կոլթէւններէ
եւ ձե ր բա կա լո ւթ էլնն ե ր է , բայց մէչտ
մնաց էր գէր–
քում
։
1902–
^
գարնանը,
երբ ՚Բրէստափորը
«
Փ ո թո ր էկ՝»է
գործերով
մեկնել էր Ռուսաստան
,
նրա տեգը
ժընել
անցաւ
ՀԼաւաբեանը
,
Էբրեւ
<Տ.՚հրօշակ»է խմբագրութեան
անգամ՝
Ակնունէէ
ել
Վա–
րանգեանէ
Հետ : Եւ մէկոլկէս
տարուց
աւելէ վարեց
«
Գրօչակ^է
խմբագրոլթէւնը
ել կուսակցութեան
ա րտասաՀմ
անէ
գործերը,
մ էն չեւ որ ատ֊է
ամ առը
*
ԷՀըէստափորը վե րագա րձաւ
(
իոն եւ. :
«
Ժընեւում
,
գրում է Վար անգեան ո , ՀԼաւարեանր
ամենայն
լ՛ա–
րեխղճութեամր
կը կատարէր
իր
էս
մրա գրական
եւ րիւրո
յական
պարտականս։
թիւններր
:
կր գրէր^
կ^Ը ք^Ղյք^
ա
է$^Բ
մարմիններու
Հետ
,
չէր խուսափեր
ոչ մի սեւ աչքս ատ անք է , թերթի
եւ
գրքերի
առաքումներն
անգամ, յաճախ
,
իր ձեռքով կր կատարէր
եւ մի–
անգամա յն , վա յրկեաննե րու
ապշեց ո
լսի
չ խնա յողութեամր
մ
ԷՀ,
կր Հեաեւէր
Համալսարանական
ամէն տեսակ
դասախօսութիւն–
ների , կր Հետեւէ
ր պատանեկան
եռան գով ու ան գա գա ր կլլ կար­
դար , նոթեր
կ՚առնէր
,
կ՚ուսումնասիրէր»
:
Երր՛՛ րգ
(
էն գ Հանուր
Տ՝" ՛լ՛
1
վ ի ց
յետոյ,
որ
գումարուեցաւ
1 9 0 4 – ,
Ս ոֆիայի
մ էք , կուսակցութեան
որոշում ով ,
ՀԼաւար–
ե ան ր անցաւ, կիլիկիա
ք$անաս ո ր ի Վար դան ի Հետ
:
ԸնդՀ • Տ՝ ս գո վր
որոշել էր ումեգ
կազմակերպութիւն
առաք
բերել եւ
գորհ՚ունէ–
ութեան
վայր
դարձնել
նաեւ
կիլիկիանւ
Այնտեզ եւս,
Վարգանի
պատմեէով,
քԼաւարեանը
մեհ~ եռանդով
լհ՜ուեց
գորհ՜ի •
իմոնը
անչափ
ոգեւոր
ո
լաս՜
էր* բնաւ չէր Հանգստանում.
անվեր ք աշ­
խատում էր* Ո ՚ ֊ ր էէ
էի
ս
էր
,
իսկոյն
բարեկամների
,
բնկերնեբի
մի
լՐլ\
աս
հ
.
ԼՀ
(
չ
ա
զմէր
•
կր մանէր
բոլոր խաւերէ մէք, այնքա՛ն
մատ­
չելի էր։ Ո՚-ր էէ լի"էր
,
Բ
Ո
Լ
"
Ր տեղերի Հետ կապեր կբ պա Հ պան է ր
ել
ամէն
վ
ա
յրից
տեղեկութիւն
կ՚ունենար։
Թղթակցութեան
մէք
անսովոր
եռանդ
ունէր»։
ՏԼաւարեանին
յաքողւում
է
ամրապնդել
Հ՛ 8՛ Գաշնակցութիւնր
կիլիկիայում
եւ Լիբանանում՝
կապելով
կուսակցութեան
Հետ երիտասարդ
ո ւմե ր ր , որոնք Հետագա
յ էն
կարեւոր դեր կատարեցէն
աղգայէն
կեանքում
։
կուսակցական
ա շխատանքէ
ց դուրս՝
$Լաւարեանէն
Հետա–
քրքրում
էր Կէլէկէ
աս
»
որպէս
երկէր , էր մողովուրդով
ու տոն–
տեսական
պայմաններով։
Նա ուսումնասէրում
եւ
մեհ՜աքանակ
նէւթ է
Հալա
քում , մանաւանդ
,
երկրէ անտեսական
եւ ազգագրա­
կան վէ՚ձակէ
մասէն %
Երբ
1905–/՛
"
քլէգԲՐ
՚
Ղ
ա
ձ$^°է
ս
^
ա
յ ~ թ ա թա ր ա կան
ընդհա­
րումներ
ր , եւ Վար գան ր սաԷպուաՀէ՝
փութով
վերադարձաւ
կով–
կաս, քԼաւարեանը
յանձնեց
նրան
մ է շարք էրեր
Ժընեւ
տանելու
Համար։
Վարդանը
պատմում
է՛ «Սէմոնը
պաշտող
,
ս ի ր ա Հ ա ր էր
101
Fonds A.R.A.M