անում են, ձե ռ ք ձե ռ քի տալիս ե ւ ՛ գիտակ իրենց բ ա րձր առա­
ք ե լ ո ւթ ե ա ն , վստահ յաղթ ա ն ա կ ի վ ր ա յ ՝ դ ի մ ո ւ մ են կազմակերպ­
ու ա ծ պ այք արի ճանապարհով դ է պի մի սոցիալական կ ազմա կ եր­
պ ո ւ թի ւ ն , ու բ չպիտի լինեն կ եղեք ողներ ո ւ կ եղե ք ո ւ ողնե ր , ի շ ­
խողներ ուհպատակներ, ո ւ ր ա ր դ իւնա բ ե ր ո ւթե ան
միջ ո ցնե րը,
դ ր ամա գ լո ւխը պիտի լինի ՀԱՄԱՅՆԱԿԱՆ, ո ւ ր աշխատանքը , քա­
ղ ա ք ա կ րթ ո ւթի ւ նը ե ւ նիւթա կ ան վ ա յ ե լքն ե րը հաւասարապէս բա­
ժին պիտի լինեն ի ւ ր ա ք ա ն չ ի ւ րին » * ) :
ինչպէս
տեսնում էք ^ գիւրութեամր
Հազղֆերն ու
ՀՀայրե–
նիք»ները
փոշիացան • զուտ
տնտեսական
գետն ի վրայ
ամենազգի
<ձկեղեքուոզ»ները
եղբայրանում
եւ միանում են ամենազգի
Հկե–
ղեքող»ների
գէմ՝
ընգՀանուր
ղրոՀով
ապագայի
արգար
Հսոցի–
աչական
կազմակերպութիւներ
ստեղծելու
Համար՛–
՚
Այս
գրոՀի
մէշՀ
ազ գ ա յին
եւ
հայրենական
ազդակները
որեւէ
գեր շեն խաղում • • •
II.յ ս ահսակէ տուէ զգա չի փոփոխութիւն
կայ մեր
մ երթին -
գործող - գաւանագրի
ել նախորգների
միջել՛.
Վիեննայի
(1907)
ԸնդՀ • Տ՛ողովը,
որի մշակած
Ծրաղիրը
իւրացուած
է մեր յաջորղ
ԸնղՀ • ժողովների
կողմից, իր
«
Ը ն դ ­
հանուր Տ ե ս ո ւթե ան »
մէջ, առաջին
անղամը
լինելով՝
առանձնա­
բար անգբագառնում
է
ազ գ ա յին
ազղակին
:
Հարցի
կարեւորութիւնը
նկատի
առնելով՝
Հարկաղրուած
ենք մի քիչ ընգարձակ
մէջբերումնեբ
կատարել։
Ընկերվար
շարժ՜ման
միջազգային
բնոյթը
մատնանշելուց
յետոյ,
ուր ամենազգի
աշխատաւորները
«
կ ը միանան համաշ­
խ ա րհային հզօր եղբ այր ա կ ց ո ւթե ա ն մը մ է ջ » ,
Ծրագիրը
յայտա–
րարում է •
«
Դա ս ա կ ար գ ային պ այք ա րը կը բ արդ անայ մասնաւոբապէս
ա յն երկիրներուն մ է ջ , ո ւր գերիշխող ազգ ո ւթե ա ն ներկայացա—
ցի չն ե րը , իրենց ձեռքն ա ռնելո վ պետական ե ւ ըն կ ե ր ային բ ո լ ո ր
հա ս տ ա տ ութիւննհրը, կը ճնշեն տկար ազգ երը ե ւ առհասարակ
փ ո քր ամա սնո ւթիւն կազմող մ ի ո ւ թ ի ւ ն ն ե բ ը :
«
Զր կ ս ւ ե լ ո վ ըն կ ե ր ային ե ւպետական կեանքին գ որ ծ օն մաս­
նա կ ցութե ան հնա ր ա ւ ո ր ո ւթենէն, տ ո ւժելո վ թ է ՛ նիւթա պ է ս ե ւ թ է
մշա կ ութա պ է ս , ա յ դ տկար մի ո ւ թի ւ նն ե ր ը ետ կը մնան յա ո ա ջ դի–
մո ւթ ե ա ն ճ ամբ ո ւն վ ր այ ե ւ այդ պիս ո վ կը դ անդ աղի համամարդ ­
կ ային զարգացման հե տ աշխատաւորին ընկերվարական ազատա­
գ ր ո ւմը , քանի որ այդ պիս ո վ խո չընդ ո տ կը դ ր ո ւի , մ է կ կ ոզմ է ն ՝
դ ասա կ ար գ ային հա կ ամարտ ութե ան զա ր գ ա ց ո ւմին ՝ ճնշու ա ծ ագ–
* )
Անդ, է ջ 8-9.
208
Fonds A.R.A.M