խորհուրդը
մ
է ձ
ա
ԲՔ
ղո֊նփակ
նիստերում
քննելով
գրութիւնը՝
կառավարու­
թեան
տւեց
գործելու
ազատութիւն՝
սլա րտաւո
րեցնե լով
նրան
գիմ
ե լ
ամէն
միիցի՝
պա չտպան
ելու
համար
Հայաստանի
իրաւունքը
Ախալքալակի
,
բայց,
մանաւանդ,
Լոոիի
վերաբերմամբ։
Այս հարցում
տարակարծութիւն
չկար,
րոլոր
կուսակցութիւննե
ր ը Լոռին
համարում
էին Հայաստանի
անբաժանելի
մաս : Հա
յ ժողովրդի
բոլոր
խաւեր
ի գաղափարն
էր աբտայա
յտոլմ
,
երբ
սահ–
մանավէճի
առթիւ
պատմաբան
Լէօն
դրում
էր . «Երկու
հազար
տարլայ
պատ­
մութիւնը
տանում
հասցնում
է այն եզրակացութեան
,
որ առանց
Լոռու
եր­
կար
դարաշրջաններում
չէր կարելի
երեւակայել
Հայաստան։
Ներկայումս
այս բանն
աւելի եւս աներեւակայելի
պիտի
համարել,
քանի որ կտրել
Լոռին
Հայաստանի
մարմնից
կը նչանակէ
յօչոտել
նրա ամբողՀ
անցեալը
եւ նրա
կուլտուրական
գանձերը
գաբերի
եւ հարիւրաւոր
սերունդների
մեծագոր­
ծութիւնը
թալանի
տ ա բ * ) :
Գյերեթելիի
համար
Լոռին
«
ռազմ՛տգիտական
սահման»
էր , հայերի
հա­
մար՝
հայկական
մարմնի
մ ի մաս։
Եւ այդ մարմինն
էր, որ յօշոտւում
էր
չարաչար
վրաց
զօրախմբերի
կողմից։
՚
հեկտ.
$–ին եւ ապա
\ % –
ի ն
Հայաս­
տանի
կառավարութիւնը
նորից
դիմեց
վրաց
կառավարութեան՝
խնդրելով,
յանուն
երկու
ժողովոլրղների
բարիքի
,
վերՀ տալ
հա րստահա
բո ւթիւննե ր ի ն ,
դուրս
բերել
վրաց
զօրքերը
Լոռիից
ե լ սահմանի
խնդիրը
կարգադրել
խաղաղ
րանակցոլթիւններով։
«
Մերժման
պարագային
,
գրում
էր ՝$աչ\յսղնոլնին
իր
դեկա.
12
դիմումնագրի
մէջ, Հ այաստանի
կառավարութիւնը
ստիպւած
՛
ղի–
՚
ո
է
լինի
ձեռք
առնել
անհբաժեչտ
միջոցներ՝
պաչտպանելոլ
համար
Հայաս­
տանի
քաղաքացիներին
վրաց
զօրքերի
բռնոլթիւններից
ու
շահատակութիւն–
ներից» :
Վրաց
կառավարութեան
պատասխանը
եղաւ
բացասական
•
Թիֆլիսի
կա­
ռավարութիւնը
չարունակում
էր պնդել
իր
«
անվիճելի»
իրաւունքնեբի
վրա,
առանց
հաչլի
առնելու
հայերի
նոյնպէս
«
անվիճելի»
համարլոզ
իրա­
ւունքները։
Հայերի
պահանՀը
նա համարում
էր «միջամտութիւն
Վրաստանի
ներքին
գործերին»;
Բախումը
դառնում
էր անխուսափելի
,
եւ դեկտ.
1%-
ին
բոնկւեց
հայ-վրացական
զինլած
ընդհարումը։
Պատերազմը
սկսւելուց
յետոյ
է լՀայաստանի
կառավարութիւնը
աչ–
խատեց
գտնել
խաղաղ
միջոցներ՝
վէճի
լուծման
։
Գեկտ. 14-ին
արտաքին
գործոց
նախարար
Ա . $իգրանեանը
քՒիֆլիս
"•֊
զարկեց
մ ի նոր դիմումնագիր
,
որով, ի միջի
այլոց,
գրում
էր.
«
Վրաց
Ղ
աո
–
ավարոլթիլնը
ո՛չ միայն
ընդառաջ
չգնաց
մեր փափաքին՝
սահմանների
Րցը խաղազոլթեամբ
լուծելու,
այլ եւ կամենալով
ամրապնդել
օտար
հողի
Գրաւումը՝
ձեռնարկեց
արչալանքի
խաղաղ
բնակչոլթեան
դէմ՝
ենթարկե­
լէ
ա
րիւնահեզ
ու դաժան
բռնոլթիլնների
,
մինչեւ
իսկ հայկական
գիւղերը
Գ
անօ
թների
կրակի
մատնե
լով
։
Հա լաստանի
կառավարութիւնը
շ ի
կարող
"՛
Լ անկարեկից
դի
տողի
գերում,
որովհետեւ
հարեւան
պետութեան
զօրքե–
*՝
> կէօ,
€Սահմանավէճեր»,
1919
թ– , Թիֆփս, է յ 24։
2 1 7
Fonds A.R.A.M