վաստակէն ու շեորՀքէն
օգտուելու
կեղեքելովդ
լառնա գրաւելով եւ
յաճախ աչ կաթնտու
կովը
(
Հայը)
մորթելով
է
Պետական պա շտօնեան
նոյնպէս՝ գաաաւորէն
մինչեւ յեաէն մ՛ան՛»
տարման
)
յաճախ պետական թոշակէ
զուրկ կամ բոլորովին
անրաւա–
րար , օրն իբուն
Հ
ա
յ ը կեղեքելու
Հնարքներ
կ՛որոճային։
Ղ՝եռ
խօսքը
շենք ըներ անանուն տուրքերու եւ տասանորդներու
գրութեան
,
որոնց
ղոՀ կ երթար
Հայուն
ար գար վաստակը
է
Հակառակ այս կոգոսլուտէն եւ կեղեքումներուն
յ
ճարպիկ եւ
խելացի
Հայը աւելէ լաւ կ ապրէր քան Թուրքը
^ մանաւանգ
քաղաք–
նե րոլ
մ է , ուր առեւտուրն ու արՀեսաը
մ եհ՜ ամ ասն ու թե ամբ Հա
յերուն
ձեռքն էր :
թուրք
գիւղացին
,
առՀասարակ
1
իր Հողագործական
արտագրու
թիւնը կը բերէր քաղաք եւ կըհ՜ախէր Հայերուն
%
Անոր փոխարէն կը
ստանար
իրեն անՀբաժեշտ
եղող ապրանքներ
-
կտաւ
^ ձէթ
յ
զա ր գե
ղէն , ելայլն։ ԱլորովՀետեւ այգ գիւղացիներուն
Հա բիւրին
95/ ՛
ան
գրագէտ եւ տգէտ
էին
է
այս առեւտրական
մանուածապատ
Հաշիւները
ձղուած
էին Հայ առեւտրականներու
խղճին , որոնք
իրենց
ուղղա–
մտութեամբ
արժանացած
Հին Թուրքերու
վստաՀութեան
:
րայց կա
յին նաեւ անխիղճ առեւտրականներ
,
որոնք երբ գրի^ը ձեռք
առնէին
անգրագէտ
գիւղացիին կը ներկայացնէին
թուանշաններու
կոյտ
մը^
ուր իրական
125
՚
Է(
1
Ո
՝
՛՜
լէ՛ պարտքը կըբարձրանար
250
ԴՐ
ո
*–
հՒ
*
Մ է՚^Հ՜
գեռ տգէտ
գիւղացին
՚՚
ձինչ
Հասկնալով այս Հաշուետուութենէն
^ կը
վճարէր
սլաՀանՓուահ՜ գումարը
Հագար
շնո րՀակա
լութիւններով
կ անցնէր
կ՚երթար
:
Այս ան ուղղամիտ
Հայերու փոխարէն*
Թուրքերուն
մէ^ ալ կային
իսկական
աւազակ/ներ եւ արիւնարբու
բորենիներ
^ որոնք
Հայուն
վաստակ
լ։ կողոպտելը
,
Հա լ .գիւղացիին անասունները
ՔՀ^՚Է
տանիլը
իրենց Համար բարոյական
մեծագործութիւն
կը Համարէին,
թե լա–
գրուած
նոյնիսկ
իրենց կրօնական
Հասկացողութենէն
- «
կեավուրին
ինէքր)
արիւնն ու պատիւը
Հալալ է Միւս լիմանին
^ կեավուրի
արեան
ձեռք զարնողը
արքայութիւն կ երթայ » $
Այս Համոզումով էր որ գարձեալ
Տէր–Զ°րի
անապատին
մէ^^
Փարգարար խուժաններու
Լ\
ա
րքի
ս
կ
ա
յէն
կ՚՚յր^՚Ր
1
որոնք կըդ
ո
^էի
ս
*
~~՜
Հ-Հէ^յ^
Մ իւս լիման Հաւատացեալներ
,
մեզի ալ գանակ եւ կե ավուր
տուէք
)
որ կատարենք
մեր նուիրական
պարտքը եւ արժանի
րլ/անք
Ղ*ր
ա
խտին՝ֆ :
Մեր
Հայրերը կը պատմեն թէ՝ երբ Հայ մը մեռնէր
է
զայն թա
ղելու Համար արտօնութիւն
սլէտք էր ստացուեր
տիրող
իշխանու–
թենէն
յ
եւստացուած
արտօնագիրը
խմբագրուած
կ*Ր1է
ա
(՛
Հետեւեալ
ձեւով–
Հ Արքան ալ որ Սուրբ
Հողը իր ծոցը շ ընդունիր
ան Հաւատ
կե ավուրին
անիծեալ գիակը
է
բայց անոր տարածական
միքրոպին առ
ի զգուշութիւնդ
ք^
ո
յէ Կ(Լ արուի
որ , երկու
մեթր փոս մը փորուի եւ
- 5 1 -
Fonds A.R.A.M