՝ ր կարծեր
որ
խորՀրգ
ա ր ա ֊
ն ակ անները
պէտ
ք էր
Փար
ի զէն
մե
կնէին,
<ձԱյո՝. պատասխանեց.
շա՛տ
Հեռու
ենք
ճա­
կատ
էն » /
Եբր
Հաշտ
ութ եան
Խ ո ր Հբ դա
ժ ո գ ո վի
ն ա ֊
խագաՀ–
Պ*
՚
Բլէմանսօ
իր լաւագոյն
կերպա­
րանքովը
ն եր կայացաւ*
Բան ա կցու թ ե ան
ց
րն–
թագքին,
՛
հ ր ա ն ս այ ի ամենէն
ցուրտ,
ամենէն
է ա ։ի ա ւո ր մարդն
եղաւ*
3
ան դգն ո Լ թ ի ւնն
ու­
նեցաւ
մերժելու
մեծ
մասն
այն
վրէժխնդրու­
թեան
ծրագիրներուն
որ յաղթանակէ
մը յե­
տոյ
միշտ
կը
ծաղկին։
Ս՛երմեց
րնդու–
ն ի լ
մար աջ ախտ
՚
եօշի,
յաղթ
ական
մեծ
զօրականին,
յղացումները
՚
Հոենոսն
իթր
սաՀման
աղլուխ
ունենալու
Ֆրանսայ
ի
աւան­
դ ա կ ա ն ք ա ղ ա ք ա կ ա ն
ութ
եան
մասին։
Այղ
եր­
կու
մարղիկն
արդէն
իրար
էէին
Հասկնար,
եւ
՚
Բլէմանսօ
մաս
էունեցաւ
այն շարժման
մէջ
որ
Ֆօշը
առաջնորդեց
Դաշնակից
բանակնե֊
բու
գ ե ր ա գոյն
Հրամանատարութեան։
Իր մար–
գը
Փէթէնն
էբ\1),
Համոզումով
ու խառնուածքով,
անող։։
ր
իրապաշտ
մըն էր,
բնաւ
չէր Հ ա ւ ա տ ա ր
իրա­
ւունքի
վերԼնական
յաղթ
տնակին։
Կը
Հաւա­
նէ)
իբացեկ
անձնաւոլւուԹ|ււննէը ֆըան–
II ակ ան ւ1ււււքւււ|իՆ ւԱ,շ՛
Լօյսւ
օ ՚ Ա ՚ ^ Ի
ս,
.
|"
" ՚ ՛ ՛
1
–
•
ճիշտ կ ա ր ծ իքին փաստ ացի հերրոււ1ր տ ո ւին ;
տար
թէ
պատմութիւնը
յստակօրէն
ցոյց
կու
ա
տ ար
որ վերջ
ի վերջոյ
ուժը
կը յաղթէր
վե–
բ ա ց ա կ ա ն
արդարութեան։
Օր մր, բ ա ց է ի
բաց
ըսաւ,
խօսակցութեան
մը մէջ՝
((
Ուժն
է
որ
իրաւունքը
կը կազմէ»
(2)։
Կը Հ ա ւ ա տ ա ր
լաւ կազմակերպուած
ե լալ
ղեկավարուած
ուժի
մը եւ մարդկութեան
շա–
Հերուն
Համաձա/ն
կր նկատէր
որ
ուժր տկա­
րութեան
վրայ
գերակշիռ
Հանդիսանար։
Իր
ամենէն
Հեաաքրքլ
աշարժ
բանավէճերէն
մին
նա
ի։ ադա
Հ Ուիլսր-՚ի
Հետ
տեդի
ունեցաւ
երբ
յիշեցուց
օր մը ամերիկացի
գա դա
։
ի ար ա պաշ­
տին
թէ
Միացեալ
ՆաՀանգները
երբեք
գո­
յութիւն
չէին
ունենար
առանց
ուժի,
եւ
թէ
առանց
անոր՝
վաթսուն
տարի
առաջ
անոնք
կտոր
կտոր
եղած
կ՛
ը լ լ ա յ ի ն ։
Ազգեր
ու Ընկերութեան
վրայ
կը
նայէր
Հեգնական
ներ ո դ ա մտութ
ե ամբ
մը,
այն
եզ՛
րակացութեան
Հասած
ըլլալով
թէ
անոր
ժա–
սին
ն ա խ ա գ ա Հ
Ուիլսընի
մտաՀոդութիւնները
զայն
անվնաս
դարձընելոլ
առաւելութիւնն
ու­
նէին։
Այդ
միջազգային
կա դ մակեբպ
ութ
ի ւնը
գէշութիւն
մը չէր
կրնար
լ.նել
ու
սակարկու՝
թ ե ան
ց Համար
շ ա տ օգտակար
էր։ //էստի
եւ
կը
խ ր ա խուսէր
ն ա խ ա գ ա Հ
Ուիլսընը
Ազգա­
ժողովի
Գաշինքը
խմբագրելու
Համար
անոր
թ ա փ ա ծ
սպառիչ
ջանքերուն
մէջ։
Ջարա
ճճի
Հաճոյք
մը կը զգար
տեսնելով
հր ան
իր ու­
ժերը
կը մաշեցնէր
այնպիսի
բանի
մր որ՝ իր
կարծիքով՝
ո ե է կար
եւորոլթ
իւն
չունէր։
Ա–
տով
ս ա
արդիւնքը
ձեռք
կր
ձգէր
որ
յա­
խուռն
նախագաՀը
իր բարձրաթռիչ
բայց
քիչ
գործնական
իտէալները
խոչընդոտ
չՀանգի–
սացնէր
Հատուցումներու,
Հոենոսի
գրաւման,
գերմանական
գագոլթն
ե բու
եւ
գ ե ռ
ասոնց
պ է ս
Ֆրանսան
շ ա Հ ա գ ր գ ռ ո գ
Հարցերու
առքն։
(2)
Լօյւո * օ րՅ սխալ հասկցած՜ է ք.|էման–
սօն, որ ա յ դ պ իսի բիրսւ մաածհւս" մը չ ի կրր–
նա ր յ ա յ տ ն ա ծ րԱսւլ, ինչ ա է ս
ցոյց կուաան
իր կեանքի ընԹացքին հրա տ արա կ ա ծ բպոր
(
ւ ր ո ւԹիւնն ե րը, էււ իր «խօ ս ա կ ց ո ւԹիւնն ե րը »
ցսր իր թարտ ուո արը հրա տ արա կ եց ս ն ո ր ւ1ա–
1)
Էն յ ե տ ո յ , ա յ գ ն ի ւ Թ ի ն վրա) անգամ* մը եւս
կր բ անաձե ւ են իր բուն մտածումը, որ աւելի
երանց ալոր է, աւե|ի խ
ոլ
, (,,
Ա 1 1
|
7
|
ի ս պնիւ ։
Fonds A.R.A.M