Օսմանեան
Սահմանադրութեան
Հռչակում էն ետք
կր
վերադառ–
նայ
Պոլիս
եւ
1
լ
րնարուի
Օսմանեան
իյորդՀրդարանի
անդամ։
1909՛
ին կ՚ամուսնանայ
Ակիւլինէ
ճելալեանի
Հեա։
±915–ին
կ՛աքսոր
ուի
Թուրքիոյ
խորերը
:
կեսարի
ո յ մէջ կա իւ ա ղան կր Հանուի
երր
արդէն
Հիւծ՚ած՛
ու կմախք
դարձած
էր։
կախաղանի
վրայ
Մ ուր ատ կ՚արտասանէ
Հետեւեալ
խօսքերը
• -
«
ծ * /
եւ իմ բոլոր
ընկերները
,
ըսեմ
ողֆ Հայութիւնը
,
Թուրքիոյ
մէ9 ապրող
ժողովուրդներու
բարօրութեան
բաղձանքէն
զատ
ուրիշ
բաղձանք
չունեցանք։
Արդարութեան
եւ ազատութեան
Համար
կրո­
ւողներ
ը կախաղաններէն
չեն վախնար,
թո՛ղ
վախնան
անո՛նք,
որ
անմեղները,
ժողովրդասէրները
կախաղաններով
կը լռեցնեն»
։
ՀԱՄԻՏԵԱՆ
ՋԱՐԴԵՐՆ
ՈՒ ՄԵԾ
ՏԷՐՈՒԹԻՒՆՆԵՐԸ
1895—96
տարիներուն
տեղի
ունեցան
Համիտեան
Համատարած
կարգերը
։
աշնան,
Աեծ
Մարդասպանը
Հրաման
արձակեց
միօրեայ
9
արդեր
գործադրելու
Թուրքիոյ
բոլոր
կողմերը։
Յետագային
կըրկ՜
նուող
ընդհանուր
թարդի
Հրամանը
կը տրուէր
յանուն
իսլամական
կրօնին
ճ
որուն
Խալիֆան
էր Աուլթանը։
կոտորածը
կը տար
ածուէր
նոյնիսկ
այնպիսի
շրջաններու
մէջ, ուր Հայութիւնր
դեռ
ազգային
գիտակցութիւն
անգամ
չունէր
,
ոչ ալ ամենագոյ
զն գաղափարը
յե­
ղափոխութեան
կամ
ազգային
ազատագրութեան
մասին
։
Կր
ջարդ–
ւէին
անխնայ
թրքախօս,
քրտախօս
կամ արաբախօս
Հայեր,
որոնք
Հայերէն
նոյնիսկ
չէին
գիտեր։
աշնան,
Հնչակեան
կուսակցութեան
կողմէ
կազմա­
կերպուած
Պապը
Ալիի
&
ո
յցը
պատրուակ
գործածելով,
Աուլթանը
ոտքի
կը Հանէր
Կ» Պոլս ո յ թուրք,
քիւրտ,
չէրքէզ
եւ այլ
բեռնակիր­
ներ , նաւավարներ
ու Հրշէջներ,
ջարդելու
Համար
անմեղ
Հայու­
թիւնր,
փոխանակ
Հետապնդելու
եւ ձերբակալելու
ցոյցին
կազմա­
կերպի
չներր։
2 0 0 0
անմեղ
Հայեր
կը խողխողուէին
մայրաքաղաքի
փողոցներուն
մէջ՛.
Երբ Սուլթանը
տեսաւ
որ եւրոպական
հակազդեց
ո ւթիւնր
եղած
էր
մեղմ,
ան քաջալերուեցաւ
աւելի
լայն
տարողութեամբ
ջարդի
հրամաններ
արձակելու։
Ըստ
Լէոյի
(
Առաքել
ք^աբախան
եան)
Համիտեան
կոտորածն
ե–
93
Նոյն,
^ 4 ։
-
104
-
Fonds A.R.A.M