62
1)
ժ Դ Ե Հ
էն^ՅՍ^Լ
Էր
ռւ
՜
սա
Հանջի
Հրւսման
Էր տուել։
Զ°Ր ՚ ՆազարբԷկովը
նր­
բան էլ բանտարկել
տուեց
։
«
Յունիս
2
օին
Զօր*
\,
ազարբէկովը(*)
յաջողեց մի լաւ Հարդ
տալ
թշնամուն
եւ ցրուել նրա ուժեր ր : իսկ Վզանիս եկած՛ երկու նա­
ւակներ
իրենց
թնդանօթներով
գործում
էին սուր րի Վրայ՝» ։
՚
էրզբումի
գրաւումով
ռուս րանակր տէր կը դառնար
Հայկա­
կան բարձրաւանդակի
մեծ մասին» իր դիրքր կր զօրանար
Հայաս­
տանի մէջ, Հետեւաբար
Հայկական
գունդերու
առանձին
գոյութիւ–
նբ այլեւս
անՀ րաժեշտու
թիւն մը չէր*
Այս նկատումով,
օր մըն ալ Հայ ժողովուրդը
գտնուեցաւ
ար­
իա ւր
ի բոզութեան
մը առջեւ •
(
հուս
վերին
Հրամանատարութիւնը
գրչի մէկ Հարուածով
կը լուծէր
կամաւորական
գունդերը եւ զանոնք
կը վերածէր
ռուս բանակի մէկ մասին,
կո չելով
«
Հայ
՛
Նշանաձիգ
Վաշտ» , ռուս սպաներու
Հրամանատարութեան
տակէ Այդ
Հրամանով
կամաւո
րնե րէն անոնք , որ չէին
ուզեր մաս կազմել
նորակազմ
վաշ­
տերուն
,
իրաւունք
ունէին
Հեռանա
լու
։
Հրամանագրի
այդ տրամադրութենէն
օգտուելով,
ծառայու–
թենէ Հրաժարեցան
բոլոր
թրքաՀայ
կամաւո
րնե րբ եւ իրենց
Հրամա­
նատարները
:
Այս
շրջանին էր, որ կովկասի
փոխարքա
յ մեծ դուքս
՛
էյի կո լա
Նիկսլայեւիչը
կը յայտարարէր
Գէորդ &• կաթողիկոսին*
«
ինչպէս
որ Ռուսաստանի
մէջ չկայ
Եաղութներու
Հարց,
այնպէս ալ
չկայ
Հայկական
Հարց
* / ՚
Հ ւ ( * * ) յ
Այս
կ
ոս
(
ի
ա
յայտարարութեան
ի պատասխան
կաթողիկոսը
պատասխանեց
, -
բայց՝ կայ Հայկական
Հարց մը, Թուրքիոյ
մէջ։
Մեծ դուքս բ նախ չպատասխանեց,
բայց քիչ յետոյ
յաբեց • «Մեծ ու
փայլուն ապագայ
մը կը սպասէ
Հայերուն
,
քաղաքացիները
կը վե­
րադառնան
իրենց
քաղաքները»
։
Հայկական
Հարցին
փայլուն
լուծումն
էր անիկա
անշուշտ
,
դուքսին
կարծիքով
։
Թուրք
բանակին
մէջ ծառայող
բազմաթիւ
Հայ զինուորներ
,
ան մ իջա պէս որ յարմար
առիթը
գտնէին
,
կը փախչէին
ռուսական
գի&երբ եւ անձնատուր
կ բլլային
:
Այգ
Հա յերբ
ազատելու
Համար
թրքական
գինուս
բագրութե­
նէն , կու գային
անձնատուր
ՐԱալու,
բայց
այստեղ
ալ անոնց կը
սպասէ ր անՀանդուրժ
ելի ճակատագիր
մը, որովհետեւ
թուրք
գերի
ղինուոբներոլ
պէս կը ղրկուէին
Աիպերիա կամ ուրիշ
զինուորական
կեդրոններ,
ուր ահռելի
կեանք մը կը սպասէ ր իրենց : Անոնցմէ շա–
( * )
Տես «Ցեզաւիոխական Ալպոմ», Դ»« հատոր, թիւ. 3, է ջ 6 7 ։
( * * )
Ե ա գ ութները Սիահրիոյ մէ ջ , Սաւաւցհալ ովկէանոսին եզերքը գ տնուող
եւ. ստորին աստիճանի թափառաշրջիկ ցեղ մըն ե ն ։
Fonds A.R.A.M