94
ԳԷՈՐԳ ՉԱԻՈԻՇ
ծակսին Վար գան վարդապետի
Հեա , որուն յեղափոխական
կեղծա­
նուններն
էին
ՅեսՈՆ
եւ.
""
Լկայ •
Այ" ծածկանունները
իրապէս կը հա–
մա պատասխան
էին
իրեն։ Ան քԱրիմեանի ժ՜ամանակէն
սկսած
մինչեւ
իր մա Հը եղած է բոլոր գործերու եւ գէպքերու
վկան ու մ ի աժ ամա­
նակ Տես ո ւի նման ժողովրդական
առաջնորդ :
Վար գան վարդապետ
սկիզրները կ ընթանար
Հա յրիկի եւ Ա ար­
եանի ընդգծած
ուղիով,
յետոյ
ծանօթանալով
§ ամ ատեանին , ՛էյերս էս
վարդապետի Հետ միասին
1
լ օժանդակեն
Հնչակեաններուն
:
Արր
ո
յէ
միմոսաւ կը դաոնա
յ ամենաջերմ
կուսակիցը Հ* Տ»
Դաշնակցութեան
եւ Դուրան—Բա րձրաւանդակի
ամենամեծ
կեդրոնական
անձնաւորու­
թիւնը :
Վար գան վարդապետ մեծ գեր կատարեց
1895–՚189(
>–*^՛
ամենա­
ծանր օրերուն,
իբրեւ առաջնորդական
փոխանորդ եւ Դուլ՛ ան—Բարձ­
րաւանդակի
կեդրոնական
անձնաւ ո բութիւն
•
անոր վրայ
1
լիյնային
ո՛չ
միայն
Հոգեւոր ու կրթական
պէտքերը
Հոգալու պա ր տա կանո Լ–
թիւնները, ա յլ նաեւ Հայութեան
շաՀերու պաշտպանութիւնը,
կառա­
վարութեան
եւ քիւրտ տարրի առնելէ թբ միջոցաւ
Էր , որ կը ներկա­
յացուէին
գաւառի
Հայութեան
ցաւերը
ատ րի ար քար անին , կառա­
ւքարութեան
,
եւրոպական
քննիչներուն
եւ այլուր։
Բայց իբրեւ
յեղա­
փոխական
մարմնի մը անդամ, պէաք է մտածէ ր նաեւ իր ժողովուր­
դի
ինքնա պաշտպանութեան
կազմակերպման
մասին ու
միջոցներ
՚
յւոնէր
զայն
զինելու Համար
։
Վարգան
վարդապետ
կրցաւ այս ծանր
պարաականութիւնբ
կատարել
1895—189
®–/՛
արիւնոտ
տարիներուն
,
յաջողելով
կոտորածէ
ազատել Դուրան—Բարձրաւանգակի
ժողովուրդին
մեծ մասըւ
ինչպէս տեսանք, Ա ասնոյ դէպքերու
առիթով
Եւրոպացիներու
թէ թի
ւ
րք կառավարութեան
կողմ է քննիչներ
ղրկուեցան։
Վարգան
Վարդապետ
Հո՛ս է որ կրցաւ
ցոյց տալ իր քաղաքական
ամբողջ ի–
մ աս ա ութ իւն ը; Ան ակնյայտնի
կերպով Հրապարակ
չիջաւ , բայց կըր~՜
ցաւ ցոյցեր կազմակերպել,
Հանբագրութիւններ
դրել տալ, ցոյց տա­
լով թէ
1
կառավարութեան
եւ թէ
1
ալ եւրոպական
յանձնախումբե­
րուն
երկրի ժողովուրդին
աաժանե լի կացութիւն
ը
։ (
Հաջողեց աւ պար­
զել կառա վա ր ո ւթ ե ան բռնած սխալ ընթացքը
,
եւ փաս տել անոր
յան­
ցաւոր
ձգտումը՝
քայքայելով եւ կոտորելով
Ա ասնոյ
Հա յութիւնբ
։
Այս ր
ո
է
ո
ԲՐ
կ*իրագործէր
ժողովրդական
ներկայացուցիչներու
միջո­
ցով, ինք միշտ մնալով վարագոյրի
եաեւ իբրեւ
դրդող ու
թելադրող
ոյժ։
4
1895
թուականի
Հոկտեմբերէն
ետք Ա ասուն ի եւ Տաբօնի մէջ
կեանքը Համարեա թէ խաղաղ վիճակ
ունեցաւ : Վերա շինութեան աշ­
խատանքն երը սկսան ու Հայերը
իրենց քանդուած
տնաեսութիւնները
վերականգնելու
վրայ
էին։ Անոնք Հազիւ թէ կրցած էին շունչ մը առ­
նել ումոռնալ
իրենց անցեալի
աբՀաւիբքի
օրերը, երբ կը Հասնի
Պէթլէ
ս
է
կոտորածի
գոյժը։
Fonds A.R.A.M