այսպէս կո չլած , Հոլանգ– Ա կա սղին ասս կան կոմիտէն , որ կատարում էր հա֊՛
մագումարի
հրաւիրման նախապատրաստական
ա շյխաաանքնե բ ը։
Ընղհանուր
համաձայնութեամբ,
խորհրդաժողովը
նշանակւեց
1917
թ. յուլիս
Տ—ին Աթոկհոլմում
։
Օրակարգի
վրայ ղրւում էին պատերազմի հետ
կապ ունեցող
բոլոր հարցերը,
որոնց շարքում
ե ւ
հայկական
խնդիրը։ Հա–
յաստանի կ
Ոէ
Լ^իտ խորհրդաժողովին
պիտի մասնակցէր Հ* Տ՛
Դաշնակցու­
թիւնը,
որի լիազօր ներկայացուցիչ
((
ո ստոմ (Լօբեանը Թիֆ լիսից մեկնել էր
Սթոկհոլմ՝
նախօրօք մասնակցելով
Պետրոգրագի
խորհոլրղների
ել ընկեր­
վարական
շրջանների նախապատրաստական
աշխատանքներին
:
Պետրոգրագի
Բանլ, ել ՏԼինւ. հ/որհուրգը
իր պատւիրակութեան
համար մշակած– հրա­
հանգներում
գրել էր եւ թ՚իւրքահա յաստանի ինքնավարոլթեան
պահանշկլ։
Հ՛ Ց՛ Դաշնակցութիւնը
կազմակերպիչ
մարմնին
ներկայացրեց մի
ընդարձակ
յուշագիր
,
ո
Րէ
մանրամ ասնօբէն
նկարագրում էր հայերի
վիճակը պատերազմի
նախօրեակին
ո ւ
պատերազմի
ընթացքին
,
հայկական
տեղահանութիւններն
ո ւ
կոտորածները, եւ ձեւակերպում
հայկական
պա–
հանիները
զքիուսահայաստանը
Վ^բաստանի
ե ւ
Թաթարստանի
ԼԱտրպէյ–
Հանի) հետ պէտք է լինի ինքնավար՝
դաշնակցային ու հանրապետական
Ռու­
սաստանի
ծոցումդ*
Թիլրքահա յաստանը պէտք է աղատաղրւի
թիւրքական
աիրապետոլթիլնից
. «
Աղատ Հայաստանը
բովանդակելու
է հայկական @
վիլայէթները
եւ կիլիկեան • ի բաց առեալ
1877—78
թւականների
պատերազ­
մից յետոյ հայկական
նահանգներին
միացւած
մահմետական
շրշՀաննեբըձ *
ՀՀ
Հա յաստանի
շէղոքութիւնը պէտք է եբաշխաւորւի
միչ\սղգա յնօրէնդ ,
Հ
((
ծ՝իւր–
քական կառավարութիւնը
պէտք է հատոլցանի
հայերի վնասներն» եւ
այլն։
ինշպէս
յայտնի է, Աթոկհոլմի
խորհրդաժողովը
դաշնակից
պետու–
թիլննեբի բացասական
վերաբերում
ի ել (կուսաստանի
ներքին դէպքերի հե­
տեւանքով
չգոլմաբլեց
։
Հետաքրքրական
է, որ իթթիհատական
(
Ւիւբքիան
էլ
ներկայացուցիչներ
էր ուղարկել
Աթոկհոլմ՝
՝(, .
Մ աղլիա էֆ ՚ ել դ
ր •
Հիւսէյին Զ
ա
գ է Աէէ
թէյ
)
որոնք իրենց յոլշագրի
մէչՀ, առանց
որեւ
է ակնարկ
անելու
հայկական
խնդրի մասին,
ՀՀ
յանուն
թիւրք
դեմոկրատիայիդ
,
պա­
հանջում էին
Հազգերի
ինքնորս շման իրաւունք՝ առանց
խտրութեան
սպի­
տակ,
գեղին ու սեւ ցեղերի
միջելդ,
ՀՀդաղտնի
դիւանագիտութեան
վերա­
ցումդ ել
այլն*՝)
։
Հոկտեմբեր եան յեղա շրջումից
յետոյ խաղաղութեան
գործը ստացաւ,
նոր ընթացք,
բոլշելիկները
դիմեցին անքատ հաշտութեան՝
յայտարարելով
«
եղբայրացման»
սկզբունքը ռազմաճակատի
հակառակորդ
զինլորների
հետ
ել պատերազմող
կողմերին առաջարկելով
անցնել
անմիջական
բանակցու­
թի ւննե րի : Այս քաղաքականութեան,
ինչպէս ել երկրի
ներսը բռնկլած ա֊
^իշխանութեան ու քաղաքացիական
կատաղի
կռիլների հետեւանքով՝
սկսւեց
համատարած
քայքայումը
ռազմաճակատում.
զօրամասերը
թողնում էին
* )
Ա թ ո կ հ ո լ ժ բ խ ո ր հ ր դ ա ժ ո ղ ո վ ի ն
վ ե ր ա ր հ ր ւ ո ղ ա մ բ ո ղ ջ
ն ի ւ թ ը հր ա տ ա ր ա կ ւ ա ծ է
աոանձին հատորով.
«
ՏէՕ01<հօ1էա>, ՏԺ. 71Ճ6ՈՏ Ր՚ձւ՚Խց, ՏէՕ01էհօ1ո1,
1918,
ո ր ի մ է ջ
ա մ բ ո ղ ջ ո վ ի ն զ ե տ ե զ ւ ա ծ է հ ւ Հ. 8– Դ ա շն ա կ ց ո ւ թ ե ա ն յ ո ւ շ ա գ ի ր ը ։
52
Fonds A.R.A.M