Թաթէ ի վանքը Վանի յեղափոխականներուն
գլխաւոր
նաւահան­
գիստն էր։
Թրքական
բռնակալութեան
տակ,
ազգային
գործիչներ
եւ
յեղա­
փոխականներ
Հալածանքէ
խուսափելու
Համար ապաստան
կր
գտնէին
այդ վանքի պարիսպներուն
ետին, իբրեւ
փրկութեան
ովասիս
։
ճա­
կատագրի բարեբախտ
դիպուածով
վանքը
իր ամրակուռ
պատերով
կրցած է իր գոյութիւնը
պաՀել դարերու
րնթացքին
,
շրջապատուած
րլլա/ով
Հանդերձ
Հոծ թիւով
քիւրտերով
ու
թուրքերով։
Թաթէի
վանքէն
անցած
են Հայաստանի
ազատագրութեան
ա–
ռաքեալ ներն
ու մարտիկներր
ճ
«
Սերոբ փաշան,
Անդրանիկը,
Աղ–
թէրԸ) Աասունի
ՎաՀանը^
Գա շտի Հրայրը,
Վարղգէսը,
Պետռն, Իշ­
խանը, կոմսր,
Ռուբէնը,
Շատոն, Աարգիսր, արմենական
Աւետիսը,
Հնչակէ ան Փառամազր,
եւ գեռ շատ
ուրիշներէ**՛։
Թաթէի
վ անքը իֆած ատեննին,
աւանդութիւն
դարձած
էր,
որ քաջարի
Հայդուկները
իրենց
անունները
արձանագրէին
Համբա­
ւաւոր վանքի
եւ յարակից
շէնքերու
պատերուն
վր
ա
յ
։
Հյուր ջ
700
անուններ
եւ արձանագրութիւնն
եր գոյութիւն
ունին վանքի
Համա­
լիրի պատերուն
վրայ
ւ
Անդրանիկի
խումբն
ալ Արտազէն
անցած ատեն Հետեւած
էր
նոյն
աւանդութեան։
Յիշատակի
արժանի
է Աեբաստացի
Մուրատի
յ ի շատակագր ո ւ–
թիւնը
Հինաւուրց
տաճարի պատին
վրայ*–
ՄՈԻՐԱՏ ԱԵՐԱՍՏԱ8Ի
1904 -
Օգոստոս– • • (ամսագիրը ջնջուած)
Անցանք մենք ընդ հուր եւ ընդ ջուր,
Իսկ ես կ ՚ըս եմ նաեւ ընդ արիւն եւ նորէն
Կ՚երթանք դէպի հուր եւ արիւն* • • » :
• • –«
Եւ նորէն կ՚երթանք դէպի հուր եւ արիւն»– • -
1 1 2
։
ի դէպ*. «Հայոց
Հ
ա
յրիՀւ>
խորագրով
մեծաՀատոր
աշխատու­
թեան Հեղինակ՝
Հայկ Աճէմեան,
1925-
ին
այցելեր
է այդ
նշանաւոր
վանքը եւ գովելի
եռանդով
արտագրեր
է բոլոր
արձանագրութիւն–
ներր, Հրատարակելու
դիտաւորութեամբ։
Հարաւակողմի
պատին
Ա.
ճա–1ցաո,
ձ ատէօպ օքճ71Ո6ուս,
ԳօէՀ
1964,
ր. 114).
Կ՝ ենթադրուի որ Ա* Թաթէի վանքը Թաթէ ո ս առաքեալի Հիմնած նախնական
եկեղեցիին շարունակութիւնն
է։ Գարերու ընթացքին ան բազմաթիւ
անգամներ
կործանած է ներխուժող յորդաներէ եւ երկրաչարժներէ,
բայց ամէն
քանդումէ
ետք աւելի շքեղօրէն վերակառոլցուած
(
Տէ.
՚
Ոտճ6ւ
ԳԱՈՀ
աեա,
1971).
1 1 1
Արամի Տ ուշերը,
էջ
169։
112
Միքայէլ Վար ան զեան,
Մուրատ,
էջ
103։
209
-
Fonds A.R.A.M