քով՝ նա կատարում էր փոխարքայի
դերը ։ Առանձին
կոմիտէի
կազմն էր •
երկու վրացի՝ Ա* Ջխէնկելի եւ ՝Բ * Աբաչիձէ *
1
ռուս՝ հար լա մով
, 1
թիւրք՝
Ջաֆարով եւ
1
Հայ՝ Մ * Պ ա պարանե ան \ Անջիղ* անգոյն եւ ներքին Հակա ~
սութիւններով
ու ազգային
էնթրիկներով
Հարուստ
մարմին էր այգէ
Հ. Աււաքելեանը
(
ժող*)
գտնում Է* որԱնդրկովկասի
Առանձին
կոմի–
տէն չարդարացրեց
իր վրայ գրւած
յոյսերը։
Նրա անշնորՀք
ղորօ՜ունէու­
թեան Հետեւանքով
երկրի շփոթ վիճակը սաստկացաւ։
Աւազակութիլնները
սովորական
երեւոյթներ
ի կարգն անցան։
Երկրռւմ
միլից իա չկաղմւեց
։
Նրա
լիազօրներն
ու ՀրաՀանգիչները
գաւառում
աչքի ընկնող գործ չկատարեցին ։
Պատճառը ոչ թէ Առանձին կոմիտէի
անկարողութիւնը կամ չկամենալն
էր *
այլ որովՀետեւ
պետութեան
կենտրոնական
իչխանութիւնն
էլ թոյլ է : Ա՝իւս
կոոմից՝
Առանձին կոմիտէն
կազմւելով
ազգային
սկզբունքով՝
չկարողացաւ
իր շուրթն Համախմբել
բնտկչութիւնը
*
իւրաքանչիւր ազգ խմբւեց իր ներ–
կարս ցուց չի չ
Ոէ
֊
ր2յԼ*
Աո֊աջ եկաւ մի քանի իշխանութիւն
*
յաճախ * իրար
Հա­
կասող ու տարբեր գործելակերպով։
Պէաք է Առանձին կոմիտէն
կազմել Ղ
անգամից»
4
դրսից Լսօցիալիստ
ու կագէտ) եւ
3
տեղական
ազգերի
ներկա­
յացուցիչներից
։
"
Օ– Աղթալեան
յիշում է ընգՀանուր
խան դավա ո ութիւնը
Առանձին կո–
մ իտէն
ընդունելիս ե առաջացած
Հիասթափութիւնը
։
կ ո վկա սեան
ազգերից
իւրաքանչիւրը
Համտխմբւեց
Առանձին կոմիտէի
կազմի մէջ ունեցած
իր ներ–
կա յա ցուց չի շ
ո
՚՜
Րլ\էՀ ծառայելով
նրան զօրեղ յենարան։
Ամենից
թոյլ
յենա­
րանը գտաւ Հայ ներկայացուցիչը*
որովՀետե. նա չէր պատկանում
այն Հո­
սանքին* որ ամենից
զօրեղն է Հայ կեանքում
։
ուտով երեւաց * որ կո վկա–
սեան կառավարութիւնը
վարում է ոչ թէ պետական * այլ ազգային քաղաքա­
կանութիւն*
որ Առանձին կոմիտէի
ամեն մի անդամը վարում է
իր.
ազգային
քաղաքականութիւնը
պետական
իշխանութիւնը
իր
ազգի
շաՀերին ծառա­
յեցնելով։
Այդտեղ էլ մեր ներկայացուցիչը
ամենից
թոյլը գտնւեց * որովՀե­
տե նա իր քայլերը կատարում էր ոչ ազդի բազմութեան
ձայնը
ներկայացնող
Հոսանքների
խորՀ րգատւութեամ
բ ։ կ ո վկա սեան կառավարութեան
դրութիւ­
նը աւելի եւս խախալեց * երբ Պետրօղրադում
լուծւեց առաջին
ժամանակ»
Կառավարութիւնը*
ուրեմն
Առանձին
կոմիտէն
զրկւեց եւ այգ յենարան ից ։
Հետեւանքը
եղաւ այն* որ մենք այգ վեց ամսւայ
ընթացքում
ունեցանք կա­
ռավարիչներ
*
բայց ոչ կառավարութիւն
։
Երկրի *ԼԷ&ակը գնալով
աւելի եւս
վատթարացաւ*
ազգերի
մրցակցութիւնը
զօրացաւ։ Դրա մի գլխաւոր պատ­
ճառն էլ այն էր* որ կառավարութեան
մէջ գերիշխանութիւն
ձեռք
բերեց
վրացական սօցիալ—դէմօկրատիան
*
սա իր կուսակցական
դՐ°Լ
ա
կէ աակ յա­
ճախ առաջ էր մղում ազգային խնդիրներ * գերիշխանութեան
ոյժ տալով
վը–
րա ցական ազգին * մեկուսացնելով
Հա յ ժողովուրդը եւ յանձին
Դաշնակցու­
թեան՝
Հեռու պա Հև լո վ նրան ի շխան ո ւթ ի ւն ի ո Հ
կառավարութեան
թուլութեան
մի պատճառն
էլ այն էր, որնա չու­
նէր գործակալներ
,
որ ենթարկլէէն
նրան, կատարէին
նրա Հրամաններն
ու
կարգադրութիւները
.
կարծէք նա մի յանձնախումբ
էր , որ
կարգագրութիւն–
նեբ էր անում չկատարւելոլ,
թղթէ վրա մնալու Համար։
Այս
կարգաղրոլ–
41
Fonds A.R.A.M